باجافزار چیست؟ حملات چگونه انجام می‌شوند، چه کسانی باج می‌پردازند و چگونه از خود محافظت کنیم
خلاصه
باجافزار نرم‌افزاری مخرب است که فایل‌ها را رمزگذاری میکند تا دستگاه یا شبکه غیرقابل‌استفاده شود؛ سپس مجرمان در ازای کلید رمزگشایی، معمولاً به رمزارز، باج می‌خواهند [1][2]. بسیاری از مهاجمان داده‌ها را نیز می‌دزدند و تهدید به انتشار آنها می‌کنند [1]. پرداخت باج بازیابی را تضمین نمی‌کند [2]؛ نسخههای پشتیبان آفلاین و به‌روز مؤثرترین محافظت هستند [3].
نکته‌های کلیدی
- باجافزار فایل‌ها را رمزگذاری میکند و برای رمزگشایی پول میخواهد؛ «اخاذی دوگانه» تهدید به انتشار داده‌های دزدیده‌شده را نیز به آن می‌افزاید [1].
- راه‌های رایج نفوذ شامل سامانه‌های وصله‌نشده‌ای که در معرض اینترنت‌اند، گذرواژه‌های دزدیده‌شده، فیشینگ و سرویس‌های دسکتاپ از راه دور در معرض اینترنت است [1][3].
- FBI در سال ۲۰۲۵ تعداد ۳٬۶۱۱ شکایت درباره باجافزار با زیانی بیش از ۳۲ میلیون دلار آمریکا دریافت کرد؛ رقمی که به گفته خود FBI به‌طور مصنوعی پایین است [4].
- Chainalysis برآورد میکند که پرداخت‌های باج‌افزاری ثبت‌شده روی بلاک‌چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۸٪ کاهش یافت و به ۸۲۰ میلیون دلار آمریکا رسید، در حالی که حملات ادعاشده ۵۰٪ افزایش یافت [5].
- مقامات بریتانیا و آمریکا پرداخت باج را توصیه نمی‌کنند؛ پرداخت رمزگشایی را تضمین نمی‌کند و پرداخت به گروه‌های تحریم‌شده ممکن است خطر حقوقی داشته باشد [1][2][10].
- چند نسخه پشتیبان نگه دارید که دست‌کم یکی از آنها آفلاین یا در برابر حذف محافظت‌شده باشد، و بیازمایید که می‌توانید آنها را بازیابی کنید [3][8].
- FBI میگوید بازیگرانی مستقر در ایران که با حکومت ایران مرتبط‌اند، در ازای سهمی از باج‌ها با همدستان باج‌افزاری همکاری کرده‌اند [12].
در این صفحه ۱۲ بخش
- باجافزار چیست؟
- حمله باج‌افزاری چگونه انجام می‌شود؟
- مشکل باجافزار چقدر بزرگ است؟
- آیا باید باج پرداخت؟
- چگونه در خانه از خود در برابر باجافزار محافظت کنیم؟
- سازمان‌ها چگونه خطر باجافزار را کاهش می‌دهند؟
- اگر باجافزار حمله کرد چه کنید؟
- ایران چه ارتباطی با فعالیت‌های باج‌افزاری دارد؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
باجافزار چیست؟
آژانس امنیت سایبری و امنیت زیرساخت آمریکا (CISA) باجافزار را بدافزاری تعریف میکند که برای رمزگذاری فایلهای یک دستگاه طراحی شده است و آن فایل‌ها و سامانه‌های وابسته به آنها را غیرقابل‌استفاده میکند؛ پس از آن، مجرمان در ازای رمزگشایی باج می‌خواهند [1]. رمزگذاری در اینجا یعنی به‌هم ریختن فایل‌ها با کلیدی که فقط مهاجم در اختیار دارد. مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (NCSC) یادآوری میکند که ممکن است خودِ رایانه قفل شود یا داده‌ها دزدیده، حذف یا رمزگذاری شوند، و برخی باج‌افزارها به دیگر دستگاههای شبکه سرایت می‌کنند؛ همان‌طور که WannaCry در مه ۲۰۱۷ هنگام حمله به سامانه خدمات درمانی ملی بریتانیا (NHS) چنین کرد [3].
معمولاً به قربانیان گفته می‌شود از طریق یک نشانی ایمیل یا صفحه وب ناشناس با مهاجم تماس بگیرند و با رمزارزی مانند بیت‌کوین پرداخت کنند [2]. Microsoft یادآوری میکند که آلودگی معمولاً تا زمانی که پنجره، برنامه یا پیامی تمام‌صفحه درخواست پول نکند خود را نشان نمی‌دهد و اغلب تا آن زمان فایل‌ها رمزگذاری شده‌اند [7].
اخاذی دوگانه چیست؟
با گذشت زمان، مهاجمان داده‌های قربانیان را نیز کپی کرده‌اند و برای وادار کردن آنها به پرداخت، تهدید به انتشار آن کرده‌اند؛ استفاده هم‌زمان از رمزگذاری و تهدید به افشا «اخاذی دوگانه» نامیده می‌شود [1]. در برخی موارد، مجرمان رمزگذاری را به‌کلی کنار می‌گذارند و داده‌های دزدیده‌شده را تنها اهرم فشار خود قرار می‌دهند [1].
حمله باج‌افزاری چگونه انجام می‌شود؟
NCSC یک توالی معمول را چنین شرح میدهد [2]:
- مهاجمان به شبکه دسترسی پیدا می‌کنند، کنترل را به دست می‌گیرند و نرمافزار رمزگذاری مخرب را کار می‌گذارند؛ ممکن است داده‌ها را نیز برای تهدید به افشا کپی کنند [2].
- بدافزار فعال می‌شود، دستگاه‌ها را قفل و داده‌ها را در سراسر شبکه رمزگذاری میکند [2].
- پیامی روی صفحه، باج و روش پرداخت را توضیح میدهد؛ معمولاً از طریق یک صفحه وب ناشناس و با رمزارز [2].
مهاجمان چگونه نفوذ می‌کنند؟
CISA رایج‌ترین راه‌های دسترسی اولیه را چنین دسته‌بندی میکند: آسیب‌پذیری‌ها و پیکربندی‌های نادرست سامانه‌هایی که در معرض اینترنت‌اند، اطلاعات ورود به خطر افتاده، فیشینگ، آلودگی‌های پیشین به بدافزار، مهندسی اجتماعی پیشرفته، و اشخاص ثالث یا ارائه‌دهندگان خدمات مدیریت‌شده [1]. NCSC میگوید باجافزار به‌طور فزاینده از سوی مهاجمانی به کار گرفته می‌شود که از طریق سرویس‌های در معرض اینترنت، مانند پروتکل دسکتاپ از راه دور (RDP) یا دستگاههای دسترسی از راه دور وصله‌نشده، دسترسی از راه دور به دست می‌آورند [3]. برای کاربران خانگی، Microsoft باز کردن پیوست‌های غیرمنتظره و پیوندهای مخرب در ایمیل، شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها یا پیامک را از راه‌های رایج آلودگی برمی‌شمارد [7].
چه کسانی پشت آن هستند؟
به گفته شرکت تحلیل بلاک‌چین Chainalysis، باجافزار اکنون همچون بازاری به‌هم‌پیوسته از خدمات دسترسی، زیرساخت و پرداخت اداره می‌شود [5]. عملیات بزرگ «باجافزار به‌عنوان سرویس» (RaaS) در سال ۲۰۲۵ به بازیگران کوچک‌تر و مستقل بسیاری تجزیه شد و برخی تحلیل‌ها تا ۸۵ گروه اخاذی فعال را ردیابی می‌کنند [5]. کارگزاران دسترسی اولیه (IAB) ورود به شبکه‌های به خطر افتاده را تسهیل می‌کنند تا همدستان، یعنی مجرمانی که در عمل باجافزار را به کار می‌گیرند، بتوانند نسبتاً آسان حمله کنند؛ Chainalysis دریافت که جهش در فعالیت IABها معمولاً حدود ۳۰ روز پیش از افزایش پرداخت‌های باج و افشای داده‌ها رخ میدهد [5].
مشکل باجافزار چقدر بزرگ است؟
مرکز شکایات جرائم اینترنتی FBI (IC3) در سال ۲۰۲۵ تعداد ۳٬۶۱۱ شکایت درباره باجافزار دریافت کرد که نسبت به ۳٬۱۵۶ شکایت در سال ۲۰۲۴ افزایش داشت و زیان گزارش‌شده آن ۳۲٬۳۲۰٬۱۰۵ دلار آمریکا بود [4]. FBI هشدار میدهد که این رقم زیان معمولاً کسب‌وکار، زمان، دستمزد، فایل‌ها یا تجهیزات ازدست‌رفته یا هزینه‌های رفع آسیب از سوی اشخاص ثالث را در بر نمی‌گیرد، برخی قربانیان اصلاً زیانی گزارش نمی‌کنند و در نتیجه نرخ زیان به‌طور مصنوعی پایین است [4]. پرگزارش‌ترین گونه‌ها در سال ۲۰۲۵ عبارت بودند از Akira، Qilin، INC./Lynx/Sinobi، BianLian و Play، و ده گونه برتر بیش از همه بخش‌های تولید حیاتی، بهداشت و سلامت عمومی، و تأسیسات دولتی را تحت تأثیر قرار دادند [4]. IC3 در طول سال ۶۳ گونه تازه را شناسایی کرد [4].
Chainalysis برآورد میکند که بازیگران باج‌افزاری در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۲۰ میلیون دلار آمریکا پرداخت ثبت‌شده روی بلاک‌چین دریافت کردند؛ حدود ۸٪ کمتر از برآورد به‌روزشده‌اش برای ۲۰۲۴ که ۸۹۲ میلیون دلار بود، هرچند شمار قربانیان ادعاشده ۵۰٪ افزایش یافت و این سال پرفعالیت‌ترین سال ثبت‌شده شد [5]. این شرکت احتمال میدهد سهم قربانیانی که باج می‌پردازند به پایین‌ترین سطح تاریخی، یعنی ۲۸٪، رسیده باشد [5]. در همین حال، میانه پرداخت‌ها ۳۶۸٪ افزایش یافت و از ۱۲٬۷۳۸ به ۵۹٬۵۵۶ دلار آمریکا رسید [5]. این ارقام برآوردهای مبتنی بر ردیابی بلاک‌چین هستند و ممکن است با شناسایی پرداخت‌های بیشتر بازنگری شوند [5].
یک رخداد واحد ممکن است بسیار پرهزینه باشد. Chainalysis به حمله سایبری ۲۰۲۵ به Jaguar Land Rover اشاره میکند که خطوط تولید را متوقف کرد و حدود ۱٫۹ میلیارد پوند زیان اقتصادی به بار آورد؛ پرهزینه‌ترین رویداد سایبری در تاریخ بریتانیا [5].
آیا باید باج پرداخت؟
رهنمودهای رسمی هم‌سو هستند: اگر می‌توانید، باج ندهید. CISA و شرکایش پرداخت باج را توصیه نمی‌کنند، زیرا پرداخت تضمین نمی‌کند که داده‌هایتان رمزگشایی شوند، سامانه‌هایتان دیگر در خطر نباشند یا داده‌هایتان افشا نشوند [1]. NCSC میگوید نهادهای انتظامی بریتانیا پرداخت باج را تشویق، تأیید یا توجیه نمی‌کنند و هشدار میدهد که اگر بپردازید، هیچ تضمینی برای بازگشت دسترسی نیست و احتمال اینکه دوباره هدف قرار بگیرید بیشتر می‌شود [3]. این مرکز می‌افزاید که برخی بدافزارها فقط وانمود می‌کنند باج‌افزارند: آنها بدافزار پاک‌کننده (wiper) هستند و فایل‌ها پس از پرداخت رمزگشایی نمی‌شوند [3].
خطرهای حقوقی چیست؟
در سپتامبر ۲۰۲۱، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) توصیه‌نامه‌ای را درباره خطرهای احتمالی تحریمی تسهیل پرداخت باج‌افزاری به‌روزرسانی کرد و تأکید کرد که دولت آمریکا به‌شدت از پرداخت باج سایبری دلسرد میکند و قربانیان را به گزارش حملات تشویق میکند [10]. راهنمای CISA نیز یادآوری میکند که پرداخت باج ممکن است خطرهای تحریمی داشته باشد [1].
در بریتانیا، دولت در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۵، پس از یک نظرخواهی عمومی، اعلام کرد که اقداماتی را برای ممنوع کردن پرداخت باج از سوی نهادهای بخش عمومی و گردانندگان زیرساختهای حیاتی ملی، از جمله NHS، شوراهای محلی و مدارس، پیش خواهد برد [9]. بر اساس این پیشنهادها، دیگر کسب‌وکارها باید قصد خود برای پرداخت را به دولت اطلاع دهند و یک نظام گزارش‌دهی اجباری نیز در دست تدوین است [9]. تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶، خوانندگان باید در GOV.UK بررسی کنند که آیا این اقدامات به قانون تبدیل شده‌اند یا نه.
این مطلب اطلاعات عمومی است، نه مشاوره حقوقی یا مالی. سازمانی که با درخواست باج روبه‌رو است باید نهادهای انتظامی، مشاور حقوقی و یک ارائه‌دهنده خدمات واکنش به رخداد را درگیر کند.
چگونه در خانه از خود در برابر باجافزار محافظت کنیم؟
- از آنچه برایتان ارزشمند است نسخه پشتیبان بگیرید. NCSC نسخه پشتیبان را رونوشتی از داده‌های مهم تعریف میکند که در مکانی جداگانه و امن، مانند فضای ذخیره‌سازی ابری یا رسانه جداشدنی، نگهداری می‌شود و بدافزارهایی مانند باجافزار را از دلایل از دست دادن دسترسی برمی‌شمارد [8].
- دست‌کم یک نسخه پشتیبان را جدا از دستگاه نگه دارید. NCSC توصیه میکند دستگاههای پشتیبان مانند درایوهای خارجی و فلش‌های USB به‌طور دائم متصل نباشند، زیرا مهاجمان نسخههای پشتیبان متصل را هدف می‌گیرند [3].
- از سابقه نسخه‌ها استفاده کنید. سرویس ابری‌ای را انتخاب کنید که نسخههای پیشین را نگه می‌دارد، زیرا سرویس‌های ابری اغلب بی‌درنگ پس از جایگزینی فایل‌ها با رونوشت‌های رمزگذاریشده همگام‌سازی می‌کنند [3]. Microsoft میگوید OneDrive قابلیت تشخیص باجافزار و نسخه‌بندی فایل‌ها را دارد [7].
- همه چیز را به‌روز نگه دارید. Windows و دیگر نرم‌افزارها را وصله‌شده و Windows Security را روشن نگه دارید [7]؛ NCSC هر جا ممکن باشد به‌روزرسانی خودکار سیستم‌عامل‌ها، برنامه‌ها و سفت‌افزار را توصیه میکند [3].
- قابلیت Controlled Folder Access را روشن کنید تا در Windows 10 یا 11 از پوشه‌های مهم در برابر برنامه‌های غیرمجاز محافظت شود [7].
- مراقب پیوست‌ها و پیوندهایی باشید که انتظارشان را نداشتید، از جمله در پیام‌رسان‌ها و پیامک [7].
سازمان‌ها چگونه خطر باجافزار را کاهش می‌دهند؟
توصیه‌های ۲۰۲۵ FBI به شرکت‌ها شامل این موارد است: نسخههای پشتیبان آفلاین یا خارج از محل که رمزگذاریشده و تغییرناپذیر (غیرقابل‌تغییر یا حذف) باشند، حذف گذرواژه‌های پیش‌فرض، غیرفعال کردن پروتکل‌های غیرضروری، محدود کردن دسترسی‌های مدیریتی، احراز هویت چندعاملی (MFA) برای ایمیل تحت وب، VPNها و سامانه‌های حیاتی، بخش‌بندی شبکه و وصله کردن سریع سامانه‌های در معرض اینترنت [4].
CISA توصیه میکند نسخههای پشتیبان آفلاین و رمزگذاریشده نگهداری و به‌طور منظم آزموده شوند، زیرا بیشتر بازیگران باج‌افزاری می‌کوشند نسخههای پشتیبان در دسترس را پیدا و حذف یا رمزگذاری کنند [1]. این آژانس همچنین نگهداری «ایمیج‌های طلایی» (golden images)، یعنی الگوهای از پیش پیکربندی‌شده سامانه که می‌توانند سرورها را سریع بازسازی کنند، و قرار ندادن سرویس‌هایی مانند RDP در معرض اینترنت را توصیه میکند [1]. NCSC می‌افزاید که سازمان‌ها باید واکنش خود را برنامه‌ریزی و تمرین کنند، از جمله اینکه اگر سامانه‌ها در دسترس نباشند چگونه خدمات حیاتی را ادامه دهند و به درخواست باج چگونه پاسخ دهند [3]. دولت بریتانیا نیز بر نسخههای پشتیبان آفلاین و برنامه‌های آزموده‌شده برای فعالیت بدون فناوری اطلاعات در یک دوره طولانی تأکید میکند [9].
اگر باجافزار حمله کرد چه کنید؟
- دستگاههای آلوده را جدا کنید. CISA میگوید آنها را از شبکه جدا کنید یا از Wi-Fi خارج کنید؛ اگر کل شبکه آلوده است، آن را در سطح سوئیچ از اتصال خارج کنید [1].
- فقط اگر نمی‌توانید اتصال را قطع کنید، دستگاه را خاموش کنید. CISA یادآوری میکند که خاموش کردن، شواهد موجود در حافظه را از بین می‌برد؛ بنابراین راه‌حل آخر است [1].
- از ارتباط خارج از باند استفاده کنید. ممکن است مهاجمان ایمیل و گفت‌وگوها را زیر نظر داشته باشند؛ به همین دلیل CISA برای هماهنگی واکنش، تماس تلفنی را پیشنهاد میکند [1].
- پیش از بازیابی، دستگاه را پاک‌سازی کنید. Microsoft توصیه میکند پیش از تلاش برای بازیابی فایل‌ها، رایانه را با نرمافزار امنیتی کاملاً پاک‌سازی کنید [7]؛ NCSC میگوید نسخههای پشتیبان را از نظر بدافزار اسکن کنید و فقط به دستگاه‌هایی که از پاک بودنشان مطمئنید وصل کنید [3].
- به دنبال ابزار رمزگشایی رایگان باشید. پروژه No More Ransom، که NCSC به آن ارجاع میدهد، برای برخی خانواده‌های باجافزار ابزار رمزگشایی ارائه میدهد، هرچند برای همه انواع راه‌حلی وجود ندارد [6][3].
- گزارش دهید. در بریتانیا، رخدادها را میتوان به NCSC و Report Fraud گزارش داد [3]؛ در آمریکا، FBI از قربانیان میخواهد گزارشی به IC3 ارائه دهند [4]. Microsoft میگوید هر کسی که پیش‌تر باج پرداخته است باید بی‌درنگ با بانک خود و مقامات محلی تماس بگیرد [7].
ایران چه ارتباطی با فعالیت‌های باج‌افزاری دارد؟
در اوت ۲۰۲۴، FBI، CISA و مرکز جرائم سایبری وزارت دفاع آمریکا هشدار دادند که گروهی از بازیگران سایبری مستقر در ایران، که FBI ارزیابی میکند با حکومت ایران مرتبط است، به شبکه‌های آمریکایی و خارجی دسترسی پیدا می‌کرد و در ازای درصدی از پرداخت‌های باج با همدستان باج‌افزاری، از جمله NoEscape، Ransomhouse و ALPHV (BlackCat)، همکاری می‌کرد [12]. این توصیه‌نامه میگوید این بازیگران اغلب با سوءاستفاده از تجهیزات شبکه مانند Citrix NetScaler و F5 BIG-IP نفوذ می‌کردند [12].
در سپتامبر ۲۰۲۲، وزارت خزانه‌داری آمریکا ده فرد و دو نهاد وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به دلیل فعالیت سایبری مخرب، از جمله باجافزار، تحریم کرد؛ این وزارتخانه اعلام کرد که این گروه بدون مجوز، Microsoft BitLocker را در شبکه‌های قربانیان فعال کرده و کلیدهای رمزگشایی را برای گرفتن باج نگه داشته بود [11]. این‌ها یافته‌های نهادهای آمریکایی هستند. چنین تحریم‌هایی یکی از دلایلی است که OFAC هشدار میدهد پرداخت باج ممکن است خطر تحریمی داشته باشد [10].
| شاخص | ۲۰۲۴ | ۲۰۲۵ |
|---|---|---|
| شکایت‌های باج‌افزاری به IC3 وابسته به FBI | ۳٬۱۵۶ [4] | ۳٬۶۱۱ [4] |
| زیان‌های گزارش‌شده به IC3 (دلار آمریکا) | ۱۲٬۴۷۳٬۱۵۶ [4] | ۳۲٬۳۲۰٬۱۰۵ [4] |
| پرداخت‌های باج روی بلاک‌چین، برآورد Chainalysis (دلار آمریکا) | ۸۹۲ میلیون (به‌روزشده) [5] | بیش از ۸۲۰ میلیون [5] |
| میانه پرداخت باج، Chainalysis (دلار آمریکا) | ۱۲٬۷۳۸ [5] | ۵۹٬۵۵۶ [5] |
| تغییر در شمار قربانیان ادعاشده | ذکر نشده | افزایش ۵۰٪ نسبت به سال قبل [5] |
| روش | چرا اهمیت دارد |
|---|---|
| نگه داشتن نسخه پشتیبانی که به‌طور دائم متصل نیست | مهاجمان دستگاههای پشتیبان متصل را هدف می‌گیرند [3] |
| استفاده از بیش از یک روش و مکان پشتیبان‌گیری | دو رونوشت روی یک درایو یا در یک سرویس ابری کافی نیست [3] |
| نگه داشتن نسخههای پیشین در فضای ابری | همگام‌سازی ممکن است فایلهای سالم را با رونوشت‌های رمزگذاریشده جایگزین کند [3] |
| آزمودن منظم بازیابی | نسخههای پشتیبان باید در بازیابی واقعی کار کنند [1][3] |
| اسکن نسخههای پشتیبان پیش از بازیابی | ممکن است باجافزار پیش از کشف شدن به نسخههای پشتیبان رسیده باشد [3] |
اشتباه‌های رایج
نگه داشتن تنها نسخه پشتیبان روی درایوی که همیشه متصل است.
راه درست: دست‌کم یک دستگاه پشتیبان را جدا کنید؛ مهاجمان نسخههای پشتیبان متصل را هدف می‌گیرند [3].
این تصور که پرداخت، فایل‌ها را بازمی‌گرداند.
راه درست: برای بازیابی بدون پرداخت برنامه‌ریزی کنید؛ پرداخت رمزگشایی را تضمین نمی‌کند و مانع افشا نمی‌شود [1].
بازیابی مستقیم نسخههای پشتیبان روی دستگاه آلوده.
راه درست: ابتدا دستگاه را پاک‌سازی کنید و پیش از بازیابی، نسخههای پشتیبان را از نظر بدافزار اسکن کنید [3][7].
قرار دادن Remote Desktop در معرض اینترنت.
راه درست: اگر به RDP نیاز ندارید آن را غیرفعال کنید و در همه نقاط دسترسی از راه دور از MFA استفاده کنید [3].
هماهنگی واکنش از طریق ایمیل سازمانی در جریان حمله.
راه درست: از کانال‌های خارج از باند مانند تماس تلفنی استفاده کنید، زیرا ممکن است مهاجمان ارتباطات را زیر نظر داشته باشند [1].
پرسش‌های پرتکرار
باجافزار به زبان ساده چیست؟
بدافزاری که فایلهای شما را قفل یا رمزگذاری میکند و برای بازگشایی آنها پول، معمولاً به رمزارز، میخواهد [1][2].
آیا میتوان باجافزار را بدون پرداخت حذف کرد؟
بدافزار را معمولاً میتوان با نرمافزار امنیتی پاک کرد [7]، اما فایلهای رمزگذاریشده را معمولاً کسی جز مهاجم نمیتواند رمزگشایی کند؛ No More Ransom برای برخی خانوادهها ابزار ارائه میدهد [3][6].
آیا ضدویروس جلوی باجافزار را میگیرد؟
کمک میکند. Microsoft روشن نگه داشتن Windows Security و استفاده از Controlled Folder Access را توصیه میکند [7]، اما NCSC میگوید هیچ دفاعی کامل نیست و نسخههای پشتیبان همچنان ضروریاند [3].
آیا گوشیها هم ممکن است به باجافزار آلوده شوند؟
بله. Microsoft میگوید دستگاههای همراه نیز ممکن است به باجافزار آلوده شوند [7].
واژه‌نامه
- باجافزار (Ransomware)
- بدافزاری که فایل‌ها را رمزگذاری میکند تا زمانی که باج پرداخت نشود قابل‌استفاده نباشند [1].
- اخاذی دوگانه (Double extortion)
- رمزگذاری داده‌ها همراه با تهدید به انتشار رونوشت‌های دزدیده‌شده [1].
- بدافزار پاک‌کننده (Wiper)
- بدافزاری که خود را باجافزار جلوه میدهد اما پس از پرداخت فایل‌ها را رمزگشایی نمی‌کند [3].
- کارگزار دسترسی اولیه (Initial access broker)
- سرویسی مجرمانه که ورود همدستان باج‌افزاری به شبکه‌های به خطر افتاده را تسهیل میکند [5].
- پشتیبان تغییرناپذیر (Immutable backup)
- نسخه پشتیبانی که نمی‌توان آن را تغییر داد یا حذف کرد؛ همان‌طور که FBI توصیه میکند [4].
- ایمیج طلایی (Golden image)
- الگوی از پیش پیکربندی‌شده سامانه که برای بازسازی سریع سرورها پس از حمله به کار می‌رود [1].
منابع
- #StopRansomware Guide CISA, FBI, NSA and MS-ISAC
- What you need to know about ransomware UK National Cyber Security Centre; retrieved 2026-11-03
- Mitigating malware and ransomware attacks UK National Cyber Security Centre; reviewed 9 September 2021 · 2020-02-13
- 2025 IC3 Annual Report FBI Internet Crime Complaint Center
- Total Ransomware Payments Stagnate for Second Consecutive Year, While Attacks Escalate (2026 Crypto Crime Report) Chainalysis · 2026-02-26
- No More Ransom No More Ransom project; retrieved 2026-11-03
- Protect your PC from ransomware Microsoft Support; retrieved 2026-11-03
- Top tips for staying secure online: Backing up your data UK National Cyber Security Centre; retrieved 2026-11-03
- UK to lead crackdown on cyber criminals with ransomware measures UK Home Office and National Cyber Security Centre · 2025-07-22
- Treasury Takes Robust Actions to Counter Ransomware US Department of the Treasury · 2021-09-21
- Treasury Sanctions IRGC-Affiliated Cyber Actors for Roles in Ransomware Activity US Department of the Treasury · 2022-09-14
- Iran-based Cyber Actors Enabling Ransomware Attacks on US Organizations (AA24-241A) FBI, CISA and DC3 joint Cybersecurity Advisory · 2024-08-28
نظرات
نظرهای برتر