🔶 İran’da üniversite sınavı; akademik başarı zenginlerin tekelinde mi?

🔻 Danyal Amri’nin raporu

İran’da ülke genelindeki üniversite giriş sınavının sonuçlarının açıklanması genellikle, en üst sıralarda yer alarak kendilerine önemli üniversitelerin kapılarını aralayan öğrencilere dair tanıtımlarla birlikte olur. Bu öğrencilerin uzun çalışma saatleri, kişisel çabaları ve planlamaları hakkında çok sayıda içerik yayımlanır. Ancak bu yılki sınav sonuçları, bir kez daha dikkati başka bir konuya çekti: bu yarışmada başarılı olan kişilerin aile koşulları ve eğitim olanakları.

Matematik, fen ve beşerî bilimler alanlarındaki ilk 30 sıranın eğitim geçmişinin incelenmesi, bu kişilerin hiçbirinin sıradan devlet okullarında eğitim görmediğini gösteriyor. Bu öğrenciler arasında 19’u seçkin yeteneklere sahip öğrenciler için hazırlanan okullardan, dördü devletin örnek okullarından, dördü özel okullardan, ikisi Alborz Lisesi’nden ve biri de şahit/emanet okulu olarak bilinen okuldan mezun.

Başka bir deyişle, bu sıraların yaklaşık yüzde 63’ü tek başına seçkin yeteneklere sahip öğrenciler için hazırlanan okullarda eğitim alan öğrencilerin. Fen alanında da ilk 10 sıradan dokuz kişi bu okullarda öğrenim görmüş.

İlk sıralardaki bazı isimlerin aile geçmişlerinin incelenmesi ise, ebeveynlerin toplumsal konumunun çocukların akademik başarısı üzerindeki etkisine dair tartışmaları alevlendirdi.