خلاصه
WhatsApp پیام‌ها و تماس‌های شخصی را به‌طور پیش‌فرض سرتاسری رمزنگاری میکند. در Telegram، پیام‌رسانی خصوصی با رمزنگاری سرتاسری در گفتگوی جداگانهٔ Secret Chat انجام میشود؛ گفتگوهای معمولی از فضای ابری استفاده می‌کنند. [1][2] برای کاربران ایران، بررسی نسخه‌های غیررسمی، دستگاه‌های متصل و تنظیمات پشتیبان بخشی از انتخاب گفتگوی امن‌تر است. [5][8][10]
نکته‌های کلیدی
- قابلیت مشخص را مقایسه کنید: تماس گروهی و پیام‌های گروهی معمولی Telegram شیوهٔ رمزنگاری یکسانی ندارند.
- محافظت از نسخهٔ پشتیبان را جدا از محافظت پیام‌ها هنگام انتقال بررسی کنید.
- پیش از سپردن حساب به یک برنامهٔ غیررسمی، سازنده‌اش را بشناسید.
- پیش از فرستادن اطلاعات حساس، دستگاه‌های پیوندشده و مجوزها را بررسی کنید.
در این صفحه ۱۳ بخش
- برای گفتگوهای خصوصی، Telegram امن‌تر است یا WhatsApp؟
- رمزنگاری سرتاسری از چه چیزی محافظت میکند؟
- آیا گروه‌ها و تماس‌های گروهی Telegram یکسان رمزنگاری می‌شوند؟
- تکلیف نسخه‌های پشتیبان و گفتگوهای قدیمی چیست؟
- چرا Telegram طلایی، هاتگرام و دیگر نسخه‌های غیررسمی نگران‌کننده‌اند؟
- پژوهش‌ها واقعاً چه چیزی در نسخه‌های مخرب پیدا کرده‌اند؟
- چطور دستگاه‌ها و مجوزهای برنامه را بررسی کنیم؟
- آیا رمزنگاری حساب را ناشناس میکند یا جلوی کلاهبرداری را می‌گیرد؟
- اول نوع گفتگو را انتخاب کنید، بعد همهٔ جوانب را بسنجید
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
برای گفتگوهای خصوصی، Telegram امن‌تر است یا WhatsApp؟
برای گفتگوی خصوصی معمولی، پیش‌فرض رمزنگاری WhatsApp ساده‌تر است: پیام‌ها و تماس‌های شخصی رمزنگاری سرتاسری دارند. گفتگوهای خصوصی و گروهی معمولی Telegram از نوع ابری یا Cloud Chat هستند؛ گفتگوی جداگانهٔ Secret Chat برای پیام‌رسانی دونفره رمزنگاری سرتاسری دارد. پیش از فرستادن مطلب حساس، نوع گفتگو را انتخاب کنید. [1][2]
برای کاربران ایران، این انتخاب به برنامهٔ نصب‌شده روی گوشی هم مربوط است. لوگوی آشنای Telegram مشخص نمیکند آن برنامه را چه کسی ساخته است. برای بررسی فایل نصب، از صفحهٔ برنامههای خود Telegram شروع کنید، نه از دانلود فورواردشده یا نام جذاب. [7]
تا ۴ نوامبر ۲۰۲۶، تصمیم مفید سه بخش دارد: کدام گفتگو نیاز به محافظت دارد، کدام دستگاه‌ها می‌توانند آن را باز کنند و کدام نرم‌افزار آن را پردازش میکند. مثلاً گروه خانوادگی برای هماهنگی شام را از گفتگوی خصوصیِ حاوی مدارک هویتی یک نفر جدا بدانید. پیش از مقایسهٔ قابلیت‌های اضافه، تصمیم بگیرید واقعاً چه چیزی باید فرستاده شود. این اطلاعات عمومی امنیت است، نه ارزیابی شخصی تهدید نظارت هدفمند.
رمزنگاری سرتاسری از چه چیزی محافظت میکند؟
رمزنگاری سرتاسری از محتوای پیام بین دستگاه‌های شرکت‌کننده محافظت میکند. اما دریافت‌کنندگان پیام را به نگهدارندگان قابل‌اعتماد تبدیل نمیکند. هنگام برنامه‌ریزی برای تبادل حساس، توافق کنید چه کسانی اطلاعات را دریافت کنند و آیا لازم است نگه داشته شود. مسیر خصوصی انتقال فقط بخشی از این تصمیم است. WhatsApp این محافظت را برای پیام‌ها، رسانه‌ها و تماس‌های شخصی توضیح می‌دهد. [2]
سیاست حریم خصوصی Telegram، ذخیره‌سازی ابری را از Secret Chat جدا میکند: پیام‌ها و رسانه‌های Cloud Chat روی سرورهای آن نگهداری می‌شوند، اما کلیدهای Secret Chat در دو سوی گفتگو هستند و پیام‌ها به‌عنوان سابقهٔ ابری ذخیره نمی‌شوند. این دو طراحی متفاوت‌اند، هرچند هر دو از رمزنگاری استفاده می‌کنند. سرتاسری‌نامیدن رمزنگاری همهٔ پیام‌های Telegram این تفاوت را از بین می‌برد. [3]
فعالیت‌های مشابه را مقایسه کنید. خواندن اطلاعیهٔ عمومی، فرستادن پیام شخصی و صحبت در تماس گروهی کارهای متفاوت‌اند. اطلاعیهٔ عمومی شاید برای پخش گسترده باشد، اما سند پزشکی ممکن است به مخاطبان بسیار محدودتری نیاز داشته باشد. پیش از انتخاب قابلیت، مخاطبان موردنظر را مشخص کنید. توضیح کلی امنیت یک پلتفرم را دلیل فرستادن همه‌چیز در یک محل ندانید.
آیا گروه‌ها و تماس‌های گروهی Telegram یکسان رمزنگاری می‌شوند؟
نه. پیام‌های گروهی معمولی Telegram از نوع Cloud Chat هستند. Secret Chat گفتگویی جداگانه با یک فرد است و به دستگاه‌هایی وابسته است که گفتگو روی آن‌ها ساخته شده. این قابلیت کلیدی نیست که یک گروه موجود Telegram را به گروهی با رمزنگاری سرتاسری تبدیل کند. [1]
Telegram در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵ قابلیت تماس گروهی با رمزنگاری سرتاسری را معرفی کرد. در اطلاعیه‌اش توضیح می‌دهد شرکت‌کنندگان چگونه چهار ایموجی تأییدِ نمایش‌داده‌شده را مقایسه کنند. بنابراین جملهٔ «Telegram هیچ ارتباط گروهی با رمزنگاری سرتاسری ندارد» بیش از حد کلی است. تفکیک درست، میان سابقهٔ پیام‌های معمولی گروه و قابلیت جدیدتر تماس گروهی است. [4]
پیش از تماس حساس، توافق کنید چه کسانی قرار است شرکت کنند. اگر لازم است شرکت‌کنندگان اتصال را با هم بررسی کنند، از روش تأییدی که برای همان قابلیت توضیح داده شده استفاده کنید. وقتی گفتگو برای چند نفر است، دعوت تماس را برای جمع بزرگی از مخاطبان عمومی نفرستید. انتخاب شرکت‌کنندگان، بررسی تماس و تصمیم دربارهٔ موارد قابل‌ضبط را مسئولیت‌های جداگانه بدانید؛ برچسب رمزنگاری به‌تنهایی برنامهٔ کل جلسه را مشخص نمیکند. [4]
تکلیف نسخه‌های پشتیبان و گفتگوهای قدیمی چیست؟
WhatsApp برای سابقهٔ گفتگو در Google Drive یا iCloud، پشتیبانِ اختیاری با رمزنگاری سرتاسری ارائه می‌دهد. اطلاعیهٔ این قابلیت می‌گوید نه WhatsApp و نه ارائه‌دهندهٔ فضای پشتیبان نمی‌توانند آن نسخهٔ رمزنگاری‌شده را بخوانند یا به کلید بازکردنش دسترسی پیدا کنند. تنظیم واقعی پشتیبان را بررسی کنید و فرض نکنید محافظت پیام‌های در حال تبادل خودکار شامل همهٔ نسخه‌های ذخیره‌شده میشود. [5]
گزینهٔ تازه‌تری برای بازیابی هم وجود دارد. WhatsApp در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵ پشتیبان رمزنگاری‌شده با کلید عبور را با عرضهٔ تدریجی معرفی کرد. این روش به‌جای نیاز به حفظ رمز جداگانهٔ پشتیبان یا کلید رمزنگاری طولانی، از اثر انگشت، چهره یا رمز قفل صفحه استفاده میکند. گزینه‌های موجود در برنامهٔ فعلی را دنبال کنید؛ آموزش قدیمی ممکن است این گزینه را نداشته باشد. [6]
Secret Chatهای Telegram همراه حساب به هر دستگاه تازه منتقل نمی‌شوند. خروج از حساب، این گفتگوها را روی همان دستگاه از بین می‌برد. پیش از تعویض گوشی یا حذف برنامه، تصمیم بگیرید هنوز چه اطلاعاتی لازم دارید و چطور می‌توان آن را به شکل مناسب نگه داشت. صرف اینکه حساب قابل‌بازیابی است، به مخاطب وعده ندهید همهٔ سابقهٔ گفتگو برمی‌گردد. [1]
چرا Telegram طلایی، هاتگرام و دیگر نسخه‌های غیررسمی نگران‌کننده‌اند؟
کلاینت غیررسمی نرم‌افزاری است که توسعه‌دهنده‌ای دیگر برای دسترسی به یک سرویس ساخته است. این دسته الزاماً بدافزار نیست: خود Telegram برنامههای رسمی و غیررسمی را در وب‌سایتش جدا میکند. سؤال مهم این است که چه کسی نرم‌افزار مشخصِ پردازش‌کنندهٔ حساب را کنترل میکند، نه اینکه آیکنش آشنا به نظر می‌رسد یا نه. [7]
نمونه‌های ایرانی سابقه‌ای مستند دارند. مرکز حقوق بشر در ایران، CHRI، در دسامبر ۲۰۱۸ هشدار Telegram دربارهٔ Telegram طلایی و هاتگرام را گزارش کرد. CHRI سانسور در این کلاینت‌ها، خطرهای مرتبط با زیرساختشان و ارتباطات گزارش‌شده با نهادهای امنیتی ایران را شرح داد. این‌ها یافته‌هایی دربارهٔ محصولاتی مشخص در همان دوره‌اند، نه شمار فعلی کاربران یا مدرکی دربارهٔ هر برنامهٔ امروزی با نام مشابه. [8]
این سابقه دلیل عملی‌ای برای تردید در وعده‌هایی مثل حریم خصوصی بیشتر یا دسترسی آسان‌تر است. هویت توسعه‌دهنده و صفحهٔ توزیع قابل‌بررسی را بخواهید. صرفاً برای بررسی برنامهٔ ناآشنا، اطلاعات ورود حساب ندهید. اگر تنها اطلاعات موجود یک پیام تبلیغاتی فورواردشده است، تا شناسایی نرم‌افزار دربارهٔ نصب تصمیم نگیرید.
پژوهش‌ها واقعاً چه چیزی در نسخه‌های مخرب پیدا کرده‌اند؟
بررسی اوت ۲۰۲۳ ESET یک برنامهٔ مخرب Android بر پایهٔ Telegram به نام FlyGram را شناسایی کرد. این برنامه اطلاعات دستگاه و داده‌های حساسی مثل مخاطبان و گزارش تماس‌ها را جمع می‌کرد. پژوهشگران قابلیت پشتیبانِ اضافه‌شده‌ای را هم بررسی کردند که داده‌های مرتبط با Telegram را به سرور تحت کنترل مهاجم می‌فرستاد. گزارش مشخصاً می‌گوید این پشتیبان‌ها حاوی خود پیام‌ها نبودند. [9]
این تفاوت مهم است، چون «نسخهٔ مخرب Telegram» خودکار به معنی «سرقت همهٔ پیام‌ها» نیست. نرم‌افزارهای مختلف می‌توانند اطلاعات متفاوتی جمع کنند. درس عملی این است که پیش از تصمیم دربارهٔ اطلاعات احتمالاً افشاشده، نسخهٔ نصب‌شده، مجوزها و حساب‌های آسیب‌دیده را شناسایی کنید. ESET توزیع از طریق فروشگاه برنامه را هم یافت؛ پس موجودبودن در فروشگاه به‌تنهایی مانع آن کارزار نشده بود. [9]
برای خوانندهٔ معمولی، واکنش منطقی به چنین گزارشی مقایسهٔ نام دقیق برنامه و توسعه‌دهنده با محصول نصب‌شده است. نمونهٔ گزارش‌شده را برای دیدن ظاهرش دانلود نکنید. اگر به خویشاوندی کمک می‌کنید، صفحهٔ اطلاعات برنامه را بخواهید، نه کد ورود او یا فوروارد گفتگوهای خصوصی‌اش. بررسی را بر شناسایی نرم‌افزار متمرکز نگه دارید.
چطور دستگاه‌ها و مجوزهای برنامه را بررسی کنیم؟
از دسترسی به حساب شروع کنید. تنظیمات Devices در Telegram دستگاه‌های متصل را نشان می‌دهد و امکان پایان‌دادن به نشست‌ها را فراهم میکند. رایانه‌ها و گوشی‌هایی را که دیگر استفاده نمی‌کنید بررسی کنید، به‌ویژه رایانهٔ مشترک یا دستگاهی که به دیگری داده‌اید. حذف برنامه از یک گوشی و بررسی نشست‌های حساب دو کار متفاوت‌اند. [10]
راهنمای دستگاه‌های پیوندشدهٔ WhatsApp هم توضیح می‌دهد چطور دستگاه ناشناس را پیدا و اتصالش را قطع کنید. فهرست را از گوشی‌ای که در اختیار دارید بررسی کنید. اگر موردی برایتان روشن نیست، پیش از فرض نفوذ مجرمانه آن را با رایانه‌ها و تبلت‌های خود مقایسه کنید؛ اگر مال شما نیست، دسترسی‌اش را قطع کنید. [11]
در Android، برنامهٔ نصب‌شده را در مسیر تنظیمات، برنامه‌ها و سپس مجوزها بررسی کنید؛ عبارت‌ها ممکن است بین دستگاه‌ها فرق کنند. Google مجوزهای جداگانهٔ مخاطبان، گزارش تماس‌ها، میکروفون و اطلاعات دیگر را توضیح می‌دهد. هر مجوز را با قابلیتی که می‌خواهید استفاده کنید مقایسه کنید. پیام صوتی و گفتگوی صرفاً متنی به دسترسی فوری یکسانی نیاز ندارند. [12]
این کار را بررسی کوتاهی با پایان مشخص نگه دارید: برنامهٔ نصب‌شده را شناسایی کنید، نشست‌های ناخواسته را ببندید و بعد مجوزهای غیرضروری را بررسی کنید. برای انجام این کارها کنترل حساب را به فرد کمک‌کننده نسپارید. اگر دسترسی به حساب را قبلاً از دست داده‌اید، برای آن مشکل جداگانه از راهنمای بازیابی حساب دانشنامه پویام استفاده کنید.
آیا رمزنگاری حساب را ناشناس میکند یا جلوی کلاهبرداری را می‌گیرد؟
رمزنگاری محتوای پیام وعده نمی‌دهد ارائه‌دهنده هیچ داده‌ای از حساب نگه نمی‌دارد. سیاست Telegram می‌گوید پس از بررسی حقوقیِ حکم قضایی معتبرِ واجد شرایط دربارهٔ فعالیت مجرمانه‌ای که شرایط استفاده‌اش را نقض میکند، ممکن است آدرس IP و شمارهٔ تلفن را افشا کند. این سیاست مشخص نمیکند برای داده‌های یک کاربر معین ایرانی چه اتفاقی افتاده است. [3]
کلاهبرداری هم نیاز به توجه به فرستنده و درخواست دارد. WhatsApp ابزار گزارش و مسدودکردن مخاطبان ناخواسته و پیام‌های مشکوک را ارائه می‌دهد. مسیر رمزنگاری‌شدهٔ انتقال، درخواست غیرمنتظرهٔ پرداخت را قابل‌اعتماد نمیکند. وقتی کسی پول می‌خواهد، تصمیم پرداخت را عقب بیندازید و درخواست را از طریق اطلاعات تماسی که از قبل به آن اعتماد دارید بررسی کنید. [13]
برای استفادهٔ روزمره، بررسی کنید چه کسانی پروفایل و فعالیت آنلاین شما را می‌بینند و چه کسانی می‌توانند شما را به گروه اضافه کنند. WhatsApp برای این انتخاب‌ها کنترل دارد. آن‌ها را بر اساس مخاطبان موردنظر تنظیم کنید، نه اینکه یک تنظیم را مدرک پنهان‌بودن کل حساب بدانید. [2]
سؤال‌های جدا را جدا نگه دارید: «این شبکه می‌تواند پیام را بخواند؟»، «این واقعاً دوست من است؟» و «باید این سند را بفرستم؟» پاسخ اطمینان‌بخش به اولی، جواب دو سؤال دیگر نیست. پیش از فرستادن اطلاعات مربوط به شخصی دیگر، دربارهٔ هدف تبادل صحبت کنید.
اول نوع گفتگو را انتخاب کنید، بعد همهٔ جوانب را بسنجید
برای تبادل حساس بعدی برنامهٔ ساده‌ای داشته باشید. اول، مخاطبان و اطلاعاتی را که واقعاً باید فرستاده شود مشخص کنید. دوم، محافظت قابلیت انتخاب‌شده و نیاز آینده به سابقهٔ پیام را بررسی کنید. سوم، دستگاه‌های درگیر را مرور کنید. چهارم، با گیرنده دربارهٔ نگهداری یا حذف مطالب توافق کنید.
برای WhatsApp، تصمیم پشتیبان را هم وارد این بررسی کنید: محافظت از پشتیبان آنلاین گزینه‌ای است که باید مشخصاً انتخاب شود. اگر آن را فعال می‌کنید، پیش از تکیه بر آن روش بازیابی انتخابی را بفهمید. از دوستتان نخواهید اطلاعات محرمانهٔ بازیابی را در گفتگوی گروهی معمولی نگه دارد. [5][6]
برای Telegram، بررسی نرم‌افزار را از صفحهٔ برنامههای آن شروع کنید. اگر کسی فایل نصب تغییریافته پیشنهاد داد، بپرسید چرا لازم است و چه کسی نگهداری‌اش میکند. قابلیت مفید، ضرورت شناخت توسعه‌دهنده را از بین نمی‌برد. تصمیمی را ترجیح دهید که بتوانید ساده توضیحش دهید، نه فهرستی چشمگیر از ادعاهای امنیتی. [7]
در خانواده، بر روشی آشنا برای تأیید درخواست‌های غیرمعمول توافق کنید و مشخص کنید چه کسی می‌تواند در تنظیمات کمک کند. برای راحت‌تر کمک‌گرفتن، اطلاعات ورود را به اشتراک نگذارید. راهنماهای امنیت آنلاین دانشنامه پویام به سؤال‌های مرتبط با حساب و دستگاه می‌پردازد، بدون اینکه هر گفتگو لازم باشد به بحثی فنی تبدیل شود.
| قابلیت | محافظت از محتوا | تصمیم لازم |
|---|---|---|
| گفتگوی خصوصی یا گروهی معمولی Telegram | Cloud Chat؛ فاقد رمزنگاری سرتاسری | ببینید ذخیرهٔ ابری پیام برای این تبادل مناسب است یا نه. |
| Secret Chat در Telegram | رمزنگاری سرتاسری؛ وابسته به دستگاه | برای تغییر دستگاه و ازدست‌رفتن سابقه برنامه داشته باشید. |
| قابلیت جدیدتر تماس گروهی Telegram | رمزنگاری سرتاسری | شرکت‌کنندگان و تأیید تماس را بررسی کنید. |
| پیام‌ها و تماس‌های شخصی WhatsApp | رمزنگاری سرتاسری به‌طور پیش‌فرض | شرکت‌کنندگان، دستگاه‌ها و تنظیمات پشتیبان را جدا بررسی کنید. |
اشتباه‌های رایج
سرتاسری دانستن رمزنگاری همهٔ گفتگوهای Telegram.
راه درست: ببینید از Cloud Chat، Secret Chat یا قابلیت جدیدتر تماس گروهی استفاده می‌کنید.
اصل دانستن یک برنامهٔ ناآشنا با نشان Telegram.
راه درست: توسعه‌دهنده را شناسایی و مسیر دانلود را با صفحهٔ برنامههای خود Telegram مقایسه کنید.
فرض اینکه پشتیبان گفتگوی رمزنگاری‌شده همان محافظت را دارد.
راه درست: پیش از تکیه بر پشتیبان، گزینهٔ آن و روش بازیابی را بررسی کنید.
پرسش‌های پرتکرار
آیا گروه Telegram با تغییر نام توسط مدیر مخفی میشود؟
نه. تغییر نام گروه، طراحی Cloud Chat آن را عوض نمیکند. Secret Chat گفتگوی جداگانهٔ دونفره است. [1]
آیا همهٔ برنامههای غیررسمی Telegram جاسوسافزارند؟
نه. غیررسمی به سازندهٔ کلاینت اشاره دارد. برای مخرببودن محصول مشخص، شواهد مشخص لازم است؛ Telegram هم برنامههای غیررسمی را جدا فهرست میکند. [7][9]
آیا با تعویض گوشی، Secret Chatهای Telegram برمی‌گردند؟
نه. Secret Chat به دستگاه وابسته است و با ورود تازه منتقل نمی‌شود. پیش از تعویض دستگاه برنامه داشته باشید. [1]
آیا حساب واقعی WhatsApp درخواست پول را امن میکند؟
نه. درخواست غیرمنتظره را جداگانه بررسی کنید. در صورت لزوم، به‌جای ادامهٔ گفتگوی مشکوک، گزارش دهید یا مسدود کنید. [13]
واژه‌نامه
- رمزنگاری سرتاسری
- محافظتی که محتوای پیام را در دو سوی شرکت‌کنندهٔ گفتگو خوانا نگه می‌دارد، به‌جای اینکه سرویس انتقال دسترسی معمول به آن داشته باشد.
- گفتگوی ابری یا Cloud Chat
- نوع گفتگوی Telegram که سابقهٔ پیام را برای دسترسی از دستگاه‌های مختلف روی سرورهای خود ذخیره میکند.
- کلاینت غیررسمی
- برنامه‌ای که توسعه‌دهنده‌ای دیگر برای دسترسی به یک سرویس ساخته است؛ هویت و رفتارش نیاز به بررسی جداگانه دارد.
- دستگاه پیوندشده
- رایانه، گوشی یا تبلت دیگری که اجازهٔ دسترسی به حساب دارد. بررسی کنید هنوز این دسترسی را می‌خواهید یا نه.
منابع
- Telegram FAQ Telegram
- WhatsApp Privacy: Secure and Private Messaging WhatsApp · 2022-09-02
- Telegram Privacy Policy Telegram
- Extra-Secure Group Calls, Automated Accounts, and More Telegram · 2025-04-30
- End-to-End Encrypted Backups on WhatsApp WhatsApp · 2021-10-14
- Encrypting your WhatsApp Chat Backup Just Got Easier WhatsApp · 2025-10-30
- Telegram Applications Telegram
- Why Did Telegram Warn Users That Iranian Versions of the Telegram App—Talaeii and Hotgram—Are “Unsafe”? Center for Human Rights in Iran · 2018-12-17
- BadBazaar espionage tool targets Android users via trojanized Signal and Telegram apps ESET Research · 2023-08-30
- Protected Content, Delete by Date, Device Management and More Telegram · 2021-12-07
- How to check devices linked to your account and unlink a device you don't recognize WhatsApp
- Change app permissions on your Android phone Google
- Security Features, Safety Tools & Tips WhatsApp · 2023-05-16
نظرات
نظرهای برتر