
خلاصه
بیتکوین یک شبکه پرداخت همتابههمتاست که قیمت آن را عرضه و تقاضا تعیین میکند [1][2]. تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ هر بیتکوین در حدود ۷۷٬۱۴۰ دلار معامله میشد که حدود ۳۹ درصد پایینتر از اوج ۱۲۶٬۰۸۰ دلاری آن در ۶ اکتبر ۲۰۲۵ است [5]. عرضه جدید هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلوک نصف میشود [3]، در حالی که تقاضا با محصولات سرمایهگذاری، سیاستهای دولتی و میزان ریسکپذیری تغییر میکند [6][8].
نکتههای کلیدی
- بیتکوین بهجای واسطهای مورد اعتماد، دفتر کل عمومیای را به کار میگیرد که با استخراج مبتنی بر اثبات کار (proof-of-work) ایمن میشود [1].
- سقف عرضه ۲۱ میلیون واحد است و پاداش هر بلوک جدید هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلوک نصف میشود [2][3].
- به گزارش CoinGecko، قیمت تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ۷۷٬۱۴۰ دلار بود که در یک سال ۲۸٫۴ درصد کاهش داشت [5].
- هیچ عامل واحدی قیمت را تعیین نمیکند: عرضه و تقاضا، محصولات قابل معامله در بورس (ETP) نقدی، سیاستهای دولتی و حالوهوای بازار سهام همگی نقش دارند [2][6][7][8].
- Gary Gensler، رئیس SEC، در ۲۰۲۴ بیتکوین را داراییای سفتهبازانه و پرنوسان خواند و FBI در ۲۰۲۵ زیان ۱۱٫۳۶۶ میلیارد دلاری ناشی از کلاهبرداریهای مرتبط با رمزارز را ثبت کرد [6][9].
- به گزارش الجزیره، در ایران بانک مرکزی در ژانویه ۲۰۲۵ پرداختهای ریالی به صرافیهای رمزارز را قطع کرد و اختیار کامل بازار به آن سپرده شد [10].
در این صفحه ۱۲ بخش
- بیتکوین چیست و چگونه کار میکند؟
- بیتکوینهای جدید چگونه ساخته میشوند و هاوینگ چیست؟
- قیمت بیتکوین تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ چقدر است؟
- چه عواملی قیمت بیتکوین را جابهجا میکند؟
- نگهداری بیتکوین چه ریسکهایی دارد؟
- مردم چگونه بیتکوین را با امنیت بیشتر میخرند و نگهداری میکنند؟
- خوانندگان در ایران درباره بیتکوین چه باید بدانند؟
- آینده عرضه بیتکوین و سیاستهای مربوط به آن چه خواهد بود؟
- اشتباههای رایج
- پرسشهای پرتکرار
- واژهنامه
- منابع
بیتکوین چیست و چگونه کار میکند؟
بیتکوین یک ارز دیجیتال و یک شبکه پرداخت است که بدون بانک مرکزی یا شرکتی مسئول کار میکند. طرح آن در سال ۲۰۰۸ در مقالهای کوتاه از نویسندهای با نام Satoshi Nakamoto و با عنوان Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System منتشر شد [1]. این مقاله شکلی کاملاً همتابههمتا از پول نقد الکترونیکی را توصیف میکند که به یک طرف امکان میدهد بدون گذر از یک نهاد مالی، بهصورت آنلاین به طرف دیگر پرداخت کند [1].
مسئله اصلیای که این مقاله حل میکند «خرج دوباره» (double-spending) است؛ یعنی جلوگیری از اینکه کسی یک سکه دیجیتال را دو بار خرج کند. بهجای اینکه بانکی هر پرداخت را بررسی کند، شبکه تراکنشها را با درهمسازی (hashing) در زنجیرهای پیوسته از اثبات کار مهر زمانی میزند و سابقهای پدید میآورد که بدون انجام دوباره آن کار تغییرپذیر نیست [1]. این سابقه مشترک همان زنجیره بلوکی یا بلاکچین است. به تعبیر مقاله، سکه الکترونیکی زنجیرهای از امضاهای دیجیتال است و هر مالک آن را با امضای درهمسازی تراکنش قبلی همراه با کلید عمومی مالک بعدی به او منتقل میکند [1].
چه کسی بیتکوین را کنترل میکند؟
بر پایه پرسشهای متداول خود پروژه، بیتکوین را همه کاربرانش در سراسر جهان کنترل میکنند و هیچ توسعهدهنده یا گروه واحدی نمیتواند تغییری را بر شبکه تحمیل کند [2]. الگوی امنیتی آن بر یک فرض استوار است: سامانه تا زمانی امن است که رایانههای درستکار رویهمرفته توان پردازشی بیشتری از هر گروه همدست از مهاجمان در اختیار داشته باشند [1].
آیا بیتکوین ناشناس است؟
خیر. پرسشهای متداول پروژه تصریح میکند که بیتکوین ناشناس نیست و نمیتواند همان سطح حریم خصوصی پول نقد را فراهم کند، زیرا هر تراکنش بهطور عمومی ثبت میشود [2]. نشانیها نام اشخاص نیستند، اما اغلب میتوان فعالیتها را ردیابی کرد.
بیتکوینهای جدید چگونه ساخته میشوند و هاوینگ چیست؟
بیتکوینهای جدید از راه استخراج (mining) ساخته میشوند؛ فرایندی که پرسشهای متداول پروژه آن را رقابتی و غیرمتمرکز توصیف میکند و در آن استخراجکنندگان برای ایمن کردن شبکه پاداش میگیرند [2]. در طرح اولیه، نخستین تراکنش هر بلوک تراکنشی ویژه است که برای سازنده بلوک سکه جدید پدید میآورد؛ این کار هم به استخراجکنندگان پاداش میدهد و هم بدون ناشری مرکزی سکه را وارد گردش میکند [1]. استخراجکنندگان کارمزد تراکنشها را نیز دریافت میکنند و مقاله انتظار داشت پس از انتشار تعداد معینی سکه، کارمزدها جای سکههای جدید را بگیرند [1].
برنامه انتشار در نرمافزار Bitcoin Core نوشته شده است. یارانه بلوک (block subsidy) از ۵۰ بیتکوین آغاز شد و هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلوک نصف میشود که به گفته توضیح درون کد، تقریباً هر چهار سال یک بار رخ میدهد [3]. نرمافزار هدف را تولید یک بلوک در هر ۱۰ دقیقه قرار داده است [3]. این کاهش هاوینگ (halving) نامیده میشود. انتشار تا زمان توقف همچنان نصف میشود و در مجموع ۲۱ میلیون بیتکوین باقی میگذارد [2].
آخرین هاوینگ در بلوک ۸۴۰٬۰۰۰ رخ داد که در ۲۰ آوریل ۲۰۲۴ ساعت ۰۰:۰۹:۲۷ به وقت UTC استخراج شد؛ این هاوینگ یارانه را از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ بیتکوین در هر بلوک کاهش داد [4]. تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶، CoinGecko عرضه در گردش را ۲۰٬۱۰۵٬۳۶۵ بیتکوین در برابر حداکثر ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰ اعلام کرد [5].
آیا هاوینگ قیمت را بالا میبرد؟
هاوینگ جریان سکههای جدید را کاهش میدهد و بر سمت عرضه بازار اثر میگذارد. اما افزایش قیمت را تضمین نمیکند، زیرا پرسشهای متداول پروژه صراحتاً میگوید قیمت را عرضه و تقاضا با هم تعیین میکنند [2]. ممکن است تقاضا همزمان با کاهش عرضه جدید کاهش یابد.
قیمت بیتکوین تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ چقدر است؟
تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (دادههای بهروزشده در ساعت ۱۲:۲۰ به وقت UTC)، CoinGecko قیمت هر بیتکوین را ۷۷٬۱۴۰ دلار با دامنه ۲۴ ساعته ۷۶٬۳۰۳ تا ۷۸٬۱۲۰ دلار نشان میداد [5]. ارزش کل بازار همه بیتکوینها حدود ۱٫۵۵ تریلیون دلار بود [5]. قیمت نسبت به ۳۰ روز پیش ۹٫۶ درصد و نسبت به یک سال پیش ۲۸٫۴ درصد پایینتر بود [5].
بالاترین قیمت تاریخی ثبتشده در CoinGecko ۱۲۶٬۰۸۰ دلار است که در ۶ اکتبر ۲۰۲۵ به دست آمد [5]. در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ قیمت حدود ۳۹ درصد پایینتر از آن اوج بود (محاسبهای بر پایه دو رقم CoinGecko). دادههای روزانه CoinGecko برای ۱۲ ماه منتهی به ۳ نوامبر ۲۰۲۶ کفی نزدیک به ۵۸٬۶۰۰ دلار در ۱ ژوئیه ۲۰۲۶ و بازگشتی تا حدود ۸۳٬۶۰۰ دلار تا ۱ اکتبر ۲۰۲۶ را نشان میدهد [11].
قیمتها میان صرافیها و ارائهدهندگان داده اندکی تفاوت دارند و هر ثانیه تغییر میکنند؛ بنابراین هر رقمی تنها تصویری لحظهای است. برای رقم بهروز، بهجای مقاله خبری، صفحهای از دادههای زنده بازار را بررسی کنید.
چه عواملی قیمت بیتکوین را جابهجا میکند؟
بیتکوین سود یا بهرهای پرداخت نمیکند؛ بنابراین قیمت آن بازتاب مبلغی است که خریداران و فروشندگان در هر لحظه حاضرند بپردازند. پرسشهای متداول پروژه یادآوری میکند که این بازار هنوز آنقدر کوچک است که برای بالا یا پایین بردن قیمت به پول زیادی نیاز نیست و این یکی از دلایل نوسان آن است [2]. مهمترین عواملی که پژوهشگران و نهادهای ناظر به آنها اشاره میکنند در ادامه آمده است.
برنامه عرضه
انتشار جدید را نرمافزار تعیین میکند و در هر هاوینگ کاهش مییابد [3]. از آنجا که این برنامه عمومی است و سالها پیشتر معلوم است، بازارها میتوانند آن را پیشبینی کنند.
محصولات سرمایهگذاری و تقاضای نهادی
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴ پذیرش و معامله سهام محصولات قابل معامله در بورس (ETP) مبتنی بر بیتکوین نقدی را تأیید کرد [6]. این محصولات به سرمایهگذاران امکان میدهند از طریق حسابهای کارگزاری معمولی در معرض بیتکوین قرار گیرند. SEC تأکید کرد که این تأیید به معنای حمایت از بیتکوین نیست [6].
سیاستهای دولتی
اخبار سیاستی میتواند انتظارات را جابهجا کند. فرمان اجرایی ۱۴۲۳۳ در ۶ مارس ۲۰۲۵ «ذخیره راهبردی بیتکوین» آمریکا را با بیتکوینهایی ایجاد کرد که وزارت خزانهداری از پیش از طریق مصادره در اختیار داشت و مقرر کرد بیتکوینهای واردشده به این ذخیره فروخته نشوند [7]. این فرمان دستور خرید نداد و تنها از مقامها خواست راهبردهایی بدون بار بودجهای برای افزایش ذخیره تدوین کنند [7]. مقررات کشورهای دیگر ممکن است در جهت مخالف عمل کند، همانطور که نمونه ایران در بخش زیر نشان میدهد [10].
حالوهوای بازار سهام و نرخ بهره
تحلیلی از صندوق بینالمللی پول (IMF) نشان داد همبستگی میان بیتکوین و شاخص S&P 500 از ۰٫۰۱ در دوره ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ به ۰٫۳۶ در دوره ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱ رسید [8]. نویسندگان هشدار دادند که این امر مزایای تنوعبخشی را محدود میکند و به شوکها امکان میدهد میان طبقات مختلف دارایی سرایت کنند [8]. بر پایه این شواهد، بیتکوین در برخی دورهها بهجای خنثی کردن حرکت سهام، همجهت با آن حرکت کرده است [8].
رفتار سرمایهگذاران
پژوهشی از بانک تسویههای بینالمللی (BIS) بر پایه دادههای اپلیکیشنهای رمزارز از اوت ۲۰۱۵ تا دسامبر ۲۰۲۲ نشان داد که در تقریباً همه اقتصادها، اکثریت کاربران این اپلیکیشنها در دارایی بیتکوین خود زیان کردهاند و در رکود ۲۰۲۲، سرمایهگذاران بزرگ و حرفهای میفروختند در حالی که سرمایهگذاران خرد کوچکتر میخریدند [12].
نگهداری بیتکوین چه ریسکهایی دارد؟
این مطلب اطلاعاتی عمومی است، نه توصیه مالی. هواداران بیتکوین عرضه ثابت آن، استقلالش از هر ناشر واحد و امکان انتقال ارزش از مرزها بدون بانک را ارزشمند میدانند [1][2]. ریسکهای آن نیز به همان اندازه ملموساند:
- نوسان. Gary Gensler، رئیس SEC، در بیانیه ژانویه ۲۰۲۴ درباره ETPهای نقدی، بیتکوین را عمدتاً داراییای سفتهبازانه و پرنوسان توصیف کرد و از سرمایهگذاران خواست درباره ریسکهای فراوان محصولات مرتبط با رمزارز محتاط بمانند [6]. افت ۲۸٫۴ درصدی یکساله تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ نمونهای از این نوسان است [5].
- کلاهبرداری. مرکز شکایات جرائم اینترنتی FBI (IC3) در ۲۰۲۵ تعداد ۱۸۱٬۵۶۵ شکایت مربوط به رمزارز با زیان گزارششده ۱۱٫۳۶۶ میلیارد دلار ثبت کرد که نسبت به ۲۰۲۴، ۲۲ درصد افزایش داشت [9]. کلاهبرداری سرمایهگذاری در رمزارز با ۷٫۲ میلیارد دلار بزرگترین منبع زیان آمریکاییها در ۲۰۲۵ بود [9].
- برگشتناپذیری پرداختها. سامانه چنان طراحی شده که برگرداندن تراکنشها از نظر محاسباتی عملی نیست [1]. پرداختی که به کلاهبردار یا نشانی نادرست فرستاده شود، معمولاً از دست رفته است.
- نبود بیمه سپرده. پرسشهای متداول پروژه هشدار میدهد که برخی خدمات ممکن است سپردهها را بیمه نکنند و نرمافزار هنوز در حال توسعه است [2].
- استفاده غیرقانونی و نظارت. همان بیانیه یادآوری کرد که از بیتکوین برای فعالیتهای غیرقانونی، از جمله باجافزار، نیز استفاده میشود [6].
مردم چگونه بیتکوین را با امنیت بیشتر میخرند و نگهداری میکنند؟
گامهای زیر روشهای رایج را توصیف میکنند و توصیهای برای خرید نیستند.
- از خدمات معتبر و دارای مجوز استفاده کنید. بررسی کنید که صرافی یا کارگزار در کشور شما مجوز دارد یا نه. تأیید ETPها از سوی SEC به معنای تضمین سکوهای معاملاتی رمزارز یا ترتیبات نگهداری نبود [6].
- نگهداری (custody) را درک کنید. سکههایی که در صرافی نگهداری میشوند به امنیت و توان پرداخت آن شرکت وابستهاند. سکههایی که در کیف پول خودتان هستند به این وابستهاند که کلیدهای خصوصی و عبارت بازیابی را امن نگه دارید، زیرا هیچکس نمیتواند آنها را بازنشانی کند.
- پیشنهادهای سرمایهگذاری ناخواسته را نادیده بگیرید. FBI میگوید کلاهبرداریهای سرمایهگذاری در رمزارز معمولاً با یک پیامک، پیام در رسانههای اجتماعی، آگهی یا اپلیکیشن دوستیابی آغاز میشوند، سپس به یک پیامرسان منتقل میشوند و در یک سکوی جعلی سودهای جعلی نشان میدهند [9].
- ابتدا مبلغی کوچک برای آزمایش بفرستید. چون برگرداندن انتقالها دشوار است [1]، پیش از پرداخت بزرگ، نشانی را با پرداختی کوچک تأیید کنید.
- انتظار دیده شدن عمومی را داشته باشید. نشانیهای خود را قابل ردیابی بدانید، زیرا بیتکوین ناشناس نیست [2].
خوانندگان در ایران درباره بیتکوین چه باید بدانند؟
استفاده از رمزارز در ایران گسترده و بهشدت کنترلشده است. الجزیره گزارش داد که در ژانویه ۲۰۲۵ بانک مرکزی ایران (CBI) پرداختهای ریالی را در همه صرافیهای رمزارز متوقف کرد که بیش از ۱۰ میلیون کاربر را تحت تأثیر قرار داد و سپس نشست سران سه قوه اختیار کامل بازار رمزارز را به بانک مرکزی سپرد [10]. همان گزارش افزود که استخراج در سال ۲۰۱۹ با شرایط سخت قانونی شد، اما بسیاری از استخراجکنندگان به سبب قطعیهای مکرر برق دستگاههای استخراج از این عرصه کنار رانده شدند [10].
امنیت صرافیها ریسکی دیگر است. خبرگزاری آسوشیتدپرس در ژوئن ۲۰۲۵ گزارش داد که بیش از ۹۰ میلیون دلار از Nobitex، بزرگترین صرافی رمزارز ایران، به دست گروهی که خود را «گنجشک درنده» (Predatory Sparrow) مینامد خارج شد و این وجوه به نشانیهایی فرستاده شد که عملاً در آنها سوزانده شدند [13]. قواعد در ایران ممکن است بهسرعت تغییر کند؛ بنابراین پیش از استفاده از هر سکوی داخلی، آخرین اطلاعیههای بانک مرکزی را بررسی کنید.
آینده عرضه بیتکوین و سیاستهای مربوط به آن چه خواهد بود؟
هاوینگ بعدی در بلوک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰، یعنی پنجمین مضرب فاصله ۲۱۰٬۰۰۰ بلوکی در کد، رخ میدهد و یارانه بلوک از ۳٫۱۲۵ به ۱٫۵۶۲۵ بیتکوین کاهش مییابد [3]. با هدف تولید یک بلوک در هر ۱۰ دقیقه [3]، این رویداد حدود سال ۲۰۲۸ رخ خواهد داد؛ تاریخ دقیق به سرعت یافتن بلوکها از سوی استخراجکنندگان بستگی دارد.
در سمت سیاستگذاری، ذخیره آمریکایی ایجادشده با فرمان اجرایی ۱۴۲۳۳ بیتکوینهای مصادرهشده را نگه میدارد و فروش آنها را ممنوع میکند [7]، در حالی که بیانیه تأیید ۲۰۲۴ SEC سرمایهگذاران را درباره ریسکها هشدار داد [6]. هیچ منبعی نمیتواند بگوید قیمت به کجا خواهد رفت. پیشبینیهای منتشرشده در اینترنت بسیار متفاوتاند و باید آنها را نظر شخصی دانست، نه داده.
| ارتفاع بلوکها | بیتکوین جدید در هر بلوک | وضعیت |
|---|---|---|
| ۰ تا ۲۰۹٬۹۹۹ | ۵۰ [3] | پایانیافته |
| ۲۱۰٬۰۰۰ تا ۴۱۹٬۹۹۹ | ۲۵ [3] | پایانیافته |
| ۴۲۰٬۰۰۰ تا ۶۲۹٬۹۹۹ | ۱۲٫۵ [3] | پایانیافته |
| ۶۳۰٬۰۰۰ تا ۸۳۹٬۹۹۹ | ۶٫۲۵ [3][4] | پایانیافته |
| ۸۴۰٬۰۰۰ تا ۱٬۰۴۹٬۹۹۹ | ۳٫۱۲۵ [4] | دوره کنونی؛ آغاز در ۲۰ آوریل ۲۰۲۴ [4] |
| ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ به بعد | ۱٫۵۶۲۵ [3] | هاوینگ بعدی، حدود سال ۲۰۲۸ |
اشتباههای رایج
این فرض که هاوینگ افزایش قیمت را تضمین میکند.
راه درست: هاوینگ تنها عرضه جدید را کاهش میدهد؛ قیمت همچنان به تقاضا نیز بستگی دارد [2][3].
تلقی تأیید ETPهای بیتکوین نقدی از سوی SEC بهعنوان مهر تأیید بر خود بیتکوین.
راه درست: SEC صراحتاً گفت که بیتکوین را تأیید یا از آن حمایت نمیکند [6].
اعتماد به غریبهای که در یک پیامرسان پیشنهاد آموزش معامله رمزارز میدهد.
راه درست: این همان الگوی آغازین کلاهبرداریهای سرمایهگذاری در رمزارز است که FBI توصیف کرده؛ ارتباط را قطع و موضوع را گزارش کنید [9].
این باور که پرداختهای بیتکوین مانند پول نقد خصوصی است.
راه درست: هر تراکنش عمومی است و خود پروژه میگوید بیتکوین ناشناس نیست [2].
نقل قیمت بیتکوین بدون ذکر تاریخ.
راه درست: همیشه زمان و منبع داده را ذکر کنید، زیرا قیمت پیوسته تغییر میکند [5].
پرسشهای پرتکرار
قیمت امروز بیتکوین چقدر است؟
تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ ساعت ۱۲:۲۰ به وقت UTC، CoinGecko قیمت هر بیتکوین را حدود ۷۷٬۱۴۰ دلار نشان میداد [5]. برای رقم کنونی، صفحهای از دادههای زنده را بررسی کنید.
در نهایت چند بیتکوین وجود خواهد داشت؟
برنامه انتشار با مجموع ۲۱ میلیون بیتکوین به پایان میرسد [2]. تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ۲۰٫۱ میلیون بیتکوین در گردش بود [5].
هاوینگ بعدی بیتکوین چه زمانی است؟
در بلوک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰، که یارانه بلوک به ۱٫۵۶۲۵ بیتکوین کاهش مییابد [3]. با هدف تولید یک بلوک در هر ۱۰ دقیقه، انتظار میرود این رویداد حدود سال ۲۰۲۸ رخ دهد [3].
چرا بیتکوین اینقدر پرنوسان است؟
قیمت را عرضه و تقاضا تعیین میکنند و بازار آنقدر کوچک است که مبالغ متوسط نیز میتوانند آن را جابهجا کنند [2]. پیوند آن با حالوهوای بازار سهام نیز بیشتر شده است [8].
بیتکوین را چه کسی ساخت؟
طرح آن در سال ۲۰۰۸ با نام Satoshi Nakamoto منتشر شد [1]. هویت فرد یا گروهی که پشت این نام است هرگز بهطور عمومی تأیید نشده است.
آیا بیتکوین در ایران قانونی است؟
به گزارش فوریه ۲۰۲۵ الجزیره، استخراج در سال ۲۰۱۹ با شرایط سخت قانونی شد و در اوایل ۲۰۲۵ اختیار کامل بازار رمزارز به بانک مرکزی سپرده شد [10]. قواعد اغلب تغییر میکنند؛ بنابراین اطلاعیههای کنونی بانک مرکزی را بررسی کنید.
واژهنامه
- زنجیره بلوکی (Blockchain)
- زنجیره عمومی و دارای مهر زمانی از بلوکها که هر تراکنش بیتکوین را ثبت میکند و با اثبات کار ایمن میشود [1].
- اثبات کار (Proof-of-work)
- تلاش محاسباتیای که استخراجکنندگان برای افزودن یک بلوک صرف میکنند؛ تغییر سابقه مستلزم انجام دوباره آن کار است [1].
- هاوینگ (Halving)
- نصف شدن یارانه بلوک در هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلوک [3].
- یارانه بلوک (Block subsidy)
- بیتکوینهای جدیدی که در هر بلوک برای استخراجکننده ساخته میشود؛ در حال حاضر ۳٫۱۲۵ [4].
- ETP بیتکوین نقدی
- محصولی قابل معامله در بورس که مستقیماً بیتکوین نگه میدارد؛ SEC نخستین پذیرشها در آمریکا را در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴ تأیید کرد [6].
- ارزش بازار
- قیمت ضرب در عرضه در گردش؛ برای بیتکوین تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ۱٫۵۵ تریلیون دلار [5].
منابع
- Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System Satoshi Nakamoto (hosted by Bitcoin.org)
- Frequently Asked Questions Bitcoin.org
- Bitcoin Core source code: GetBlockSubsidy (validation.cpp) and chain parameters Bitcoin Core project (GitHub), retrieved 2026-11-03
- Bitcoin Block 840,000 Blockchain.com Explorer · 2024-04-20
- Bitcoin price, market cap and supply CoinGecko; live data retrieved 2026-11-03 12:20 UTC
- Statement on the Approval of Spot Bitcoin Exchange-Traded Products US Securities and Exchange Commission (Chair Gary Gensler) · 2024-01-10
- Executive Order 14233: Establishment of the Strategic Bitcoin Reserve and United States Digital Asset Stockpile US Government Publishing Office (Daily Compilation of Presidential Documents) · 2025-03-06
- Crypto Prices Move More in Sync With Stocks, Posing New Risks International Monetary Fund (IMF Blog) · 2022-01-11
- 2025 IC3 Annual Report FBI Internet Crime Complaint Center
- Iran's government hits out at crypto again as currency freefalls Al Jazeera · 2025-02-27
- Bitcoin historical data (daily prices) CoinGecko; retrieved 2026-11-03
- Crypto shocks and retail losses (BIS Bulletin No 69) Bank for International Settlements · 2023-02-20
- Hackers reportedly wipe out $90 million from largest Iranian cryptocurrency exchange Associated Press via PBS NewsHour · 2025-06-19
نظرات
نظرهای برتر