قیمت کالاهای شرکتی ژاپن: چرا در اکتبر ۷٫۱٪ بالا رفت
خلاصه
بانک ژاپن روز ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد شاخص قیمت کالاهای شرکتی در اکتبر نسبت به سال قبل ۷٫۱٪ بالا رفته است؛ بعد از ۶٫۸٪ در سپتامبر و بالاتر از پیشبینی ۶٫۵٪ [1][5]. نفت، مواد شیمیایی، فلزات و تعرفه‌های خدمات عمومی افزایش را پیش بردند، در حالی که برنج و دیگر محصولات کشاورزی ارزان شدند [1][3].
نکته‌های کلیدی
- شاخص قیمت تولیدکننده در CGPI طبق ارقام مقدماتی در اکتبر ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۰٫۷٪ و نسبت به سال قبل ۷٫۱٪ بالا رفت و به ۱۳۶٫۸ رسید (۲۰۲۰ = ۱۰۰) [1].
- اجماع بازار ۶٫۵٪ بود و نتیجه از کل دامنه پیشبینیها، یعنی ۶٫۱٪ تا ۶٫۸٪، بالاتر رفت [5].
- فرآورده‌های نفت و زغال‌سنگ ۱۵٫۹٪، مواد شیمیایی ۱۵٫۵٪، برق، گاز و آب ۱۵٫۸٪ و فلزات غیرآهنی ۳۱٫۷٪ نسبت به سال قبل گران شدند [1].
- قیمت واردات بر پایه ین نسبت به سال قبل ۲۴٫۸٪ بالا رفت؛ نفت، زغال‌سنگ و گاز طبیعی وارداتی ۴۶٫۱٪ گران شدند [1].
- محصولات کشاورزی، جنگلداری و شیلات با پیشتازی برنج قهوه‌ای و برنج سفید نسبت به سال قبل ۲۵٫۰٪ ارزان شدند [1][3].
- تورم مصرف‌کننده بسیار پایینتر است: شاخص هسته قیمت مصرف‌کننده در سپتامبر ۲٫۱٪ بود که بخشی از آن به یارانه‌های انرژی دولت برمی‌گردد [6].
در این صفحه ۱۲ بخش
- شاخص قیمت کالاهای شرکتی ژاپن چیست و اکتبر چه نشان داد؟
- چرا قیمتهای عمدهفروشی ژاپن در اکتبر ۷٫۱٪ بالا رفت؟
- چرا قیمت فلزات و الکترونیک این‌قدر بالا رفته است؟
- قیمت واردات و ین چقدر اثر می‌گذارند؟
- چرا برنج ارزان می‌شود در حالی که قیمتهای دیگر بالا می‌روند؟
- چرا تورم مصرف‌کننده فقط ۲٫۱٪ است وقتی قیمت عمدهفروشی ۷٫۱٪ بالا میرود؟
- این برای نرخ بهره بانک ژاپن چه معنایی دارد؟
- گزارش CGPI بانک ژاپن را چطور بخوانیم؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
شاخص قیمت کالاهای شرکتی ژاپن چیست و اکتبر چه نشان داد؟
شاخص قیمت کالاهای شرکتی (CGPI) قیمت کالاهایی را می‌سنجد که در ژاپن میان شرکت‌ها معامله می‌شوند و سنجه اصلی آن، یعنی شاخص قیمت تولیدکننده، در اکتبر ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۷٫۱٪ بالا رفت [1]. بانک ژاپن این شاخص را هر ماه تهیه میکند و ارقام مقدماتی اکتبر را روز ۱۲ نوامبر ساعت ۸:۵۰ منتشر کرد [1]. شاخص با پایه ۲۰۲۰ = ۱۰۰ روی ۱۳۶٫۸ ایستاد [1].
CGPI سه بخش دارد: شاخص قیمت تولیدکننده برای کالاهایی که داخل ژاپن فروخته می‌شوند، شاخص قیمت صادرات و شاخص قیمت واردات [1]. رقم ۷٫۱٪ که در عنوان آمده به بخش اول اشاره دارد [1][3].
نرخ سالانه امسال تند بالا رفته است. این نرخ در اکتبر ۲۰۲۵ معادل ۲٫۸٪ و در فوریه ۲۰۲۶ معادل ۲٫۲٪ بود، در آوریل به ۵٫۵٪ جهید و در ژوئیه با ۷٫۷٪ به اوج رسید و سپس در سپتامبر به ۶٫۸٪ کاهش یافت [1]. رقم ۷٫۱٪ اکتبر نخستین شتاب دوباره پس از آن اوج است [1][5].
به گزارش نیکی، از ۵۱۵ قلمی که بانک ژاپن دنبال میکند، ۴۶۹ قلم گران‌تر از سال قبل، ۳۵ قلم ارزان‌تر و ۱۱ قلم بدون تغییر بودند [3]. جدول زیر گروه‌های اصلی را نشان می‌دهد.
چرا قیمتهای عمدهفروشی ژاپن در اکتبر ۷٫۱٪ بالا رفت؟
بیشتر کار را کالاهای وابسته به نفت و تعرفه‌های خدمات عمومی انجام دادند: فرآورده‌های نفت و زغال‌سنگ، مواد شیمیایی و برق، گاز و آب روی هم نیم واحد به افزایش ماهانه ۰٫۷٪ افزودند [1]. فرآورده‌های نفت و زغال‌سنگ در یک ماه ۲٫۹٪ و نسبت به سال قبل ۱۵٫۹٪ گران شدند و نفت کوره سنگین، نفتا و سوخت جت از عوامل اصلی بودند [1].
مواد شیمیایی پشت سر نفت آمدند. گروه شیمیایی با اثر زایلن، اتیلن و پروپیلن در یک ماه ۱٫۹٪ و نسبت به سال قبل ۱۵٫۵٪ بالا رفت [1]. ان‌اچ‌کی گزارش داد افزایش مواد شیمیایی به گرانی نفتا، ماده خام نفتی، نسبت داده شده است [4].
تعرفه‌های خدمات عمومی هم جهش کردند. برق، گاز و آب در یک ماه ۲٫۴٪ و نسبت به سال قبل ۱۵٫۸٪ گران شدند [1]. نیکی نوشت هزینه بالاتر سوخت و کاهش کمک دولت به قبض‌های برق و گاز پشت این افزایش بود [3]. آهن و فولاد در یک ماه ۲٫۰٪ گران شدند [1].
نیکی افزایش دوباره نفت خام از تابستان را به طولانی شدن درگیری نظامی میان آمریکا و ایران نسبت داد [3]. یک مقام بانک ژاپن به ان‌اچ‌کی گفت بسیاری از شرکت‌ها در اکتبر هزینه‌های بالاتر را به قیمت‌ها منتقل کردند [4].
چرا قیمت فلزات و الکترونیک این‌قدر بالا رفته است؟
فلزات غیرآهنی ۳۱٫۷٪ و تجهیزات اطلاعات و ارتباطات ۱۵٫۹٪ گران‌تر از سال قبل بودند؛ نیکی و ان‌اچ‌کی این را به تقاضای مراکز داده و مشکلات عرضه ربط دادند [1][3][4]. نیکی گزارش داد مس و مواد دیگری که مراکز داده لازم دارند گران شده‌اند [3]. ان‌اچ‌کی افزود آسیب به یک مرکز تولید آلومینیوم در خاورمیانه عامل دیگری بود [4].
با این حال افزایش سالانه فلزات کُند می‌شود. فلزات غیرآهنی در سپتامبر نسبت به سال قبل ۴۰٫۳٪ و در اکتبر ۳۱٫۷٪ گران‌تر بودند و در یک ماه ۰٫۵٪ ارزان شدند [1].
الکترونیک در سراسر زنجیره تأمین گران می‌شود. تجهیزات اطلاعات و ارتباطات نسبت به سال قبل ۱۵٫۹٪ بالا رفت و نیکی به گرانی رایانه‌های شخصی اشاره کرد [1][3]. در سمت واردات، تراشه‌های حافظه از عوامل اصلی افزایش ماهانه بودند [1]. قیمت صادرات محصولات برقی و الکترونیکی بر پایه ین ۴۱٫۹٪ بالاتر از سال قبل بود [1].
برای اینکه ببینید چرا قیمت حافظه و رایانه بالا میرود، راهنمای Pouyam با عنوان RAM Shortage: Why Prices Are Soaring Because of AI Data Centers را بخوانید.
قیمت واردات و ین چقدر اثر می‌گذارند؟
قیمت واردات در اکتبر بر پایه ین نسبت به سال قبل ۲۴٫۸٪ و بر پایه ارز قرارداد ۱۹٫۲٪ بالا رفت؛ یعنی ین ضعیف‌تر روی هزینه‌هایی که خودشان در حال افزایش بودند اضافه شد [1]. در یک ماه، قیمت واردات بر پایه ین ۳٫۳٪ و بر پایه ارز قرارداد ۲٫۳٪ بالا رفت [1].
انرژی بزرگ‌ترین بخش است. نفت، زغال‌سنگ و گاز طبیعی وارداتی بر پایه ین ۴۶٫۱٪ گران‌تر از سال قبل بودند و فقط در اکتبر ۶٫۴٪ بالا رفتند [1]. نفت خام، سوخت جت و بنزین عوامل اصلی افزایش ماهانه قیمت واردات بودند [1].
ین هم نقش داشت. جدول بانک ژاپن نشان می‌دهد ین فقط در اکتبر ۱٫۰٪ در برابر دلار تضعیف شد [1]. investingLive نوشت ین ضعیف‌تر هزینه واردات را بالا برد [8].
صادرکنندگان هم قیمت بیشتری می‌گیرند. قیمت صادرات نسبت به سال قبل بر پایه ین ۱۶٫۷٪ و بر پایه ارز قرارداد ۱۲٫۲٪ بالا رفت [1].
چرا برنج ارزان می‌شود در حالی که قیمتهای دیگر بالا می‌روند؟
محصولات کشاورزی، جنگلداری و شیلات در اکتبر ۶٫۶٪ ارزان شدند و ۲۵٫۰٪ ارزان‌تر از سال قبل بودند؛ تنها گروه بزرگی که افت شدید داشت [1]. برنج قهوه‌ای، برنج سفید و گوشت خوک بیشترین نقش را در پایین کشیدن شاخص داشتند [1].
نیکی گزارش داد کاهش قیمت خریدی که تعاونی‌های کشاورزی (JA) برای محصول تازه برنج می‌پردازند، همراه با انباشت ذخایر، قیمت برنج را پایین آورد [3]. مؤسسه پژوهشی دای‌ایچی لایف اشاره کرد برنج قهوه‌ای در یک ماه ۱۹٫۰٪ ارزان شد [5].
بدون این افت، رقم کلی بالاتر می‌بود: محصولات کشاورزی ۰٫۲۸ واحد از تغییر ماهانه کم کردند [1]. همین مؤسسه اشاره کرد که حتی با ارزان شدن برنج، انتقال هزینه به قیمت غذاهای فرآوری‌شده ادامه دارد و نوشیدنی‌ها و غذاها نسبت به سال قبل ۴٫۸٪ گران شده‌اند، در حالی که این رقم در سپتامبر ۴٫۴٪ بود [5].
چرا تورم مصرف‌کننده فقط ۲٫۱٪ است وقتی قیمت عمدهفروشی ۷٫۱٪ بالا میرود؟
شاخص هسته قیمت مصرف‌کننده ژاپن در سپتامبر ۲۰۲۶ معادل ۲٫۱٪ بالا رفت، بسیار کمتر از تورم عمدهفروشی، که بخشی از دلیلش این است که یارانه‌های دولت قبض انرژی خانوارها را پایین نگه داشت [6]. CNBC گزارش داد قیمت انرژی برای مصرف‌کنندگان در سپتامبر با وجود جنگ ایران ۰٫۶٪ کاهش یافت، به خاطر یارانه‌های دولت تاکائیچی [6]. سنجه بدون خوراک تازه و انرژی، که CNBC آن را سنجه موردنظر بانک ژاپن توصیف کرد، ۲٫۴٪ بود [6].
هزینه‌های عمدهفروشی آهسته به مغازه‌ها می‌رسند. مؤسسه پژوهشی دای‌ایچی لایف نسبت به یک «موج دوم» احتمالی انتقال قیمت هشدار داد: شرکت‌ها هنوز افزایش هزینه‌های قبلی را به پایین زنجیره منتقل می‌کنند و قیمتهای بالادستی به دلیل گران شدن منابع دوباره بالا رفته است [5]. این مؤسسه انتظار دارد تورم مصرف‌کننده در اوایل ۲۰۲۷ از ۳٪ بگذرد [5].
این شکاف به آنچه هر شاخص می‌سنجد هم برمی‌گردد: CGPI قیمت کالاهای مبادله‌شده میان شرکت‌ها را می‌سنجد [1]، در حالی که CPI آنچه مصرف‌کنندگان می‌پردازند را می‌سنجد [6].
ژاپن تنها نیست. برای مقایسه با آمریکا، چین، ترکیه و منطقه یورو، راهنمای Pouyam با عنوان Wholesale Inflation by Country: US, Japan, China, Europe را بخوانید.
این برای نرخ بهره بانک ژاپن چه معنایی دارد؟
بانک ژاپن روز ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ نرخ بهره کوتاه‌مدت را با ۸ رأی موافق در برابر ۱ رأی مخالف حدود ۱٫۲۵٪ نگه داشت و یکی از اعضای هیئت پیشنهاد افزایش به ۱٫۵٪ را داد [7]. شاخص CGPI اکتبر پس از آن نشست منتشر شد.
برخی تحلیلگران انتظار افزایش بیشتر دارند. تاکاهیده کی‌اوچی از مؤسسه پژوهشی نومورا در اکتبر نوشت بانک ژاپن در سپتامبر پس از فاصله‌ای کوتاه‌تر از معمول نرخ بهره را بالا برد و افزایش ۰٫۲۵ واحدی دیگری در نشست دسامبر محتمل است [9]. investingLive گفت رقم بالاتر از انتظار CGPI اکتبر دلیل افزایش نرخ در دسامبر را قوی‌تر کرده است [8].
این صفحه داده‌های رسمی و دیدگاه تحلیلگران را گزارش میکند و توصیه سرمایه‌گذاری، وام یا پس‌انداز نمی‌دهد. قیمتهای عمدهفروشی بالاتر ممکن است به مرور بر آنچه خانوارها می‌پردازند اثر بگذارد، اما زمان و اندازه آن به نحوه قیمت‌گذاری شرکت‌ها و سیاست دولت بستگی دارد [5][6].
گزارش CGPI بانک ژاپن را چطور بخوانیم؟
با تغییر ماهانه و سالانه شاخص قیمت تولیدکننده شروع کنید، بعد جدول گروه‌ها، شاخص قیمت واردات و مقدماتی یا بازبینی‌شده بودن ارقام را بررسی کنید [1].
- رقم اصلی: سطر اول گزارش تغییر ماهانه، یعنی ۰٫۷٪ در اکتبر، و جدول تغییر سالانه، یعنی ۷٫۱٪، را نشان می‌دهد [1].
- برق تابستان: سری دومی هزینه‌های اضافه برق تابستان از ژوئیه تا سپتامبر را کنار می‌گذارد؛ این سری در اکتبر نسبت به ماه قبل ۰٫۹٪ بالا رفت [1].
- سهم‌ها: صفحه ۲ گروه‌هایی را که بیشترین سهم را در تغییر ماهانه داشتند فهرست میکند، مثل فرآورده‌های نفت و زغال‌سنگ با ۰٫۲۰ واحد [1].
- ین و ارز قرارداد: دو سنجه قیمت واردات را مقایسه کنید تا ببینید چه بخشی از افزایش از نرخ ارز می‌آید [1].
- بازبینی‌ها: ارقام علامت‌خورده با r بازبینی شده‌اند؛ ارقام اکتبر مقدماتی‌اند [1].
بانک ژاپن CGPI را حدود نیمه هر ماه منتشر میکند و همه گزارش‌ها را در وب‌سایت خود فهرست کرده است [2].
| گروه | سالانه | ماهانه |
|---|---|---|
| همه کالاها | ۷٫۱٪ | ۰٫۷٪ |
| فرآورده‌های نفت و زغال‌سنگ | ۱۵٫۹٪ | ۲٫۹٪ |
| مواد شیمیایی و محصولات وابسته | ۱۵٫۵٪ | ۱٫۹٪ |
| برق، گاز و آب | ۱۵٫۸٪ | ۲٫۴٪ |
| فلزات غیرآهنی | ۳۱٫۷٪ | -۰٫۵٪ |
| تجهیزات اطلاعات و ارتباطات | ۱۵٫۹٪ | -۰٫۶٪ |
| آهن و فولاد | ۶٫۳٪ | ۲٫۰٪ |
| نوشیدنی و خوراک | ۴٫۸٪ | ۰٫۶٪ |
| محصولات کشاورزی، جنگلداری و شیلات | -۲۵٫۰٪ | -۶٫۶٪ |
اشتباه‌های رایج
اینکه رقم ۷٫۱٪ را تورم مصرف‌کننده بدانید.
راه درست: CGPI کالاهای میان شرکت‌ها را پوشش می‌دهد؛ شاخص هسته قیمت مصرف‌کننده در سپتامبر ۲٫۱٪ بود [6].
فقط از رقم واردات بر پایه ین استفاده کردن.
راه درست: آن را با رقم ارز قرارداد، یعنی ۱۹٫۲٪، مقایسه کنید تا اثر ین جدا شود [1].
نهایی دانستن ارقام اکتبر.
راه درست: این ارقام مقدماتی‌اند و ممکن است ماه بعد بازبینی شوند [1].
اینکه فرض کنید همه قیمت‌ها بالا می‌روند.
راه درست: محصولات کشاورزی با پیشتازی برنج نسبت به سال قبل ۲۵٫۰٪ ارزان شدند [1].
نتیجه‌گیری درباره تصمیم نرخ بهره از یک داده.
راه درست: بانک ژاپن در نشست‌هایش تصمیم می‌گیرد؛ روز ۳۰ اکتبر نرخ را ۱٫۲۵٪ نگه داشت [7].
پرسش‌های پرتکرار
CGPI ژاپن در اکتبر ۲۰۲۶ چقدر است؟
شاخص قیمت تولیدکننده نسبت به سال قبل ۷٫۱٪ و نسبت به ماه قبل ۰٫۷٪ بالا رفت و به ۱۳۶٫۸ رسید [1].
چرا قیمتهای عمدهفروشی ژاپن بالا میرود؟
به خاطر گرانی نفت، نفتا، فلزات و تعرفهها، و ین ضعیفتری که واردات را گران میکند [1][3][4].
آیا CGPI ژاپن همان شاخص قیمت تولیدکننده است؟
شاخص قیمت تولیدکننده بخش اصلی CGPI است، در کنار شاخصهای قیمت صادرات و واردات [1].
آیا پیشبینیها ۷٫۱٪ را انتظار داشتند؟
نه. اجماع ۶٫۵٪ بود و دامنه پیشبینی ۶٫۱٪ تا ۶٫۸٪ [5].
چرا قیمت برنج پایین آمد؟
به گزارش نیکی، به خاطر قیمت خرید پایینتر محصول تازه و ذخایر بیشتر [3].
نرخ بهره بانک ژاپن اکنون چقدر است؟
حدود ۱٫۲۵٪ پس از نشست ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ [7].
واژه‌نامه
- شاخص قیمت کالاهای شرکتی (CGPI)
- سنجه ماهانه بانک ژاپن برای قیمت کالاها میان شرکت‌ها [1].
- شاخص قیمت تولیدکننده
- سنجه CGPI برای قیمت کالاهای داخلی؛ ۱۳۶٫۸ در اکتبر ۲۰۲۶ [1].
- پایه ارز قرارداد
- قیمت واردات یا صادرات به ارز قرارداد، بدون اثر ین [1].
- نفتا
- ماده خام نفتی که برای ساخت مواد شیمیایی و پلاستیک به کار میرود [4].
- انتقال قیمت
- انتقال هزینه‌های بالاتر به مشتریان در حلقه‌های پایینتر زنجیره تأمین [5].
منابع
- Monthly Report on the Corporate Goods Price Index (Preliminary Figures for October 2026) Bank of Japan · 2026-11-12
- List of Releases of Corporate Goods Price Index (CGPI) Bank of Japan
- 10月の企業物価指数7.1%上昇 石油・石炭製品などで伸び拡大 Nikkei · 2026-11-12
- Japan producer prices accelerate as oil costs rise NHK World-Japan · 2026-11-12
- 価格転嫁の「第二波」に警戒（26年10月企業物価指数） Dai-ichi Life Research Institute · 2026-11-12
- Japan core inflation in September surges to its highest this year at 2.1% CNBC · 2026-10-22
- Statement on Monetary Policy Bank of Japan · 2026-10-30
- Japan wholesale inflation speeds up to 7.1%, beating forecasts and firming BoJ hike bets investingLive · 2026-11-12
- 9か月ぶりの2％台となった9月CPIと日銀決定会合 Nomura Research Institute · 2026-10-23
نظرات
نظرهای برتر