قیمت شیر در ایران ۲۰۲۶: چرا لبنیات دوباره گران شد
خلاصه
تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ شیر خام در ایران حدود کیلویی ۷۰,۰۰۰ تومان معامله میشود، در حالی که نرخ رسمی ۶۰,۵۰۰ تومان است و هیچ نرخ جدیدی تصویب نشده [4]. قیمت فروشگاه‌ها زودتر بالا رفت: شیر کمچرب کیسه‌ای ۹۰۰ گرمی از ۸۴,۰۰۰ تومان در سپتامبر به ۱۴۳,۰۰۰ تومان در نوامبر رسید، یعنی حدود ۷۰% بیشتر [1][3].
نکته‌های کلیدی
- نرخ رسمی شیر خام هنوز کیلویی ۶۰,۵۰۰ تومان است؛ کارگروه تنظیم بازار در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ آن را حفظ کرد [2][6].
- مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی در ۱۴ نوامبر گفت شیر خام با این حال بدون مصوبه‌ای برای افزایش قیمت به ۷۰,۰۰۰ تومان رسیده، افزایشی که آن را حدود ۱۷% دانست [4].
- شیر کمچرب کیسه‌ای ۹۰۰ گرمی از ۸۴,۰۰۰ تومان در سپتامبر به ۱۴۳,۰۰۰ تومان در نوامبر رسید؛ افزایشی حدود ۷۰% [1][3].
- تولیدکنندگان خوراک دام، بستهبندی، حملونقل و نرخ ارز را مقصر می‌دانند؛ نهاده‌های خوراک در یک ماه از حدود ۵۰,۰۰۰ به ۷۰,۰۰۰ تومان رسید [3][5].
- اتحادیه تعاونیها هشدار می‌دهد جهش قیمت شیر خام بهتنهایی هزینه فرآوردههای لبنی را بیش از ۲۰% بالا می‌برد [4].
- به گفته این اتحادیه، سرانه مصرف لبنیات به حدود ۴۰ کیلوگرم در سال یا کمتر رسیده است [4].
در این صفحه ۱۲ بخش
- قیمت شیر در ایران تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ چقدر است؟
- چرا شیر خام از ۶۰,۵۰۰ به ۷۰,۰۰۰ تومان رسید؟
- قیمت شیر کیسه‌ای، شیر بطری و ماست از سپتامبر چقدر بالا رفته؟
- آیا گرانی لبنیات قانونی است و نهادهای نظارتی چه گفتند؟
- چرا هزینه خوراک و تولید بالا می‌رود؟
- خانوارها چگونه مصرف لبنیات را کم میکنند؟
- خریداران چطور قیمت لبنیات را پیش از پرداخت بررسی کنند؟
- قیمت شیر در ایران در ادامه چه میشود؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
قیمت شیر در ایران تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ چقدر است؟
تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ شیر خام حدود کیلویی ۷۰,۰۰۰ تومان دست‌به‌دست میشود، در حالی که تنها نرخ مصوب همچنان ۶۰,۵۰۰ تومان است [2][4]. در قفسه فروشگاه‌ها، شیر کمچرب کیسه‌ای ۹۰۰ گرمی حدود ۱۴۳,۰۰۰ تومان است، در برابر ۸۴,۰۰۰ تومان در سپتامبر [1][3].
فاصله میان عدد رسمی و آنچه مردم می‌پردازند، اصل ماجراست. ایران برای شیر خام، یعنی شیری که دامداران به کارخانه‌ها می‌فروشند، قیمت مرجع تعیین میکند و شرکت‌های لبنی قرار است قیمت قفسه را بر اساس آن حساب کنند [6]. این نرخ مرجع، کیلویی ۶۰,۵۰۰ تومان برای شیر خام و کیلویی ۶۵۰,۰۰۰ تومان برای چربی شیر، به مصوبه‌ای در بهار ۲۰۲۶ برمی‌گردد [6].
کارگروه تنظیم بازار در ۴ نوامبر تصمیم گرفت این نرخ تغییر نکند [2]. ده روز بعد، در ۱۴ نوامبر، علی‌احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، در سخنانی که اقتصادآنلاین منتشر کرد گفت شیر خام با این حال به ۷۰,۰۰۰ تومان رسیده، افزایشی که آن را حدود ۱۷% دانست، هرچند مصوبه‌ای برای افزایش نرخ صادر نشده است [4]. او هشدار داد که این افزایش هزینه تمام‌شده فرآوردههای لبنی را بیش از ۲۰% بالا می‌برد [4].
پس پاسخ صادقانه به این پرسش که شیر امروز در ایران چند است، این است: بیشتر از آنچه ارقام رسمی نشان می‌دهد، و بسته به برند، بستهبندی و شهر فرق میکند. جدول این راهنما قیمت‌های ثبت‌شده در یک بررسی میدانی فروشگاه‌ها در اوایل نوامبر را نشان می‌دهد [1][3].
چرا شیر خام از ۶۰,۵۰۰ به ۷۰,۰۰۰ تومان رسید؟
دامداران و شرکت‌های لبنی در اواخر اکتبر ۲۰۲۶ میان خودشان بر سر قیمت بالاتر شیر خام توافق کردند و بازار پیش از هر مصوبه رسمی به سمت آن رفت [1][7]. نرخ‌های پیشنهادی کیلویی ۶۸,۰۰۰ تومان درب دامداری و ۷۰,۰۰۰ تومان تحویل کارخانه بود [1].
در ۲۵ اکتبر احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران ایران، گفت این انجمن و انجمن صنایع لبنی به این توافق رسیده‌اند [1][3]. او گرانتر شدن خوراک دام و تضعیف پول ملی را دلایل اصلی دانست [1]. این پیشنهاد تصویب نشده بود: ظفری در ۲۸ اکتبر افزایش حدود ۱۶% را تصمیمی صنفی خواند که سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان آن را تأیید نکرده است [7].
جدا از این، به گفته جواد آزاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری دامداران همگام، کارشناسان معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی قیمت کارشناسی کیلویی ۷۰,۸۰۰ تومان را محاسبه کرده‌اند [5]. آزاد گفت حتی این رقم هم قدیمی است، چون بر اساس قیمت خوراک یک ماه پیش حساب شده، و هزینه واقعی تولید را دست‌کم ۷۵,۰۰۰ تومان دانست [5].
به بیان دیگر، سه عدد هم‌زمان در جریان است: ۶۰,۵۰۰ مصوب، ۶۸,۰۰۰ تا ۷۰,۰۰۰ توافق‌شده در صنعت، و ۷۰,۸۰۰ یا بیشتر بر پایه هزینه از سوی تشکلهای دامداران [2][5]. رقم ۷۰,۰۰۰ که ظفری در ۱۴ نوامبر اعلام کرد با قیمت درب کارخانه در پیشنهاد صنعت یکی است [1][4].
قیمت شیر کیسه‌ای، شیر بطری و ماست از سپتامبر چقدر بالا رفته؟
یک بررسی میدانی فروشگاه‌ها که در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد نشان داد برخی اقلام لبنی در دو ماه حدود ۷۰% گران شده‌اند و یک شیر بطری تقریباً دو برابر شده است [1][3]. این بررسی فروشگاه‌هایی در مناطق مرکزی و غربی را پوشش می‌داد و ایسنا و ایران‌وایر آن را گزارش کردند [1][2].
شیر کمچرب کیسه‌ای ۹۰۰ گرمی، ارزان‌ترین بستهبندی روزمره، از ۸۴,۰۰۰ به ۱۴۳,۰۰۰ تومان رسید، یعنی جهشی ۵۹,۰۰۰ تومانی [1]. بطری یک لیتری شیر پرچرب از ۱۶۰,۰۰۰ به ۲۰۷,۹۰۰ تومان رسید [1]. در یک نمونه، بطری یک لیتری شیر کمچرب از ۹۸,۰۰۰ به ۱۹۶,۹۰۰ تومان رسید [1][3]. ماست کمچرب ۱.۸ کیلوگرمی برخی برندها اکنون ۳۲۷,۸۰۰ تومان فروخته میشود [1].
پنیر، کره و خامه هم در نمونه‌های مختلف به اندازه‌های متفاوت گران شدند [1][3]. مغازه‌داران به خبرنگاران گفتند تولیدکنندگان و پخش‌کنندگان مدام فهرست قیمت جدید می‌فرستند و گاهی قیمت یک کالا از یک سفارش تا سفارش بعدی تغییر میکند [1][3].
این‌ها قیمت‌هایی است که در فروشگاه‌های مشخص و در زمانی مشخص دیده شده، نه میانگین کشوری. قیمت یک کالا ممکن است میان محله‌ها و شهرها فرق کند و از زمان این بررسی دوباره تغییر کرده باشد. جدول زیر ارقام ثبت‌شده را کنار هم می‌گذارد تا اندازه هر افزایش به‌راحتی مقایسه شود.
آیا گرانی لبنیات قانونی است و نهادهای نظارتی چه گفتند؟
هیچ قیمت جدیدی برای شیر خام یا لبنیات تصویب نشده و اتحادیه تعاونیها میگوید هر افزایشی بدون مصوبه غیرقانونی است [2][6]. ظفری در ۶ نوامبر ۲۰۲۶ به خبرگزاری ایلنا گفت کارخانه‌ها حق ندارند بدون مجوز قیمت را بالا ببرند و با متخلفان برخورد قانونی میشود [2].
به گفته ظفری، کارگروه تنظیم بازار در نشست ۴ نوامبر تصمیم گرفت نرخ‌های مصوب بهار همچنان مبنای قیمت‌گذاری باشد [2][6]. او گفت کارخانه‌ها باید هزینه‌ها را با ۶۰,۵۰۰ تومان برای هر کیلوگرم شیر خام و ۶۵۰,۰۰۰ تومان برای هر کیلوگرم چربی حساب کنند و هیچ افزایشی را فرض نگیرند [6].
این ممنوعیت پرسش‌های مهمی را بی‌پاسخ می‌گذارد. ایران‌وایر یادآوری کرد که متن رسمی تصمیم کارگروه منتشر نشده است؛ بنابراین معلوم نیست قیمت‌ها چگونه نظارت میشود، تکلیف کالاهایی که پیش‌تر گران شده‌اند چیست و آیا کارخانه‌ها باید به قیمت‌های قبلی برگردند یا نه [2]. دیری‌نیوز که همین خبر را دنبال کرد گزارش داد نرخ‌های پیشنهادی جدید هنوز در انتظار تصویب نهایی است [8].
تا ۱۴ نوامبر، خود ظفری می‌گفت شیر خام به هر حال به ۷۰,۰۰۰ تومان رسیده است [4]. این نشان می‌دهد ممنوعیت دست‌کم برای شیر خام در سطح دامداری و کارخانه اجرا نشده است. یعنی خریداران با بازاری روبه‌رو هستند که قاعده رسمی و قیمت واقعی در آن به دو سمت مختلف اشاره میکنند.
چرا هزینه خوراک و تولید بالا می‌رود؟
تولیدکنندگان می‌گویند فشار اصلی از خوراک دام، بستهبندی، حملونقل و نرخ ارز می‌آید و خوراک سریع‌تر از همه گران شده است [1][5]. آزاد گفت نهاده‌های خوراک تنها در یک ماه از حدود ۵۰,۰۰۰ به حدود ۷۰,۰۰۰ تومان رسید [5].
ایران برای خوراک دام به‌شدت به واردات وابسته است. آزاد به خبرنگاران گفت کشور ۸۰% تا ۹۰% کنجاله سویا و ذرت مورد نیازش و حدود دو سوم جو را وارد میکند [5]. وقتی پول ملی تضعیف میشود، هزینه این واردات بالا می‌رود و دامداری‌ها به‌سرعت آن را احساس میکنند [1][5].
آزاد گفت کمبود خوراک در بازار وجود ندارد؛ مشکل، قیمت بالای آن همراه با نقدینگی ضعیف دامداری‌هاست [5]. او بخشی از هزینه حمل را به شرایط فعلی مربوط دانست اما گفت بیشتر مشکلات به مدیریت داخلی برمی‌گردد [5]. تولیدکنندگانی که در بررسی اوایل نوامبر با آن‌ها صحبت شد هم بستهبندی و حملونقل را از هزینه‌های افزایش‌یافته نام بردند [1][3].
شیر خام ماده اصلی شیر بستهبندی، ماست و پنیر است، پس تغییر قیمت آن به قفسه می‌رسد. ظفری برآورد کرد با توجه به سهم شیر خام در هزینه تولید، افزایش از ۶۰,۵۰۰ به ۷۰,۰۰۰ تومان هزینه فرآوردههای لبنی را بیش از ۲۰% بالا می‌برد [4]. به گفته او، هزینه بالاتر در نهایت به مصرف‌کننده منتقل میشود [4].
خانوارها چگونه مصرف لبنیات را کم میکنند؟
خانواده‌ها شیر و ماست کمتری می‌خرند، بسته‌های کوچک‌تر یا برندهای ارزان‌تر را انتخاب میکنند و سرانه مصرف کاهش یافته است [1][4]. ظفری گفت سرانه مصرف لبنیات به حدود ۴۰ کیلوگرم در سال یا حتی کمتر رسیده است [4].
محمد فربد، سخنگوی انجمن صنایع فرآوردههای لبنی، برآورد کرد سرانه مصرف شیر و دیگر فرآوردههای لبنی در سال گذشته حدود ۱۰% تا ۱۵% کاهش یافته است [1][3]. او بیشتر این کاهش را به افت قدرت خرید خانوارها نسبت داد [1].
یک مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گزارش داد میانگین مصرف کمتر از یک واحد لبنیات در روز است، در برابر دو تا سه واحد توصیه‌شده [1][3]. مغازه‌داران و خریدارانی که در بررسی نوامبر با آن‌ها گفت‌وگو شد همین الگو را توصیف کردند: خرید کمتر، بسته‌های کوچک‌تر و جایگزین‌های ارزان‌تر [1].
کاهش فروش به تولیدکنندگان هم آسیب می‌زند. ظفری هشدار داد افت مصرف زنگ خطری جدی برای واحدهای کوچک و متوسط لبنی است و اگر این روند ادامه یابد برخی از آن‌ها ممکن است تعطیل شوند [4]. او افزود اصلاح مبلغ کالابرگ بهتنهایی تأثیر پایداری بر مصرف لبنیات نخواهد داشت [4].
خریداران چطور قیمت لبنیات را پیش از پرداخت بررسی کنند؟
قیمت درج‌شده روی بسته را با قیمت قفسه مقایسه کنید، وزن را ببینید و قیمت هر کیلوگرم را میان برندها و اندازه‌های بسته مقایسه کنید [1]. چون فهرست قیمت‌ها مدام عوض میشود، این بررسی‌های ساده کمک میکند ببینید واقعاً چقدر می‌پردازید [1][3].
- قیمت مصرف‌کننده درج‌شده روی بسته را بخوانید و با مبلغی که صندوق حساب میکند مقایسه کنید. اگر مبلغ صندوق بیشتر است، همان‌جا بپرسید.
- وزن یا حجم را بررسی کنید. کیسه ۹۰۰ گرمی و بطری یک لیتری مقدار یکسانی شیر ندارند، پس موارد هم‌اندازه را مقایسه کنید [1].
- قیمت هر کیلوگرم یا لیتر را حساب کنید. در بررسی نوامبر، شیر کمچرب کیسه‌ای ۹۰۰ گرمی ۱۴۳,۰۰۰ تومان بود اما بطری یک لیتری تا ۱۹۶,۹۰۰ تومان [1].
- برندها را مقایسه کنید. این بررسی تفاوت‌های زیادی میان برندها و نمونه‌های یک نوع کالا پیدا کرد [1][3].
- اگر تغییرهای مکرر می‌بینید، رسیدها را نگه دارید تا قیمت‌ها را در طول زمان مقایسه کنید.
هیچ‌کدام از این‌ها قیمت شیر را پایین نمی‌آورد، اما تشخیص افزایش‌ها را آسان‌تر میکند. وقتی نرخ رسمی و قیمت بازار به دو سمت مختلف می‌روند، دانستن دقیق قیمت هر کیلوگرم مطمئن‌ترین راه برای فهمیدن گران شدن یک بسته است [2][4].
قیمت شیر در ایران در ادامه چه میشود؟
گام بعدی تصمیم درباره نرخ رسمی جدید شیر خام است که تشکلهای دامداران انتظار داشتند در نشست ستاد تنظیم بازار در اواسط نوامبر ۲۰۲۶ گرفته شود [5]. تا وقتی نرخی منتشر نشود، قیمت بازار و قیمت مصوب همچنان از هم فاصله می‌گیرند [2][4].
آزاد در ۹ نوامبر گفت نرخ پیشنهادی احتمالاً در نشست هفته بعد نهایی میشود [5]. ظفری برآورد میکند که افزایش شیر خام به ۷۰,۰۰۰ تومان بهتنهایی هزینه فرآوردههای لبنی را بیش از ۲۰% بالا ببرد [4]. اگر نرخ مصوب روی ۶۰,۵۰۰ بماند، پرسش این میشود که آیا ممنوعیت افزایش قیمت اجرا میشود یا نه؛ موضوعی که به گفته ایران‌وایر هنوز روشن نیست [2].
هزینه‌های تولیدکنندگان در جهت دیگری حرکت میکند. آزاد هزینه تولید شیر خام را دست‌کم ۷۵,۰۰۰ تومان دانست، بالاتر از نرخ رسمی و حتی پیشنهاد خود صنعت [5].
این صفحه گزارش‌های موجود تا ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد. قیمت لبنیات در ایران سریع تغییر میکند، پس تاریخ هر قیمتی را که می‌بینید بررسی کنید و آن را با آخرین اعلام رسمی مقایسه کنید.
| کالا | سپتامبر | نوامبر | تغییر |
|---|---|---|---|
| شیر کمچرب، کیسه ۹۰۰ گرمی | ۸۴,۰۰۰ | ۱۴۳,۰۰۰ | +۵۹,۰۰۰ (حدود ۷۰%) |
| شیر پرچرب، بطری ۱ لیتری | ۱۶۰,۰۰۰ | ۲۰۷,۹۰۰ | +۴۷,۹۰۰ |
| شیر کمچرب، بطری ۱ لیتری (یک نمونه) | ۹۸,۰۰۰ | ۱۹۶,۹۰۰ | حدود دو برابر |
| ماست کمچرب، ظرف ۱.۸ کیلوگرمی (برخی برندها) | گزارش نشده | ۳۲۷,۸۰۰ | گزارش نشده |
| شیر خام، ۱ کیلوگرم (نرخ رسمی) | ۶۰,۵۰۰ | ۶۰,۵۰۰ | بدون تغییر مصوب |
| شیر خام، ۱ کیلوگرم (بازار، ۱۴ نوامبر) | ۶۰,۵۰۰ | ۷۰,۰۰۰ | +۹,۵۰۰ (به گفته اتحادیه حدود ۱۷%) |
اشتباه‌های رایج
۷۰,۰۰۰ تومان را نرخ رسمی جدید شیر خام دانستن.
راه درست: نرخ مصوب هنوز ۶۰,۵۰۰ تومان است؛ ۷۰,۰۰۰ رقمی است که بازار بدون مصوبه به آن رسید [2][4].
مقایسه مستقیم کیسه ۹۰۰ گرمی با بطری یک لیتری.
راه درست: قیمت هر کیلوگرم یا لیتر را مقایسه کنید، چون اندازه بسته‌ها فرق دارد [1].
میانگین کشوری دانستن قیمت‌های بررسی میدانی.
راه درست: این قیمت‌ها از فروشگاه‌هایی در مناطق مرکزی و غربی در اوایل نوامبر است و با برند و شهر فرق میکند [1][3].
انتظار اینکه ممنوعیت قیمت، افزایش‌های انجام‌شده را برگرداند.
راه درست: روشن نیست کارخانه‌ها باید به قیمت‌های قبلی برگردند یا نه؛ متن تصمیم منتشر نشده است [2].
پرسش‌های پرتکرار
نرخ رسمی شیر خام در ایران چقدر است؟
کیلویی ۶۰,۵۰۰ تومان که کارگروه تنظیم بازار در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ آن را بدون تغییر نگه داشت [2][6].
یک کیسه شیر در ایران الان چند است؟
حدود ۱۴۳,۰۰۰ تومان برای کیسه ۹۰۰ گرمی شیر کمچرب در نوامبر ۲۰۲۶، در برابر ۸۴,۰۰۰ تومان در سپتامبر [1][3].
چرا لبنیات دوباره گران شد؟
تولیدکنندگان به خوراک، بستهبندی، حملونقل و نرخ ارز اشاره میکنند؛ شیر خام بدون مصوبه به ۷۰,۰۰۰ تومان رسید [3][4][5].
آیا افزایش قیمت لبنیات مجاز است؟
اتحادیه تعاونیها میگوید هیچ افزایشی تصویب نشده و افزایش بدون مصوبه غیرقانونی است [2][6].
فرآوردههای لبنی چقدر گرانتر میشوند؟
اتحادیه برآورد میکند افزایش شیر خام بهتنهایی بیش از ۲۰% به هزینه فرآوردههای لبنی اضافه میکند [4].
نرخ جدید شیر خام کی تعیین میشود؟
تشکلهای دامداران انتظار داشتند در نشست ستاد تنظیم بازار در اواسط نوامبر ۲۰۲۶ تصمیم گرفته شود [5].
واژه‌نامه
- شیر خام
- شیر فرآوری‌نشده‌ای که دامداران به کارخانه‌های لبنی می‌فروشند؛ قیمت مصوب آن مبنای قیمت قفسه است [6].
- کارگروه تنظیم بازار
- گروه کاری دولتی که قیمت شیر خام و لبنیات را تصویب میکند [2].
- قیمت درب دامداری
- قیمتی که در خود دامداری و پیش از حمل به کارخانه پرداخت میشود [1].
- قیمت کارشناسی
- قیمتی بر پایه هزینه که کارشناسان محاسبه میکنند و برای شیر خام ۷۰,۸۰۰ تومان تعیین شد [5].
- کالابرگ
- کوپن الکترونیکی خرید مواد غذایی خانوارها در ایران [4].
منابع
- Dairy Prices Surge Ahead of Official Raw Milk Rate Announcement IranWire · 2026-11-05
- Ban Announced on Dairy Price Hikes Pending New Raw Milk Rates IranWire · 2026-11-06
- Iran's bagged low-fat milk price rises approximately 70% between September and November DairyNews · 2026-11-05
- قیمت شیر خام از ۶۰ هزار به ۷۰ هزار تومان رسید / لبنیات چقدر گرانتر میشود؟ Eghtesad Online · 2026-11-14
- Raw Milk Price Increase on Government Agenda Bazar361 · 2026-11-09
- ظفری: افزایش قیمت شیر خام و محصولات لبنی مصوب نشده است AgroFoodNews · 2026-11-05
- افزایش ۱۶ درصدی قیمت شیر خام هنوز تصویب نشده است Khabar Mohem · 2026-10-28
- Iran retains raw milk price at 60,500 tomans and bars unauthorised dairy increases DairyNews · 2026-11-06
نظرات
نظرهای برتر