🔶 بن‌بست در اربیل؛ آیا زخم کهنه "جلالی و ملایی" سر باز می‌کند؟

🔻 گزارشی از امید برین

اقلیم کردستان عراق این روزها شاهد یکی از پیچیده‌ترین بحران‌های سیاسی خود پس از پایان جنگ داخلی در دهه نود میلادی است. روز پنجشنبه ۱۴ آبان بافل طالبانی، رهبر اتحادیه میهنی کردستان در پیامی ویدیویی با لحنی بی‌سابقه اعلام کرد که حزب او از دولت اقلیم خارج می‌شود.

طالبانی این کابینه را "شکست‌خورده" توصیف کرد و نهاد قانون‌گذاری جدید را که در غیاب حزب او و متحدانش تشکیل جلسه داده بود، نامشروع خواند. او با تاکید بر اینکه از تمام توان خود برای تامین نیازهای مناطق تحت کنترل اتحادیه میهنی (سلیمانیه و حلبچه) استفاده خواهد کرد، عملاً زنگ خطر در اقلیم را به صدا درآورد.

این واکنش تند پیامد مستقیم تحولات روز چهارشنبه بود. حزب دموکرات کردستان موفق شد با همراه کردن نمایندگان اقلیت‌ها و چند نماینده جداشده از اتحادیه میهنی، نخستین نشست پارلمان را پس از انتخابات اکتبر ۲۰۲۴ و به دنبال نزدیک به دو سال انسداد سیاسی، با حضور ۵۲ نماینده از مجموع ۱۰۰ کرسی برگزار کند.

در این نشست والا فرید به ریاست پارلمان رسید. حزب دموکرات با تکیه بر ۳۹ کرسی خود، استدلال می‌کند که روند قانون‌گذاری نباید گروگان مذاکرات طولانی تشکیل دولت بماند. اما اتحادیه میهنی با ۲۳ کرسی، این اقدام را تلاشی سیستماتیک برای تحمیل اراده یک‌جانبه و نادیده گرفتن اصل شراکت می‌داند.

بحران امروز در واقع سر باز کردن زخم‌های کهنه تاریخی است. کارشناسان معتقدند که سیستم "دو اداره‌ای" در اقلیم هیچ‌گاه از بین نرفته است.

کمال چومانی ریشه این شکاف را در تقابل تاریخی موسوم به "جلالی و ملایی" از سال ۱۹۶۴ می‌داند.