خلاصه
VPN (شبکه خصوصی مجازی) ترافیک شما را از طریق یک تونل رمزگذاری‌شده به سروری می‌فرستد که ارائهدهنده VPN اداره میکند؛ در نتیجه وب‌سایت‌ها به جای نشانی IP شما، نشانی IP آن سرور را می‌بینند [1]. VPN مرور شما را از ارائهدهنده اینترنت و صاحب شبکه Wi-Fi محلی پنهان میکند، اما ارائهدهنده VPN همه آن را میبیند [1]. VPN ابزاری برای ناشناس ماندن نیست [1].
نکته‌های کلیدی
- VPN نشانی IP شما را می‌پوشاند و ترافیک خروجی‌تان را از ارائهدهنده خدمات اینترنت (ISP) و صاحب شبکه محلی پنهان میکند، اما در عوض همه چیز برای ارائهدهنده VPN قابل‌مشاهده می‌شود [1].
- VPN ابزاری برای ناشناس ماندن نیست: وب‌سایت‌ها همچنان میتوانند از طریق GPS، کوکیها، پیکسلهای ردیابی و انگشتنگاری (fingerprinting) شما را ردیابی کنند [1].
- اکنون بیشتر ترافیک وب از HTTPS استفاده میکند، بنابراین VPN دیگر برای همه کاربران Wi-Fi عمومی ضروری نیست؛ با این حال HTTPS فراداده‌هایی مانند نام دامنه‌ها را همچنان آشکار میگذارد [1].
- روش TunnelVision در سال ۲۰۲۴ (CVE-2024-3661) نشان داد که مهاجمی که در همان شبکه محلی است می‌تواند ترافیک را در بسیاری از VPNهای مبتنی بر مسیریابی به بیرون از تونل براند، در حالی که برنامه همچنان «متصل» نشان داده می‌شود [3][4].
- تحقیقی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که از هر پنج VPN رایگان در میان ۱۰۰ VPN رایگان برتر App Store آمریکا در سال ۲۰۲۴، یکی به‌طور پنهانی متعلق به شرکت‌های چینی بوده است [8].
- پیش از اعتماد به یک ارائهدهنده، سیاست حریم خصوصی، مدل کسب‌وکار، مالکیت، ممیزی‌ها و پروتکل آن (OpenVPN یا WireGuard و هرگز PPTP) را بررسی کنید [1].
- قواعد VPN در کشورهای مختلف متفاوت است؛ در ایران، شورای عالی فضای مجازی در فوریه ۲۰۲۴ استفاده از VPNهای بدون مجوز را ممنوع کرد [11].
در این صفحه ۱۲ بخش
- VPN چیست و چگونه کار میکند؟
- VPN چه چیزی را از چه کسی پنهان میکند؟
- VPN از شما در برابر چه چیزهایی محافظت نمی‌کند؟
- آیا در Wi-Fi عمومی به VPN نیاز دارید؟
- کدام پروتکل‌های VPN امناند؟
- چگونه یک VPN قابل‌اعتماد انتخاب کنیم؟
- آیا VPN همه جا قانونی است؟
- آیا VPNهای سازمانی متفاوت‌اند؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
VPN چیست و چگونه کار میکند؟
شبکه خصوصی مجازی (VPN) سرویسی است که همه ترافیک اینترنت دستگاه شما را از طریق یک تونل رمزگذاری‌شده میان دستگاه و یک سرور VPN عبور می‌دهد؛ سپس ترافیک از آن سرور به مقصد نهایی خود می‌رود [1]. رمزگذاری دادهها را به‌هم می‌ریزد تا فقط کسی که کلید درست را دارد بتواند آن‌ها را بخواند. چون درخواست‌های شما از سوی سرور VPN به نظر می‌رسند، VPN نشانی IP شما را می‌پوشاند؛ نشانی عددی‌ای که موقعیت تقریبی شما را نشان می‌دهد و می‌تواند برای شناسایی‌تان به کار رود [1].
Cloudflare این اتصال را در چهار گام شرح می‌دهد: کلاینت VPN (برنامه روی دستگاه شما) از طریق ارائهدهنده خدمات اینترنت (ISP) و با یک اتصال رمزگذاری‌شده وصل می‌شود؛ ISP آن اتصال را به سرور VPN می‌رساند؛ سرور VPN دادهها را رمزگشایی میکند و به نمایندگی از شما به وب‌سایت وصل می‌شود؛ و پیوند رمزگذاری‌شده میان کلاینت و سرور همان چیزی است که تونل VPN نامیده می‌شود [2]. پس از آن، سرورهای وب فقط نشانی IP سرور VPN را ثبت می‌کنند [2].
روی دستگاه چه اتفاقی می‌افتد؟
از نظر فنی، کلاینت VPN یک رابط شبکه مجازی، یعنی یک آداپتور شبکه صرفاً نرم‌افزاری، می‌سازد و از آن برای رمزگذاری و رمزگشایی ترافیک پیش از سپردن آن به سخت‌افزار واقعی Wi-Fi یا اترنت استفاده میکند [3]. اگر همه ترافیک از تونل عبور کند، آن را VPN تمام‌تونل (full-tunnel) می‌نامند؛ اگر بخشی از ترافیک، مانند ترافیک شبکه محلی، اجازه داشته باشد از تونل عبور نکند، آن را VPN تونل‌شکافته (split-tunnel) می‌نامند [3].
VPN برای چه کارهایی به کار می‌رود؟
بنیاد مرز الکترونیک (EFF)، یک گروه مدافع حقوق دیجیتال، میگوید VPN بیش از همه برای یک کار مناسب است: عبور دادن اتصال شما از شبکه‌ای دیگر؛ کاری که در دو موقعیت سودمند است: دور زدن سانسور در شبکه‌ای که سایت‌ها را مسدود میکند، و اتصال به شبکه محل کار از جایی دیگر [1]. Cloudflare محافظت در Wi-Fi عمومی و دور زدن محدودیت‌های محتوایی مبتنی بر موقعیت جغرافیایی را نیز به فهرست کاربردهای رایج می‌افزاید [2].
VPN چه چیزی را از چه کسی پنهان میکند؟
VPN ترافیک خروجی شما را از ISP و از صاحب شبکه محلی، مانند کافه یا هتل، پنهان میکند [1]. چون تونلی که از ISP عبور میکند رمزگذاری‌شده است، ISP نمی‌تواند ببیند درون آن چه میکنید [2]. از دید یک وب‌سایت، شما در هر جایی هستید که سرور VPN قرار دارد [1].
بده‌بستان این کار ساده است و اغلب نادیده گرفته می‌شود: در حالی که VPN مرور شما را از ISP پنهان میکند، همه آن برای ارائهدهنده VPN قابل‌مشاهده است [1]. EFF یادآوری میکند که ارائهدهنده VPN نیز، درست مانند ISP، ممکن است این اطلاعات را بفروشد [1]. مطلب توضیحی خود Cloudflare میگوید کاربران فقط در صورتی میتوانند با VPN احساس امنیت کنند که به ارائهدهنده آن اعتماد داشته باشند، زیرا ارائهدهنده نادرست ممکن است اطلاعات کاربران را بفروشد یا آن‌ها را در معرض حمله قرار دهد [2].
VPN همچنین دادههای شما را از گرداننده شبکه خصوصی‌ای که به آن می‌پیوندید محافظت نمی‌کند. در VPN سازمانی، هر کسی که شبکه سازمان را اداره میکند ترافیک شما را میبیند؛ در VPN تجاری، هر کسی که سرویس را اداره میکند [1]. به‌طور خلاصه، VPN اعتماد را از یک شرکت (ISP یا صاحب Wi-Fi) به شرکتی دیگر (ارائهدهنده VPN) منتقل میکند؛ نیاز به اعتماد را از میان نمی‌برد.
VPN از شما در برابر چه چیزهایی محافظت نمی‌کند؟
تبلیغات VPN اغلب ادعا می‌کنند که جلوی مجرمان، بدافزار، نظارت دولتی و ردیابی آنلاین را می‌گیرند؛ EFF میگوید این تبلیغات در مزایای VPN بسیار اغراق می‌کنند [1]. محدودیت‌های اصلی این‌هاست:
- ردیابی. VPN ابزاری برای ناشناس ماندن نیست. شرکتها همچنان میتوانند از طریق GPS، کوکی‌های وب، پیکسلهای ردیابی یا انگشتنگاری شما را ردیابی کنند [1].
- حساب‌ها و سابقه. VPN هیچ مانعی برای دستیابی نهادهای انتظامی به سابقه مروری که در مرورگر شما یا در حسابی که به آن وارد شده‌اید ذخیره شده ایجاد نمی‌کند [1].
- درخواست‌های قانونی از ارائهدهنده. ارائه‌دهندگان VPN خود مشمول درخواست‌های نهادهای انتظامی‌اند و بسیاری از آن‌ها به اندازه ISPها اطلاعات ذخیره می‌کنند [1]. ارائهدهنده باید از قوانین کشورهایی که در آن‌ها فعالیت میکند پیروی کند [1].
- پیوندهای پرداخت. پرداخت با کارت اعتباری هویت شما را به حساب پیوند می‌دهد و ارائهدهنده ممکن است همچنان نشانی IP شما را جمع‌آوری کند [1].
آیا ترافیک ممکن است از VPN به بیرون نشت کند؟
بله. در مه ۲۰۲۴، گروه امنیتی Leviathan روش TunnelVision (CVE-2024-3661) را منتشر کرد؛ روشی که از یک قابلیت داخلی DHCP، یعنی پروتکلی که تنظیمات شبکه را توزیع میکند، استفاده میکند تا ترافیک کاربر را به بیرون از تونل VPN براند و در نتیجه بدون رمزگذاری فرستاده شود [3]. پایگاه ملی آسیب‌پذیری‌های آمریکا این مسئله را چنین شرح می‌دهد: گزینه 121 در DHCP می‌تواند مسیرهایی به جدول مسیریابی دستگاه بیفزاید و مهاجمی که در همان شبکه محلی است می‌تواند ترافیکی را که انتظار می‌رفت VPN از آن محافظت کند بخواند، مختل کند یا احتمالاً تغییر دهد [4].
در آزمون‌های پژوهشگران، VPN همیشه همچنان وضعیت «متصل» را گزارش می‌کرد و کلید قطع اضطراری (kill switch؛ قابلیتی که در صورت قطع اتصال VPN ترافیک را مسدود میکند) هرگز فعال نشد [3]. اندروید تحت تأثیر نبود، زیرا گزینه 121 در DHCP را پیاده‌سازی نمی‌کند [3]. پژوهشگران نتیجه گرفتند که VPNها برای مقابله با حملات در شبکه محلی فیزیکی طراحی نشده‌اند و وعده خلاف آن خطرناک است [3].
سرعت چه می‌شود؟
برخی کاربران، بسته به ظرفیت سرورهای ارائهدهنده، اتصال کندتری را تجربه می‌کنند و سرور VPNای که هم از کاربر و هم از وب‌سایت دور باشد تأخیر می‌افزاید [2].
آیا در Wi-Fi عمومی به VPN نیاز دارید؟
نه همیشه. EFF میگوید پیش‌تر استفاده از VPN در Wi-Fi عمومی توصیه‌ای استاندارد بود، اما اکنون برای همه به آن اندازه ضروری نیست، زیرا بیشتر ترافیک وب اکنون با HTTPS رمزگذاری می‌شود [1]. HTTPS نسخه دارای نماد قفل از پروتکل وب است که آنچه را با یک سایت ردوبدل میکنید رمزگذاری میکند.
HTTPS از محتوای ارتباطات محافظت میکند، نه از فراداده‌ها [1]. در یک سایت HTTPS، طرف‌هایی که در مسیر قرار دارند معمولاً میتوانند نام دامنه (برای نمونه wikipedia.org) و زمان بازدید شما و نیز حجم صفحه‌ها و فایل‌ها را ببینند، اما صفحه مشخص، نام کاربری یا پیام‌های شما را نه [1]. VPN می‌تواند این فراداده‌ها را از کسی که در شبکه محلی شنود میکند پنهان کند، اما ارائهدهنده VPN همه آن‌ها را خواهد دید [1].
EFF میگوید VPN ممکن است زمانی سودمند باشد که ناچارید از یک شبکه عمومی غیرقابل‌اعتماد استفاده کنید و VPNای دارید که به آن اعتماد دارید [1]. کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) نیز هشدار داده است که شبکه‌های Wi-Fi عمومی رایگان اغلب ناامن‌اند و نکته‌های سال ۲۰۱۸ آن درباره برنامه‌های VPN حول محور ایمن‌سازی اطلاعاتی بود که از طریق Wi-Fi عمومی فرستاده می‌شود [5]. توجه کنید که برنامه VPN قدیمی و به‌روزنشده ممکن است حتی در این شرایط هم به‌خوبی از شما محافظت نکند؛ EFF، TunnelVision را نمونه‌ای از این مورد می‌داند [1].
کدام پروتکل‌های VPN امناند؟
پروتکل مجموعه قواعدی است که VPN برای ساختن و رمزگذاری تونل به کار می‌برد. اگر VPN از رمزگذاری شکسته‌ای مانند پروتکل تونل‌زنی نقطه‌به‌نقطه (PPTP) استفاده کند، داده‌هایی که از آن عبور می‌کنند به‌آسانی رمزگشایی و دیده می‌شوند [1]. EFF به OpenVPN و WireGuard به‌عنوان دو پروتکلی اشاره میکند که در سرویس‌های مصرفی رایج شده‌اند [1].
توسعه‌دهندگان WireGuard آن را VPNای ساده، سریع و مدرن توصیف می‌کنند که از رمزنگاری پیشرفته، مانند چارچوب پروتکل Noise، Curve25519 و ChaCha20، استفاده میکند و می‌گویند رمزنگاران آن را بازبینی کرده‌اند [7]. این پروتکل به گونه‌ای طراحی شده که آن‌قدر کوچک باشد که یک نفر بتواند آن را به‌طور کامل بازبینی کند؛ برخلاف کدهای بسیار بزرگ‌تر IPsec یا OpenVPN [7].
برای سازمان‌ها، مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (NCSC) میگوید پرکاربردترین پروتکل‌ها TLS و IPsec هستند، IPsec را برای دسترسی VPN توصیه میکند، زیرا استانداردی باز است که در بسیاری از سیستم‌عامل‌ها تعبیه شده، و یادآوری میکند که WireGuard امیدوارکننده به نظر می‌رسد اما هنوز در محیط‌های سازمانی کارایی‌اش ثابت نشده است [6]. NCSC همچنین هشدار می‌دهد که برخی شبکه‌های شخص ثالث ترافیک IPsec را محدود یا مسدود می‌کنند، در حالی که VPNهای TLS ممکن است از دیواره‌های آتش سازمانی با اطمینان بیشتری عبور کنند [6].
iCloud Private Relay شرکت Apple گاهی با VPN اشتباه گرفته می‌شود. این سرویس برای محافظت از مرور در Safari طراحی شده، درخواستها را از دو رله جداگانه عبور می‌دهد تا هیچ طرف واحدی، حتی Apple، نداند هم شما که هستید و هم از کدام سایت‌ها بازدید میکنید، و در همه کشورها یا مناطق در دسترس نیست [10].
چگونه یک VPN قابل‌اعتماد انتخاب کنیم؟
چهار بررسی FTC پیش از استفاده از یک برنامه VPN این‌هاست: پیش از دریافت برنامه درباره آن تحقیق کنید، درخواست‌های مجوز آن را بازبینی کنید، مطمئن شوید اطلاعات شما را رمزگذاری میکند، و بررسی کنید که آیا اطلاعات شما را با اشخاص ثالث به اشتراک میگذارد یا نه [5]. EFF پرسش‌های دیگری نیز می‌افزاید [1]:
- سیاست حریم خصوصی را بخوانید. اگر ارائه‌دهنده‌ای به‌صراحت ثبت دادههای شما را رد نکرده باشد، ممکن است آن‌ها را ثبت کند و ادعای «عدم ثبت گزارش» نیز تضمین نیست [1].
- بپرسید از کجا درآمد کسب میکند. برخی VPNها رایگان‌اند اما دادههای شما را میفروشند؛ برخی دیگر از مدل نیمه‌رایگان با سقف حجم داده یا اشتراک دوره‌ای استفاده می‌کنند [1].
- به دنبال ممیزی‌های عمومی باشید. ممیزی‌های امنیتی مستقل نشانه خوبی هستند، اما رویه‌ها ممکن است پس از ممیزی تغییر کنند [1].
- بفهمید چه کسی آن را اداره میکند. به VPNای که هیچ‌کس اعتبار خود را پشتوانه آن نکرده بدگمان باشید و صفحه «درباره ما» را برای یافتن نام بنیان‌گذاران یا کارکنان بررسی کنید [1].
- کشور آن را بررسی کنید. ارائهدهنده ملزم به رعایت قوانین کشوری است که در آن فعالیت میکند، از جمله قواعد مربوط به درخواست‌های دولتی برای دسترسی به دادهها [1].
آیا حضور در فروشگاه برنامه کافی است؟
خیر. EFF هشدار می‌دهد که نباید فرض کنید یک برنامه VPN چون در Google Play یا Apple App Store است امن است [1]. رهنمودهای بازبینی App Store شرکت Apple می‌گویند برنامه‌های VPN نباید دادهها را برای هیچ هدفی به اشخاص ثالث بفروشند، در اختیارشان بگذارند یا افشا کنند [9]. با این حال، پروژه شفافیت فناوری (Tech Transparency Project) در ۱ آوریل ۲۰۲۵ گزارش داد که ۲۰ مورد از ۱۰۰ VPN رایگان برتر App Store آمریکا در سال ۲۰۲۴ متعلق به شرکت‌های چینی بودند، هیچ‌یک این مالکیت را به‌روشنی اعلام نکرده بودند و این برنامه‌ها بیش از ۷۰ میلیون بار دانلود شده بودند [8]. Google Play برای برخی VPNها نشان Verified نمایش می‌دهد که EFF آن را نگاهی کوتاه به وعده‌های امنیتی برنامه توصیف میکند، نه جایگزینی برای تحقیق [1].
آیا VPN همه جا قانونی است؟
خیر. EFF توصیه میکند از سیاست‌های کشورهای مختلف درباره VPN، از جمله ممنوعیت‌ها، آگاه بمانید و یادآوری میکند که سکوهای پخش آنلاین بیش از پیش دستگاه‌هایی را که به نظر می‌رسد از VPN استفاده می‌کنند مسدود می‌کنند [1]. Apple از توسعه‌دهندگانی که در قلمرویی که برای VPN مجوز الزامی است برنامه VPN ارائه می‌کنند، می‌خواهد اطلاعات آن مجوز را ارائه دهند [9]. این مطلب اطلاعات عمومی است، نه مشاوره حقوقی؛ قانون محل زندگی خود را بررسی کنید.
وضعیت در ایران چگونه است؟
گزارش «آزادی در اینترنت ۲۰۲۴» (Freedom on the Net 2024) سازمان خانه آزادی (Freedom House) میگوید بسیاری از ایرانیان برای دسترسی به سرویس‌های بین‌المللی که از سوی مقامات مسدود شده‌اند به VPN متکی‌اند [11]. در فوریه ۲۰۲۴، شورای عالی فضای مجازی استفاده از VPNهای بدون مجوز را ممنوع کرد و اعلام کرد که افراد برای خرید VPN مجاز باید با تأیید دولت درخواست دهند [11]؛ تحلیلگرانی که در این گزارش از آن‌ها نقل قول شده می‌گویند این مصوبه نه‌تنها توزیع و فروش، بلکه استفاده از VPN را نیز جرم‌انگاری کرد [11]. همین گزارش میگوید وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در اکتبر ۲۰۲۲ اعلام کرد که هر کسی VPN غیرقانونی بفروشد یا از آن استفاده کند ممکن است بر اساس ماده ۷۵۳ قانون مجازات تحت پیگرد قرار گیرد، و اینکه سرویس‌هایی مانند NordVPN، Proton VPN و TunnelBear در دوره تحت پوشش گزارش در دسترس نبودند [11]. گزارش «آزادی در اینترنت ۲۰۲۵» (Freedom on the Net 2025) می‌افزاید که در ژوئن ۲۰۲۵ قطعی تقریباً کامل و سراسری اینترنت اعمال شد [12].
آیا VPNهای سازمانی متفاوت‌اند؟
بله. VPN سازمانی به جای پوشاندن موقعیت کارکنان، آن‌ها را به سامانه‌های داخلی متصل میکند. NCSC یادآوری میکند که سرویس‌های VPN بخشی از سطح حمله سازمان هستند که در معرض اینترنت قرار دارد و باید با انتشار وصله‌های امنیتی بی‌درنگ به‌روزرسانی شوند [6]. این مرکز همچنین میگوید برای سازمانی که رویکرد اعتماد صفر (zero trust) را به‌طور کامل پذیرفته است، یعنی رویکردی که در آن هیچ دستگاهی به‌طور پیش‌فرض مورد اعتماد نیست، VPN سود چندانی ندارد [6].
Cloudflare، که چنین جایگزین‌هایی را می‌فروشد، استدلال میکند که VPNهای سنتی ممکن است به الگوی «قلعه و خندق» بینجامند که در آن هر چیزی درون شبکه خودبه‌خود مورد اعتماد است، و میگوید بسیاری از کسب‌وکارها به جای آن به طراحی‌های لبه سرویس دسترسی امن (SASE) روی آورده‌اند [2]. درباره افراد، دیدگاه EFF این است که برای بسیاری از مردم VPN مهم‌ترین گام امنیتی نیست؛ این بنیاد پیام‌رسانی با رمزگذاری سرتاسری را در میان اقدامات اثرگذارتر برمی‌شمارد [1].
| طرف | بدون VPN | با VPN |
|---|---|---|
| صاحب Wi-Fi محلی یا کسی که در نزدیکی شنود میکند | نام دامنه‌ها، زمان بازدیدها و حجم دادهها، اما نه محتوای صفحه [1] | ترافیک رمزگذاری‌شده به سرور VPN؛ فراداده‌ها را می‌توان از شنودکنندگان محلی پنهان کرد [1] |
| ارائهدهنده خدمات اینترنت | نام دامنه‌ها و زمان بازدید شما از آن‌ها [1] | ترافیک خروجی پنهان است؛ تونل رمزگذاری‌شده است [1][2] |
| ارائهدهنده VPN | نقشی ندارد | همه دادههای مرور شما قابل‌مشاهده است [1] |
| وب‌سایت‌هایی که بازدید میکنید | نشانی IP شما که موقعیت تقریبی‌تان را نشان می‌دهد [1] | نشانی IP سرور VPN [1][2]؛ ردیابی با کوکی، پیکسل یا انگشتنگاری همچنان کار میکند [1] |
| حساب‌هایی که به آن‌ها وارد شده‌اید | فعالیت شما در آن حساب | بدون تغییر؛ VPN از سابقه ذخیره‌شده در حساب یا مرورگر محافظت نمی‌کند [1] |
| پروتکل | دیدگاه منابع | کاربرد معمول |
|---|---|---|
| PPTP | رمزگذاری شکسته؛ دادهها به‌آسانی رمزگشایی می‌شوند [1] | از آن پرهیز کنید؛ به دلیل نگرانی‌های امنیتی از رده خارج شده است [6] |
| OpenVPN | یکی از دو پروتکلی که رایج شده‌اند؛ کاربرد گسترده در سازمان‌ها [1] | VPNهای مصرفی و سازمانی [1] |
| WireGuard | رمزنگاری مدرن، بازبینی‌شده از سوی رمزنگاران، کد کوچک و قابل‌ممیزی [7] | VPNهای مصرفی؛ به گفته NCSC هنوز در محیط‌های سازمانی ثابت نشده است [6] |
| IPsec | استاندارد باز، تعبیه‌شده در بسیاری از سیستم‌عامل‌ها؛ توصیه‌شده از سوی NCSC [6] | سازمان‌ها؛ برخی شبکه‌ها آن را مسدود می‌کنند [6] |
| VPNهای TLS | با اطمینان بیشتری از دستگاه‌های NAT و دیواره‌های آتش عبور می‌کنند؛ محصولات فروشندگان مختلف به‌ندرت با هم سازگارند [6] | سازمان‌هایی که کلاینت و سرور یک فروشنده را به کار می‌برند [6] |
اشتباه‌های رایج
باور به اینکه VPN شما را در اینترنت ناشناس میکند.
راه درست: VPN را راهی برای تغییر اینکه چه کسی ترافیک شما را میبیند بدانید. کوکیها، پیکسل‌ها، انگشتنگاری و حساب‌هایی که به آن‌ها وارد شده‌اید همچنان شما را شناسایی می‌کنند [1].
انتخاب VPN رایگان بدون پرسیدن اینکه از کجا درآمد کسب میکند.
راه درست: سیاست حریم خصوصی و مدل کسب‌وکار را بخوانید؛ برخی VPNهای رایگان دادههای کاربران را میفروشند [1].
اعتماد به یک VPN به این دلیل که در فروشگاه رسمی برنامه‌هاست.
راه درست: درباره مالکیت و ممیزی‌ها تحقیق کنید؛ تحقیقی در سال ۲۰۲۵ مالکیت چینیِ اعلام‌نشده را در میان VPNهای رایگان برتر App Store آمریکا یافت [8][1].
اعتماد به نشانگر «متصل» برنامه به‌عنوان دلیل محافظت از همه بسته‌ها.
راه درست: برنامه VPN و سیستم‌عامل را به‌روز نگه دارید؛ در TunnelVision ترافیک نشت می‌کرد در حالی که برنامه‌ها همچنان «متصل» نشان داده می‌شدند [3].
استفاده از پروتکل قدیمی مانند PPTP.
راه درست: سرویسی را انتخاب کنید که از OpenVPN یا WireGuard استفاده میکند [1].
پرسش‌های پرتکرار
VPN به زبان ساده چیست؟
سرویسی است که ترافیک اینترنت شما را از طریق یک تونل رمزگذاری‌شده به سروری می‌فرستد که ارائهدهنده اداره میکند؛ در نتیجه وب‌سایت‌ها به جای نشانی IP شما نشانی IP آن سرور را می‌بینند [1].
آیا VPN مرور مرا از ارائهدهنده اینترنتم پنهان میکند؟
بله، ترافیک خروجی شما را از ISP و صاحب شبکه محلی پنهان میکند، اما ارائهدهنده VPN همه آن را میبیند [1].
آیا هنگام استفاده از VPN ممکن است ردیابی شوم؟
بله. EFF میگوید VPN ابزاری برای ناشناس ماندن نیست و شرکتها همچنان میتوانند از طریق GPS، کوکیها، پیکسلهای ردیابی یا انگشتنگاری شما را ردیابی کنند [1]. EFF برای ناشناسی قویتر به Tor اشاره میکند که در آن هیچ سرور واحدی دادههای مرور شما را نمیبیند [1].
آیا VPNهای رایگان امناند؟
برخی امن نیستند. FTC گفته است که مصرفکنندگان باید بررسی کنند که آیا برنامه VPN دادهها را رمزگذاری میکند و اطلاعات را با اشخاص ثالث به اشتراک میگذارد یا نه [5]، و EFF یادآوری میکند که برخی VPNهای رایگان دادههای شما را میفروشند [1].
آیا iCloud Private Relay یک VPN است؟
نه به معنای معمول. این سرویس با عبور دادن درخواستها از دو رله، یکی متعلق به Apple و دیگری متعلق به یک شخص ثالث، از مرور در Safari محافظت میکند تا هیچ طرف واحدی هم هویت شما و هم سایتهایی را که بازدید میکنید نبیند [10].
آیا استفاده از VPN غیرقانونی است؟
به کشور بستگی دارد. در ایران، شورای عالی فضای مجازی در فوریه ۲۰۲۴ استفاده از VPNهای بدون مجوز را ممنوع کرد [11]. این مطلب اطلاعات عمومی است، نه مشاوره حقوقی.
واژه‌نامه
- VPN (شبکه خصوصی مجازی)
- سرویسی که ترافیک را از طریق یک تونل رمزگذاری‌شده به یک سرور می‌فرستد و نشانی IP کاربر را می‌پوشاند [1].
- نشانی IP
- نشانی عددی‌ای که موقعیت تقریبی یک دستگاه را نشان می‌دهد و می‌تواند برای شناسایی آن به کار رود [1].
- HTTPS
- شکل رمزگذاری‌شده پروتکل وب؛ از محتوا محافظت میکند اما نه از فراداده‌هایی مانند نام دامنه‌ها [1].
- کلید قطع اضطراری (Kill switch)
- قابلیتی در VPN که هنگام قطع اتصال به کانال کنترل VPN، ترافیک را مسدود میکند [3].
- تونل‌شکافی (Split tunnelling)
- پیکربندی‌ای که در آن بخشی از ترافیک از VPN عبور میکند و بخشی دیگر مستقیم متصل می‌شود [6].
- WireGuard
- پروتکل VPN مدرنی که برای سادگی، سرعت و ممیزی آسان طراحی شده است [7].
منابع
- Choosing the VPN That's Right for You (Surveillance Self-Defense) Electronic Frontier Foundation; last reviewed 28 July 2026 · 2026-07-28
- What is a VPN? Cloudflare Learning Center; retrieved 2026-11-03
- TunnelVision (CVE-2024-3661): How Attackers Can Decloak Routing-Based VPNs For a Total VPN Leak Leviathan Security Group · 2024-05-06
- CVE-2024-3661 Detail US National Institute of Standards and Technology, National Vulnerability Database · 2024-05-06
- FTC Provides Tips for Using VPN Apps US Federal Trade Commission · 2018-02-22
- Device security guidance: Virtual Private Networks (VPNs) UK National Cyber Security Centre; reviewed 13 May 2025 · 2021-06-29
- WireGuard: fast, modern, secure VPN tunnel WireGuard project; retrieved 2026-11-03
- Apple Offers Apps With Ties to Chinese Military Tech Transparency Project · 2025-04-01
- App Review Guidelines (section 5.4 VPN Apps) Apple Developer; retrieved 2026-11-03
- About iCloud Private Relay Apple Support; retrieved 2026-11-03
- Iran: Freedom on the Net 2024 Country Report Freedom House
- Iran: Freedom on the Net 2025 Country Report Freedom House
نظرات
نظرهای برتر