شیوع ابولا ۲۰۲۶: موارد بوندیبوگو، گسترش و خطر

خلاصه
تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، شیوع ابولا ناشی از ویروس بوندیبوگو (Bundibugyo) در جمهوری دموکراتیک کنگو، به گفته سازمان جهانی بهداشت (WHO)، به نزدیک ۱۱٬۰۰۰ مورد تأییدشده و بیش از ۵٬۳۰۰ مرگ در هشت استان رسیده است [1]. کنیا نه مورد مرتبط و نیجریه یک مورد واردشده گزارش کردهاند [1][2].
نکتههای کلیدی
- مدیرکل WHO در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که نزدیک به ۱۱٬۰۰۰ مورد تأییدشده و بیش از ۵٬۳۰۰ مرگ در جمهوری دموکراتیک کنگو گزارش شده است و این شیوع همچنان وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی است [1].
- آخرین گزارش شیوع WHO تا ۳ نوامبر ۱۰٬۶۶۸ مورد تأییدشده و ۵٬۱۹۸ مرگ را شمرد؛ نسبت خام مرگومیر ۴۸٫۷٪ و با انتقال فعال در ۵۱ منطقه بهداشتی [2].
- از ماه مه ۲۰۲۶ موارد بیماری در پنج کشور گزارش شده است: جمهوری دموکراتیک کنگو، فرانسه، کنیا، نیجریه و اوگاندا؛ شیوع در فرانسه و اوگاندا در ماه اوت مهار شد [2].
- هیچ واکسن تأییدشده یا درمان اختصاصی برای بیماری ویروس بوندیبوگو وجود ندارد؛ کارآزماییهای واکسن و درمان در جریان است و نتایج واکسن در اوایل ۲۰۲۷ انتظار میرود [2][4].
- آخرین ارزیابی خطر WHO (۱۴ اوت که اکنون در حال بازنگری است) خطر را در جمهوری دموکراتیک کنگو بسیار بالا و در سطح جهانی پایین ارزیابی کرد و WHO محدودیت سفر یا تجارت را توصیه نمیکند [2].
- به گفته WHO، ناامنی، از جمله حمله به کارکنان بهداشتی و مراکز درمانی، اکنون از بزرگترین موانع پاسخ به شیوع است [1].
در این صفحه ۱۲ بخش
در ۲۰۲۶ چند مورد ابولا وجود دارد؟
تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، WHO میگوید نزدیک به ۱۱٬۰۰۰ مورد تأییدشده ابولا و بیش از ۵٬۳۰۰ مرگ در جمهوری دموکراتیک کنگو و در هشت استان گزارش شده است [1]. تدروس آدهانوم قبریسوس، مدیرکل WHO، این ارقام را در نشستی برای کشورهای عضو اعلام کرد و افزود نزدیک به ۳٬۰۰۰ نفر بهبود یافتهاند [1].
گزارش مفصلتر WHO با عنوان Disease Outbreak News که در ۶ نوامبر منتشر شد، شمارش دقیق تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ را میدهد [2]:
- موارد تأییدشده: ۱۰٬۶۶۸ مورد، شامل ۵٬۱۹۸ مرگ و ۲٬۸۸۱ بهبودی.
- نسبت خام مرگومیر: ۴۸٫۷٪، یعنی نزدیک به نیمی از بیماران تأییدشده جان باختهاند.
- گسترش: در ۶۷ منطقه بهداشتی در هشت استان مورد بیماری ثبت شده است؛ ۵۱ منطقه در ۲۱ روز گذشته دستکم یک مورد جدید گزارش کردهاند.
- روند اخیر: ۱٬۴۶۳ مورد تأییدشده جدید در ۲۱ روز منتهی به ۳ نوامبر، و ۹۶۴ مورد جدید با ۵۱۱ مرگ از زمان گزارش پیشین در ۲۳ اکتبر.
- مرگ بیرون از مراکز درمانی: از ۵۱۲ مرگ گزارششده از ۲۱ اکتبر، ۳۳۵ مورد در جامعه و ۱۷۷ مورد در مراکز درمانی رخ داده است؛ WHO از چالشهای شناسایی زودهنگام موارد و دسترسی بهموقع به مراقبت یاد میکند.
WHO این را بزرگترین شیوع بیماری ابولا که تاکنون در جمهوری دموکراتیک کنگو و از هر گونه ویروسی ثبت شده و تنها دومین شیوع مستند بوندیبوگو در این کشور پس از ۲۰۱۲ توصیف میکند [2]. وزارت بهداشت جمهوری دموکراتیک کنگو آن را شیوع ۱۷ام ابولا در این کشور اعلام کرده است [2].
مدیرکل همچنین به یک خبر خوب اشاره کرد: «نشانههای امیدوارکننده از کند شدن انتقال در برخی مناطق». او افزود کانونهای جدید همچنان پدیدار میشوند و «نباید پیشرفت در برخی جاها را با کنترل کل شیوع اشتباه گرفت» [1]. ارقام هر روز تغییر میکند؛ جدول زیر آخرین مجموعهای استانی منتشرشده WHO را نشان میدهد.
ویروس بوندیبوگو چیست؟
ویروس بوندیبوگو یکی از سه ویروس شناختهشدهای است که شیوعهای بزرگ بیماری ابولا ایجاد میکنند، در کنار ویروس ابولا (زئیر) و ویروس سودان؛ بیماری ناشی از آن بیماری ویروس بوندیبوگو یا BVD نامیده میشود [3]. برگه اطلاعات ابولای WHO شش گونه از orthoebolavirus را فهرست میکند که این سه گونه عامل شیوعهای بزرگاند [3].
- منشأ: این بیماری زئونوتیک (منتقلشونده از جانور به انسان) است؛ گمان میرود خفاشهای میوهخوار میزبان طبیعی آن باشند.
- شیوعهای پیشین: اوگاندا در ۲۰۰۷ و جمهوری دموکراتیک کنگو در ۲۰۱۲، با نسبت مرگومیر بهترتیب ۳۰٪ و ۵۰٪ [2].
- واکسن و دارو: واکسن و درمان دارای مجوز فقط برای ویروس ابولا (زئیر) وجود دارد، نه برای بوندیبوگو [3]. صفحه اضطراری WHO برای این شیوع میگوید این گونهای است «که برای آن واکسن یا درمان اختصاصی وجود ندارد» [5].
بدون واکسن یا درمان تأییدشده، کنترل بیماری به یافتن سریع موارد، جداسازی و درمان آنها، ردیابی تماسها، تدفین ایمن و مشارکت جامعه بستگی دارد [2].
ادعاهای اینترنتی درباره درمانهای معجزهآسا یا محصولات «ضد ابولا» را باید با تردید دید؛ WHO میگوید هنوز هیچ درمان اختصاصی وجود ندارد [2]. برای پرسشهای سلامت، چتباتها جایگزین راهنمایی رسمی نیستند؛ این موضوع در راهنمای پویام هوش مصنوعی در مراقبتهای بهداشتی: امروز چه میتواند، کجا ناکام است و چگونه مقرراتگذاری میشود بررسی شده است.
علائم ابولا چیست؟
به گفته WHO، علائم اولیه ابولا تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد و گلودرد است که بعداً میتواند به استفراغ و اسهال، نارسایی اندامها و در برخی موارد خونریزی برسد [2][3]. WHO یادآور میشود نشانههای اولیه غیراختصاصیاند و به همین دلیل تشخیص بیماری بوندیبوگو از مالاریا و دیگر تبهای رایج بدون آزمایش آزمایشگاهی دشوار است [2].
- دوره نهفتگی: ۲ تا ۲۱ روز از آلودگی تا نخستین علائم [2][3].
- چه زمانی افراد مسری میشوند: پیش از شروع علائم نه؛ تا زمانی که خونشان ویروس دارد مسری میمانند [3].
- علائم بعدی: علائم گوارشی، اختلال عملکرد اندامها و در برخی موارد نشانههای خونریزیدهنده [2].
ابولا چگونه منتقل میشود؟
ویروس از فردی به فرد دیگر از راه تماس مستقیم، از طریق پوست آسیبدیده یا غشاهای مخاطی، با خون یا مایعات بدن فردی که بیمار ابولا است یا بر اثر آن مرده، یا با اشیا و سطوح آلوده به این مایعات منتقل میشود [3]. WHO میگوید انتقال در مراکز بهداشتی بدون کنترل مناسب عفونت و در مراسم تدفینی که با لمس جسد همراه است تشدید میشود [2]. کارکنان بهداشتی و مراقبتی بارها از همین راه آلوده شدهاند [3].
WHO میگوید مراقبت حمایتی فشرده و زودهنگام، از جمله جبران مایعات بدن و درمان علائم خاص، میتواند بقا را بهبود دهد [3].
این توصیه پزشکی نیست. تصمیم درباره درمان شما با پزشک واجد صلاحیتی است که سابقه شما را میشناسد.
ابولا در ۲۰۲۶ به کجاها رسیده است؟
از زمان اعلام شیوع در ۱۵ مه ۲۰۲۶، موارد بیماری در جمهوری دموکراتیک کنگو، فرانسه، کنیا، نیجریه و اوگاندا گزارش شده است؛ شیوعهای فرانسه و اوگاندا از ماه اوت مهار شدهاند [2]. در جمهوری دموکراتیک کنگو، استان ایتوری (Ituri) بیشترین آسیب را دیده و پس از آن کیوی شمالی (Nord-Kivu) قرار دارد [2].
کنیا
کنیا نه مورد، از جمله دو مرگ، گزارش کرد که همگی به یک مورد واردشده از جمهوری دموکراتیک کنگو مرتبط بودند: چهار عضو خانواده و چهار کارمند بهداشتی و مراقبتی [1][2]. هر هشت مورد ثانویه هنگام بیمار شدن بهعنوان تماس شناختهشده در قرنطینه بودند و از ۱۹ اکتبر مورد جدیدی ثبت نشده بود [2]. در ۱۱ نوامبر کنیا آخرین بیمار خود را مرخص کرد و شمارش معکوس ۴۲ روزه برای اعلام عاری شدن از ابولا را آغاز کرد [1].
نیجریه
نیجریه در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ یک مورد واردشده با تأیید آزمایشگاهی را در ابوجا گزارش کرد [2]. بیمار، یک شهروند سوئیس، همراه همسرش به سوئیس منتقل شد و تا ۶ نوامبر در ژنو در انزوا بود و مراقبت پزشکی دریافت میکرد [1][2]. تا ۳ نوامبر ۶۲ تماس در نیجریه شناسایی شده بود [2].
انتقالهای پزشکی
در ۵ نوامبر بریتانیا انتقال پزشکی یک مورد تأییدشده، یک کارمند بهداشتی و مراقبتی، را گزارش کرد که در لندن تحت درمان است [2]. WHO گفت از زمان گزارش ۲۳ اکتبر خود هیچ کشور تازهای مورد بیماری گزارش نکرده است [2].
ارزیابی خطر WHO که آخرین بار در ۱۴ اوت بازنگری شد، خطر را در جمهوری دموکراتیک کنگو بسیار بالا، در کشورهای دارای مرز زمینی مشترک با آن بالا، و در بقیه آفریقا و در سطح جهانی پایین ارزیابی میکند؛ این ارزیابی دوباره در حال بازنگری است [2].
آیا برای بوندیبوگو واکسن ابولا وجود دارد؟
هیچ واکسنی برای ویروس بوندیبوگو تأیید نشده است. کارآزمایی Tumaini در جمهوری دموکراتیک کنگو با Ervebo آغاز شده و دو نامزد واکسن که ویژه بوندیبوگو طراحی شدهاند پس از تأییدهای ملی به آن میپیوندند [2][4]. WHO در ۴ نوامبر اعلام کرد که مشاوران متخصص آن افزودن ChAdOx1، ساخته دانشگاه آکسفورد با Serum Institute of India، و mRNA-1469 شرکت Moderna را توصیه کردهاند [4].
- کارآزمایی Tumaini: کارآزمایی فاز ۲/۳ که در ۲۳ اکتبر در بونیا (Bunia) آغاز شد و مؤسسه ملی پژوهشهای زیستپزشکی جمهوری دموکراتیک کنگو (INRB) با دانشگاه آنتورپ، WHO، MSF، Epicentre و دیگران آن را رهبری میکنند [2][4].
- طراحی: واکسیناسیون حلقهای که تماسهای افراد مبتلای تأییدشده را وارد مطالعه میکند؛ تا ۴ نوامبر چهار حلقه برقرار شده بود [4].
- Ervebo: علیه ویروس ابولا (زئیر) مجوز دارد؛ کارآزمایی اکنون بررسی میکند که آیا در برابر بوندیبوگو هم محافظت میکند [4]. مدیرکل WHO گفت کارآزمایی Ervebo در اکتبر آغاز شد [1].
- زمانبندی: نتایج کارآزمایی واکسن در اوایل ۲۰۲۷ انتظار میرود [4].
درمان چطور؟
کارآزمایی PARTNERS با حمایت WHO که در ژوئیه آغاز شد، بررسی میکند که آیا پادتن تکدودمانی MBP134، داروی ضدویروسی remdesivir یا ترکیب هر دو بقا را بهبود میدهند؛ maftivimab نیز افزوده میشود و مطالعهای جداگانه obeldesivir را برای پیشگیری از عفونت پس از مواجهه آزمایش میکند [4]. نتایج اولیه درمان «در ماههای آینده» انتظار میرود [4]. اینها محصولات آزمایشیاند، نه درمانهای تأییدشده.
WHO تأکید میکند که واکسنها «جایگزین» مراقبت زودهنگام، ردیابی تماسها، جداسازی، تدفین ایمن و کنترل عفونت نیستند [1].
آیا سفر در زمان شیوع ابولا ایمن است؟
WHO هرگونه محدودیت سفر یا تجارت علیه کشورهای آسیبدیده را توصیه نمیکند، در حالی که مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) توصیه میکند جز برای کار بشردوستانه یا اضطراری، از هرگونه سفر به استانهای ایتوری و کیوی شمالی در جمهوری دموکراتیک کنگو خودداری شود [2][6]. این دو موضع به پرسشهای متفاوتی پاسخ میدهند: WHO درباره کار دولتها در مرزها است؛ CDC به مسافران بهعنوان افراد توصیه میکند.
اعلامیههای سفر CDC، طبق فهرست ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ [6]:
- سطح ۴، پرهیز از هرگونه سفر: استانهای ایتوری و کیوی شمالی، مگر برای کمک بشردوستانه یا واکنش اضطراری.
- سطح ۳، بازنگری در سفرهای غیرضروری: استانهای اوله علیا (Haut-Uélé) و تشوپو (Tshopo).
- سطح ۲، احتیاطهای تقویتشده: اوگاندا و استانهای جمهوری دموکراتیک کنگو که از شیوع تأثیر نپذیرفتهاند.
- سطح ۱، احتیاطهای معمول: نایروبی، کنیا، پس از آنکه وزارت بهداشت کنیا یک مورد واردشده و موارد مرتبط را تأیید کرد.
مدیرکل WHO در ۱۱ نوامبر دوباره از کشورهایی که محدودیتهای سفر فراگیر دارند خواست آنها را بردارند و گفت این محدودیتها پاسخ به شیوع را مختل میکنند، به معیشت آسیب میزنند و کشورها را از گزارش سریع شیوعها دلسرد میکنند [1]. کنیا تا ۵ نوامبر ۷۶۰٬۴۱۵ مسافر را در نقاط ورودی خود غربالگری کرده بود [2].
رتبه خطر جهانی WHO، که آخرین بار در اوت ارزیابی شد و اکنون در حال بازنگری است، پایین است [2]. پیش از هر سفر به منطقه، توصیههای سفر دولت خودتان را بررسی کنید و نسبت به هر پیامی که بستههای «محافظت در برابر ابولا» یا گواهیهای سفر جعلی میفروشد محتاط باشید؛ راهنمای پویام فیشینگ چیست؟ چگونه ایمیلها، پیامکها و کدهای QR جعلی را تشخیص دهیم توضیح میدهد این کلاهبرداریها چگونه کار میکنند.
چرا مهار شیوع ابولا دشوار است؟
WHO میگوید ناامنی اکنون از بزرگترین موانع پاسخ است: بیش از ۱٬۰۰۰ تماس از دایره پیگیری خارج شدهاند و سه مورد تأییدشده ناپدیدند [1]. در حمله به شهر کانتین-آلویا (Cantine-Aloya) در هفته پیش از نشست ۱۱ نوامبر WHO، ۶۶ غیرنظامی، از جمله سه کارمند بهداشتی، کشته شدند و سه مرکز بهداشتی غارت و سوزانده شد [1].
- حمله به نیروهای پاسخ: حدود دو هفته پیش از نشست، یک پرستار هنگام پاسخ به هشدار ابولا در تشوپو کشته و یک کارمند بهداشتی دیگر بهسختی زخمی شد؛ WHO همچنین کشف یک نارنجک نزدیک دفتر یک منطقه بهداشتی، تیراندازی نزدیک یک مرکز درمانی، تلاش برای آتشزدن یک مرکز درمانی و پرتاب سنگ به خودرویی را که برای تدفین ایمن به کار میرفت فهرست کرد [1].
- ردیابی تماس: در دوره ۱۴ روزه پیشین بهطور میانگین ۸۶٪ تماسها هر روز دیده شدند که کمتر از آستانه ۹۵٪ است [2].
- شناسایی دیرهنگام: بسیاری از مرگها در جامعه رخ میدهد نه در مراکز درمانی، بهویژه در میان کودکان خردسال [2].
- فشارهای دیگر: جابهجایی جمعیت، زمین دشوار، باران و دیرکرد پرداخت حقوق کارکنان خط مقدم [1].
دولت جمهوری دموکراتیک کنگو برنامه ملی پاسخ را تا ژانویه ۲۰۲۷ بهروزرسانی کرده است [1]. مدیرکل WHO از کشورهای عضو خواست دسترسی بشردوستانه ایمن، گسترش سریعتر پاسخ، پرداخت بهموقع حقوق کارکنان خط مقدم و ادامه خدمات ضروری بهداشتی را فراهم کنند [1].
چه چیزی تأیید شده و چه چیزی نشده است؟
شمار موارد و مرگها، کشورهای آسیبدیده، رتبههای خطر و برنامه کارآزماییها را WHO تأیید کرده است؛ اینکه شیوع با چه سرعتی پایان مییابد و واکسنها کار میکنند یا نه هنوز معلوم نیست [1][2][4]. بر پایه آخرین اظهارات WHO (۱۱ نوامبر ۲۰۲۶):
- تأییدشده: نزدیک به ۱۱٬۰۰۰ مورد و بیش از ۵٬۳۰۰ مرگ در جمهوری دموکراتیک کنگو؛ نه مورد در کنیا و یک مورد در نیجریه؛ وضعیت اضطراری با نگرانی بینالمللی همچنان برقرار است [1][2].
- در جریان: کارآزمایی واکسن Tumaini و کارآزمایی درمان PARTNERS [4].
- در انتظار: ارزیابی بازنگریشده خطر WHO، شمارش معکوس ۴۲ روزه کنیا و نتایج کارآزماییها [1][2][4].
WHO تقریباً هر دو هفته یک بار Disease Outbreak News و از طریق دفتر منطقهای آفریقا هر هفته یک گزارش وضعیت منتشر میکند [2]؛ برای ارقام تازهتر به همینها مراجعه کنید.
| منطقه | موارد تأییدشده | مرگها | منبع |
|---|---|---|---|
| جمهوری دموکراتیک کنگو، مجموع (بهروزرسانی ۱۱ نوامبر) | نزدیک به ۱۱٬۰۰۰ | بیش از ۵٬۳۰۰ | مدیرکل WHO [1] |
| جمهوری دموکراتیک کنگو، مجموع (۳ نوامبر) | ۱۰٬۶۶۸ | ۵٬۱۹۸ | WHO DON [2] |
| استان ایتوری (Ituri) | ۷٬۴۸۵ | ۳٬۵۳۲ | WHO DON [2] |
| استان کیوی شمالی (Nord-Kivu) | ۲٬۵۹۳ | ۱٬۴۲۲ | WHO DON [2] |
| استان اوله علیا (Haut-Uélé) | ۴۷۰ | ۲۰۸ | WHO DON [2] |
| استان تشوپو (Tshopo) | ۹۴ | ۲۹ | WHO DON [2] |
| کنیا | ۹ | ۲ | WHO [1][2] |
| نیجریه | ۱ (واردشده) | گزارش نشده | WHO [2] |
اشتباههای رایج
تصور اینکه واکسن Ervebo از پیش در برابر این شیوع محافظت میکند
راه درست: Ervebo برای ویروس ابولا (زئیر) مجوز دارد؛ اثر آن بر بوندیبوگو تازه در حال آزمایش است [3][4].
گمان اینکه افراد پیش از احساس بیماری ابولا را منتقل میکنند
راه درست: WHO میگوید افراد پیش از شروع علائم نمیتوانند بیماری را منتقل کنند [3].
خواندن هشدار سطح ۴ CDC بهعنوان ممنوعیت کل جمهوری دموکراتیک کنگو
راه درست: سطح ۴ ایتوری و کیوی شمالی را دربرمیگیرد؛ استانهای دیگر سطح پایینتری دارند [6].
نقل شمار موارد قدیمی
راه درست: ارقام هر روز تغییر میکنند؛ همیشه تاریخ و منبع WHO را ذکر کنید [1][2].
باور کردن پیشنهادهای اینترنتی درمان ابولا
راه درست: WHO میگوید هنوز هیچ درمان اختصاصی برای بیماری بوندیبوگو تأیید نشده است [2][5].
پرسشهای پرتکرار
در ۲۰۲۶ چند مورد ابولا وجود دارد؟
WHO در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد نزدیک به ۱۱٬۰۰۰ مورد تأییدشده و بیش از ۵٬۳۰۰ مرگ در جمهوری دموکراتیک کنگو وجود دارد [1].
ویروس بوندیبوگو چیست؟
یکی از سه ویروسی که شیوعهای بزرگ ابولا ایجاد میکنند؛ برای آن هیچ واکسن یا درمان اختصاصی تأیید نشده است [3][5].
علائم ابولا چیست؟
در آغاز تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد و گلودرد، که میتواند به علائم گوارشی، نارسایی اندامها و خونریزی برسد [2][3].
ابولا در ۲۰۲۶ به کجاها رسیده است؟
جمهوری دموکراتیک کنگو، فرانسه، کنیا، نیجریه و اوگاندا؛ فرانسه و اوگاندا در ماه اوت مهار شدند [2].
آیا برای بوندیبوگو واکسن ابولا وجود دارد؟
هیچ واکسنی تأیید نشده است. کارآزمایی Tumaini با Ervebo آغاز شده و WHO افزودن ChAdOx1 و mRNA-1469 را پس از تأییدهای ملی توصیه کرده است؛ نتایج واکسن در اوایل ۲۰۲۷ انتظار میرود [2][4].
واژهنامه
- بیماری ویروس بوندیبوگو (BVD)
- بیماری ابولا که ویروس بوندیبوگو ایجاد میکند؛ شیوعهای پیشین در اوگاندا در ۲۰۰۷ و جمهوری دموکراتیک کنگو در ۲۰۱۲ رخ داد.
- نسبت مرگومیر موارد (CFR)
- سهم موارد تأییدشدهای که میمیرند؛ رقم خام برای بیمارانی که هنوز بیمارند تعدیل نمیشود.
- PHEIC
- وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی، بالاترین هشدار WHO بر پایه مقررات بهداشتی بینالمللی.
- واکسیناسیون حلقهای
- واکسن زدن به تماسهای یک مورد تأییدشده و تماسهای آنها برای جلوگیری از گسترش در پیرامون آن مورد.
- منطقه بهداشتی (Health zone)
- یک ناحیه اداری بهداشتی در جمهوری دموکراتیک کنگو که برای پیگیری محل وقوع موارد به کار میرود.
- شمارش معکوس ۴۲ روزه
- مدتی که WHO پس از مرخص شدن آخرین بیمار میشمارد تا یک کشور بتواند عاری از ابولا اعلام شود؛ کنیا این شمارش را در ۱۱ نوامبر آغاز کرد.
منابع
- WHO Director-General's opening remarks at the Member State briefing on Ebola outbreak in the Democratic Republic of the Congo – 11 November 2026 World Health Organization · 2026-11-11
- Ebola disease caused by Bundibugyo virus – Democratic Republic of the Congo, Kenya and Nigeria (Disease Outbreak News) World Health Organization · 2026-11-06
- Ebola disease – fact sheet World Health Organization · 2025-04-24
- Two new candidate vaccines to join Ebola trial as treatment research advances World Health Organization · 2026-11-04
- Ebola outbreak – Democratic Republic of the Congo 2026 World Health Organization
- Travel Health Notices (Ebola Bundibugyo virus disease notices: DR Congo, Uganda, Kenya) US Centers for Disease Control and Prevention
نظرات
نظرهای برتر