هدف فشار خون در دیابت: آیا زیر ۱۲۰ بهتر است؟
نوشته را باز کنید و با خواندن آن ۳۰ امتیاز بگیرید
وارد شو و با خواندن این مطلب +۳۰ امتیاز بگیر
تا آخر بخوان، چند ثانیه صبر کن، بعد دکمهٔ دریافت پایین صفحه را بزن.
خلاصه
بر پایه اطلاعات تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES که در ۷ نوامبر در نشریه New England Journal of Medicine منتشر شد، نشان داد هدفگذاری فشار خون سیستولیک زیر ۱۲۰ mm Hg در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، در مقایسه با هدف زیر ۱۴۰ mm Hg، رویدادهای عمده قلبیعروقی را بهطور معناداری کاهش نداد [1][2]. رویدادهای مرتبط با کلیه در درمان فشرده شایعتر بودند [2].
نکتههای کلیدی
- در کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES، ۹٬۴۷۶ بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲ با خطر قلبیعروقی بالا در ۳۳ مرکز در برزیل بهطور تصادفی به دو هدف سیستولیک، زیر ۱۲۰ یا زیر ۱۴۰ mm Hg، اختصاص یافتند [1][2].
- در میانهی ۴ سال پیگیری، رویدادهای عمده قلبیعروقی در ۶٫۰٪ از گروه درمان فشرده و ۶٫۷٪ از گروه درمان استاندارد رخ داد (نسبت مخاطره ۰٫۹۰؛ فاصله اطمینان ۹۵٪ از ۰٫۷۷ تا ۱٫۰۶) که از نظر آماری معنادار نبود [1].
- رویدادهای مرتبط با کلیه، که بیشتر افت عملکرد کلیه بودند، در ۵٫۷٪ در برابر ۳٫۷٪ رخ دادند؛ بیماری کلیوی مرحله نهایی در دو گروه مشابه بود [2].
- عوارض جانبی جدی در دو گروه مشابه بود: ۱۴٫۹٪ در برابر ۱۴٫۶٪ [1].
- به گفته انجمن قلب آمریکا (American Heart Association)، این کارآزمایی بدون کورسازی (open-label) بود و فقط در یک کشور انجام شد [2].
- پژوهشگران میگویند مدیریت فشار خون در دیابت نوع ۲ باید همچنان فردمحور بماند [2].
در این صفحه ۱۱ بخش
- کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES چه نتیجهای داشت؟
- اعداد فشار خون چه معنایی دارند؟
- چه کسانی در این کارآزمایی فشار خون شرکت داشتند؟
- آیا فشار خون زیر ۱۲۰ برای افراد دیابتی بهتر است؟
- این نتیجه با کارآزماییهای پیشین چه تفاوتی دارد؟
- محدودیتهای کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES چیست؟
- هدفهای فشار خون در دیابت از این پس چه خواهند شد؟
- اشتباههای رایج
- پرسشهای پرتکرار
- واژهنامه
- منابع
کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES چه نتیجهای داشت؟
در این کارآزمایی تصادفی و بدون کورسازی، هدفگذاری فشار خون سیستولیک زیر ۱۲۰ mm Hg بهجای زیر ۱۴۰ mm Hg در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، مرگ قلبیعروقی، حمله قلبی، سکته مغزی یا بستری بهدلیل آنژین ناپایدار یا نارسایی قلبی را بهطور معناداری کاهش نداد [1].
- پیامد اصلی: ۲۸۶ بیمار (۶٫۰٪؛ ۱٫۶۵ رویداد در هر ۱۰۰ سالبیمار) در گروه فشرده در برابر ۳۱۵ بیمار (۶٫۷٪؛ ۱٫۸۳ در هر ۱۰۰ سالبیمار) در گروه استاندارد [1].
- نسبت مخاطره: ۰٫۹۰ (فاصله اطمینان ۹۵٪ از ۰٫۷۷ تا ۱٫۰۶؛ P = 0.20) [1]. انجمن قلب آمریکا (AHA) این را حدود ۱۰٪ خطر کمتر توصیف میکند که از نظر آماری معنادار نبود [2].
- فشار خون حاصلشده: میانگین سیستولیک ۱۲۱٫۸ mm Hg در درمان فشرده در برابر ۱۳۵٫۴ mm Hg در درمان استاندارد، با کنار گذاشتن ۳ ماه نخست [1].
- رویدادهای کلیوی: ۲۷۰ شرکتکننده (۵٫۷٪) در برابر ۱۷۵ نفر (۳٫۷٪)، یعنی حدود ۵۵٪ بیشتر در درمان فشرده، که بیشتر افت عملکرد کلیه بود [2].
- بیماری کلیوی مرحله نهایی: در دو گروه مشابه بود و تعداد موارد اندک بود [2].
- عوارض جانبی جدی: ۷۰۶ نفر (۱۴٫۹٪) در برابر ۶۹۳ نفر (۱۴٫۶٪) [1].
این نتایج در نشستهای علمی انجمن قلب آمریکا در شیکاگو (۶ تا ۹ نوامبر ۲۰۲۶) ارائه شد و در ۷ نوامبر ۲۰۲۶ در New England Journal of Medicine منتشر شد [2].
جدول زیر نتایج اصلی را نشان میدهد.
اعداد فشار خون چه معنایی دارند؟
مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا (CDC) میگوید فشار خون طبیعی کمتر از ۱۲۰/۸۰ mm Hg و فشار خون بالا بهطور مداوم برابر یا بیشتر از ۱۳۰/۸۰ mm Hg است؛ این مرکز ردههایی را از رهنمودهای ACC و AHA فهرست میکند که کادر درمان میتواند از آنها استفاده کند [6].
- طبیعی: سیستولیک کمتر از ۱۲۰ و دیاستولیک کمتر از ۸۰ [6].
- بالاتر از حد طبیعی: سیستولیک ۱۲۰ تا ۱۲۹ و دیاستولیک کمتر از ۸۰ [6].
- فشار خون بالای مرحله ۱: سیستولیک ۱۳۰ تا ۱۳۹ یا دیاستولیک ۸۰ تا ۸۹ [6].
- فشار خون بالای مرحله ۲: سیستولیک ۱۴۰ یا بیشتر یا دیاستولیک ۹۰ یا بیشتر [6].
- مقادیر شدید: سیستولیک بالای ۱۸۰ و/یا دیاستولیک بالای ۱۲۰؛ CDC میگوید اگر با علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف، تغییر بینایی یا اختلال در صحبت کردن همراه باشد، باید با 911 تماس گرفت [6].
CDC دیابت را در شمار شرایطی فهرست میکند که خطر فشار خون بالا را افزایش میدهند و میگوید فشار خون بالا معمولاً علامتی ندارد، پس تنها راه آگاهی از آن اندازهگیری است [6]. همچنین میگوید فشار خون بالا میتواند به قلب، مغز و کلیهها آسیب بزند و از علل اصلی بیماری مزمن کلیوی است [6].
هر دو هدف OPTIMAL-DIABETES در همین ردهها جای میگیرند: گروه فشرده محدوده «طبیعی» را هدف گرفت و گروه استاندارد زیر آستانه مرحله ۲ را [1][6].
چه کسانی در این کارآزمایی فشار خون شرکت داشتند؟
این کارآزمایی ۹٬۴۷۶ بزرگسال ۵۰ ساله و بالاتر را وارد کرد که دیابت نوع ۲، فشار خون سیستولیک بین ۱۳۰ و ۱۸۰ mm Hg، و بیماری قلبیعروقی قطعی یا اولیه، بیماری مزمن کلیوی یا سایر عوامل خطر قلبیعروقی داشتند [2].
- گروهها: ۴٬۷۴۵ نفر در درمان فشرده و ۴٬۷۳۱ نفر در درمان استاندارد [1].
- سن و جنس: میانگین سنی ۶۴٫۷ سال؛ ۶۲٫۰٪ زن بودند [1].
- قومیت: ۴۲٫۵٪ خود را نژاد آمیخته، ۴۱٫۹٪ سفیدپوست و ۱۴٫۵٪ سیاهپوست معرفی کردند [2].
- وضعیت سلامت در آغاز: ۲۸٫۵٪ بیماری قلبیعروقی، ۳٫۹٪ بیماری قلبیعروقی زیربالینی و ۲۲٫۶٪ بیماری مزمن کلیوی داشتند [2].
- فشار خون آغازین: میانگین ۱۴۶/۸۰ mm Hg [2].
- زمانبندی: ورود شرکتکنندگان از اوت ۲۰۱۹ تا اکتبر ۲۰۲۱ ادامه داشت و میانه پیگیری ۴ سال در ۳۳ مرکز در برزیل بود [2].
- تأمین مالی: بیمارستان Hospital Israelita Albert Einstein و وزارت بهداشت برزیل [1].
پرونده ثبت کارآزمایی، با شناسه NCT04040634، این مطالعه را تکمیلشده و با ۹٬۴۷۶ شرکتکننده ثبتشده فهرست کرده است [5].
آیا فشار خون زیر ۱۲۰ برای افراد دیابتی بهتر است؟
این کارآزمایی بهتر بودن آن را نشان نداد: پژوهشگران میگویند هدف زیر ۱۲۰ mm Hg «لزوماً نباید بهطور همگانی برای همه بیماران به کار رود»، هرچند نمیتوان فایدهای محدود را رد کرد [2].
کارلا سانتو (Karla Santo)، نویسنده اصلی، گفت اگرچه کارآزمایی «کاهش معنادار آماریای نیافت»، درمان فشردهتر «همچنان ممکن است فواید سلامتی محدود اما معنادار داشته باشد» [2].
اوتاویو برووانگر (Otavio Berwanger)، رئیس کمیته راهبری، گفت این یافتهها «نباید بهعنوان شواهدی بر بیاثر بودن کاهش شدیدتر فشار خون تفسیر شوند»، اما نشان میدهند فایده قلبیعروقی احتمالاً کمتر از افراد بدون دیابت است [2]. او گفت تصمیمهای درمانی باید میان فواید قلبیعروقی، اثرات کلیوی، بار درمان و ترجیحات بیمار تعادل برقرار کنند [2].
- رهنمود کنونی آمریکا: AHA میگوید رهنمود فشار خون بالای AHA/ACC سال ۲۰۲۵ فشار سیستولیک کمتر از ۱۳۰ mm Hg و دیاستولیک کمتر از ۸۰ mm Hg را توصیه میکند و برای افراد دارای خطر قلبیعروقی بیشتر، رسیدن به زیر ۱۲۰ mm Hg را تشویق میکند [2].
- مجموع شواهد: برووانگر گفت اهداف باید بر پایه همه شواهد تعیین شوند، «نه فقط یک کارآزمایی» [2].
تیترها و خلاصههای هوش مصنوعی میتوانند «تفاوت معنادار نیست» را به «بدون فایده» یا «زیانبار» تبدیل کنند؛ علت آن در AI Hallucinations Explained: Why Chatbots Make Things Up and How to Get Accurate Answers توضیح داده شده است.
این مطلب توصیه پزشکی نیست. تصمیم درباره درمان خودتان با پزشک واجد صلاحیتی است که سابقه شما را میداند.
این نتیجه با کارآزماییهای پیشین چه تفاوتی دارد؟
OPTIMAL-DIABETES با کارآزمایی ACCORD در سال ۲۰۱۰ در دیابت نوع ۲ همخوان است که آن هم با هدف زیر ۱۲۰ mm Hg کاهش معناداری در رویدادهای عمده قلبیعروقی نیافت؛ برخلاف کارآزمایی SPRINT در سال ۲۰۱۵ روی افراد بدون دیابت [3][4].
- ACCORD (۲۰۱۰): ۴٬۷۳۳ شرکتکننده مبتلا به دیابت نوع ۲؛ نرخ سالانه پیامد اصلی ۱٫۸۷٪ در برابر ۲٫۰۹٪ (نسبت مخاطره ۰٫۸۸؛ فاصله اطمینان ۹۵٪ از ۰٫۷۳ تا ۱٫۰۶) [3].
- سکته مغزی در ACCORD: نرخ سالانه سکته مغزی ۰٫۳۲٪ در برابر ۰٫۵۳٪ بود (نسبت مخاطره ۰٫۵۹)، که پیامد ثانویه از پیش تعیینشده بود [3].
- عوارض جانبی ACCORD: عوارض جانبی جدی منتسب به درمان فشار خون در ۳٫۳٪ در برابر ۱٫۳٪ رخ داد [3].
- SPRINT (۲۰۱۵): ۹٬۳۶۱ نفر بدون دیابت؛ کارآزمایی پس از میانه ۳٫۲۶ سال زودتر متوقف شد، چون پیامد اصلی در درمان فشرده کمتر بود (۱٫۶۵٪ در برابر ۲٫۱۹٪ در سال؛ نسبت مخاطره ۰٫۷۵) [4].
- عوارض جانبی SPRINT: عوارض جانبی جدی شامل فشار خون پایین، غش، اختلالات الکترولیتی و آسیب حاد کلیه در درمان فشرده شایعتر بود [4].
OPTIMAL-DIABETES حدود دو برابر ACCORD فرد مبتلا به دیابت وارد کرد [1][3]. برووانگر گفت حتی چنین کارآزمایی بزرگی «ممکن است نتوانسته باشد اثر درمانی محدود را بهطور قطعی شناسایی کند» [2].
محدودیتهای کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES چیست؟
AHA دو محدودیت اصلی را برمیشمارد: کارآزمایی بدون کورسازی بود، یعنی شرکتکنندگان و پژوهشگران میدانستند کدام راهبرد به کار رفته است، و نتایج ممکن است درباره جمعیتهای خارج از برزیل صادق نباشد [2].
- طراحی بدون کورسازی: شرکتکنندگان و پژوهشگران میدانستند راهبرد فشار خون هر فرد چه بوده است [2].
- یک کشور: هر ۳۳ مرکز در برزیل بودند [2].
- فاصله میان گروهها: تفاوت سیستولیک حاصلشده حدود ۱۳٫۶ mm Hg بود (۱۲۱٫۸ در برابر ۱۳۵٫۴) [1].
- پیامدهای کلیوی: به گفته پژوهشگران، نرخ بالاتر رویدادهای مرتبط با کلیه، که بیشتر افت عملکرد کلیه بود، باید در کنار هر اثر قلبیعروقی سنجیده شود [2].
AHA یادآوری میکند که اظهارات مربوط به پژوهشهای ارائهشده در نشستهای آن از آن خود نویسندگان است و لزوماً سیاست این انجمن را بازتاب نمیدهد [2]. در این مورد، کارآزمایی بهصورت مقاله داوریشده نیز منتشر شده است [1][2].
هدفهای فشار خون در دیابت از این پس چه خواهند شد؟
پژوهشگران خواستار آن هستند که در تعیین اهداف، مجموع شواهد در نظر گرفته شود، نه فقط یک کارآزمایی [2].
- رهنمودها: بیانیه AHA رهنمود AHA/ACC سال ۲۰۲۵ را توصیهکننده فشار کمتر از ۱۳۰/۸۰ mm Hg توصیف میکند و تغییری در آن اعلام نکرده است [2].
- مراقبت فردی: برووانگر گفت مدیریت افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ «باید همچنان فردمحور بماند» [2].
- اهمیت موضوع: بیانیه AHA میگوید رهنمود AHA/ACC سال ۲۰۲۵ فشار خون بالا را عامل خطر قابل پیشگیری شماره ۱ بیماری قلبیعروقی معرفی میکند و این رهنمود بیماری کلیوی، افت شناختی و زوال عقل را هم دربرمیگیرد [2].
هر کس مقادیر فشار خون خود را در اینترنت بررسی میکند باید بداند دادههای سلامتی واردشده در برنامهها و چتباتها ممکن است چگونه استفاده شوند؛ این موضوع در Is ChatGPT Safe for Your Privacy? What AI Chatbots Do With the Data You Share آمده است. آنچه ابزارهای هوش مصنوعی در مراقبتهای سلامت میتوانند و نمیتوانند انجام دهند در AI in Healthcare: What It Can Do Today, Where It Fails and How It Is Regulated بررسی شده است.
| معیار | فشرده (<۱۲۰) | استاندارد (<۱۴۰) | منبع |
|---|---|---|---|
| بیماران | ۴٬۷۴۵ | ۴٬۷۳۱ | [1] |
| میانگین سیستولیک در پیگیری (بدون ۳ ماه نخست) | ۱۲۱٫۸ mm Hg | ۱۳۵٫۴ mm Hg | [1] |
| رویدادهای عمده قلبیعروقی | ۲۸۶ (۶٫۰٪) | ۳۱۵ (۶٫۷٪) | [1] |
| نسبت مخاطره (فاصله اطمینان ۹۵٪) | ۰٫۹۰ (۰٫۷۷–۱٫۰۶) | مرجع | [1] |
| رویدادهای مرتبط با کلیه | ۲۷۰ (۵٫۷٪) | ۱۷۵ (۳٫۷٪) | [2] |
| عوارض جانبی جدی | ۷۰۶ (۱۴٫۹٪) | ۶۹۳ (۱۴٫۶٪) | [1] |
اشتباههای رایج
نتیجهگیری اینکه درمان فشرده بیفایده است
راه درست: پژوهشگران میگویند نمیتوان فایدهای محدود را رد کرد [2].
نادیده گرفتن اثرات کلیوی
راه درست: رویدادهای مرتبط با کلیه، که بیشتر افت عملکرد کلیه بودند، در درمان فشرده حدود ۵۵٪ شایعتر بودند [2].
تعمیم نتایج به همه افراد
راه درست: شرکتکنندگان دیابت نوع ۲ و خطر بالا داشتند و همه مراکز در برزیل بودند [2].
نخستین کارآزمایی از این دست دانستن آن
راه درست: ACCORD در سال ۲۰۱۰ همین اهداف را در دیابت آزمود [3].
تصور اینکه رهنمودها تغییر کردهاند
راه درست: بیانیه AHA رهنمود AHA/ACC سال ۲۰۲۵ را توصیهکننده فشار کمتر از ۱۳۰/۸۰ mm Hg توصیف میکند و تغییری اعلام نمیکند [2].
پرسشهای پرتکرار
کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES چه نتیجهای داشت؟
هدف زیر ۱۲۰ در مقایسه با زیر ۱۴۰ رویدادهای عمده قلبی را بهطور معناداری کم نکرد [1].
اعداد فشار خون چه معنایی دارند؟
CDC میگوید فشار طبیعی کمتر از ۱۲۰/۸۰ mm Hg و فشار بالا بهطور مداوم ۱۳۰/۸۰ یا بیشتر است [6].
چه کسانی در این کارآزمایی فشار خون شرکت داشتند؟
۹٬۴۷۶ بزرگسال ۵۰ ساله و بالاتر با دیابت نوع ۲ و خطر بالا، در برزیل [1][2].
آیا فشار خون زیر ۱۲۰ برای افراد دیابتی بهتر است؟
این کارآزمایی آن را نشان نداد؛ پژوهشگران میگویند اهداف باید فردمحور باشند [2].
این نتیجه با کارآزماییهای پیشین چه تفاوتی دارد؟
نتیجه اصلی آن شبیه ACCORD در دیابت است و برخلاف SPRINT در افراد بدون دیابت [3][4].
محدودیتهای کارآزمایی OPTIMAL-DIABETES چیست؟
بدون کورسازی بود و فقط در برزیل انجام شد [2].
هدفهای فشار خون در دیابت از این پس چه خواهند شد؟
پژوهشگران بر سنجش همه شواهد تأکید دارند؛ بیانیه AHA تغییری در رهنمود اعلام نمیکند [2].
واژهنامه
- فشار خون سیستولیک
- عدد بالایی در اندازهگیری فشار خون که فشار هنگام انقباض قلب را نشان میدهد.
- درمان فشرده
- درمانی که هدف فشار خون پایینتری دارد، در اینجا کمتر از ۱۲۰ mm Hg.
- بدون کورسازی (open-label)
- کارآزماییای که در آن شرکتکنندگان و پزشکان میدانند چه درمانی داده میشود.
- نسبت مخاطره
- نرخ نسبی رخداد یک پیامد در یک گروه در برابر گروه دیگر در طول زمان.
- بیماری کلیوی مرحله نهایی
- نارسایی کلیه که به دیالیز یا پیوند نیاز دارد.
- پیامد ترکیبی
- نقطه پایانی کارآزمایی که هر یک از چند رویداد را میشمارد.
منابع
- Intensive Blood-Pressure Lowering in Patients with Type 2 Diabetes New England Journal of Medicine · 2026-11-07
- Intensive blood pressure therapy did not cut cardiovascular events in adults with diabetes American Heart Association · 2026-11-07
- Effects of intensive blood-pressure control in type 2 diabetes mellitus New England Journal of Medicine · 2010-03-14
- A Randomized Trial of Intensive versus Standard Blood-Pressure Control New England Journal of Medicine · 2015-11-09
- Optimal Blood Pressure for the prevenTIon of Major vAscuLar Events in Patients With DIABETES Mellitus (OPTIMAL-DIABETES) ClinicalTrials.gov · 2026-08-04
- About High Blood Pressure CDC · 2026-10-13
نظرات
نظرهای برتر