خلاصه
به‌روزرسانی وضعیت اقلیم ۲۰۲۶ سازمان جهانی هواشناسی (WMO) که ۹ نوامبر ۲۰۲۶ در COP31 در آنتالیا منتشر شد میگوید ۲۰۲۶ یکی از چهار سال گرمترین ثبت‌شده خواهد بود؛ دمای ژانویه تا سپتامبر حدود ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشصنعتی بوده، سطح دریا و گرمای اقیانوس‌ها رکورد زده‌اند و یک النینوی بسیار قوی خطرها را تا ۲۰۲۷ افزایش می‌دهد [1][2].
نکته‌های کلیدی
- میانگین ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ بر پایه نه مجموعه داده، ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد ± ۰٫۱۳ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین ۱۸۵۰–۱۹۰۰ بود [1].
- هر یک از ۱۲ سال گذشته گرمترین سالهای ثبت‌شده بوده‌اند و سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ چهار سال نخست‌اند [1].
- النینو از اوت تشدید شده و انتظار می‌رود تا دسامبر قوی‌ترین النینوی ثبت‌شده باشد [1][2].
- سطح دریا و گرمای اقیانوس‌ها در بالاترین سطح ثبت‌شده‌اند؛ ۲۰۲۶ در مسیر دهمین سال پیاپی با رکورد گرمای اقیانوس است [1][2].
- یخچالها در ۲۰۲۵ بیش از ۴۰۰ گیگاتن یخ از دست دادند که حدود ۱ میلی‌متر افزایش سطح دریا به همراه داشت [1].
- شمار کشورهای دارای نظام‌های هشدار زودهنگام چندخطره از ۵۶ در ۲۰۱۵ به ۱۳۶ در ۲۰۲۵ رسید [1][5].
- گزارش نهایی وضعیت اقلیم جهانی ۲۰۲۶ در مارس ۲۰۲۷ منتشر می‌شود [1].
در این صفحه ۱۱ بخش
- گزارش وضعیت اقلیم ۲۰۲۶ چه میگوید؟
- ۲۰۲۶ در مقایسه با سالهای دیگر چقدر گرم است؟
- چرا النینو ۲۰۲۶ را تا این حد حدی کرده است؟
- گازهای گلخانهای، گرمای اقیانوس و سطح دریا چقدر بالا رفتهاند؟
- بر سر یخچالها و یخ دریا چه میآید؟
- آب‌وهوای حدی در ۲۰۲۶ چه هزینه‌ای داشت؟
- پس از گزارش COP31 چه پیش میآید؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
گزارش وضعیت اقلیم ۲۰۲۶ چه میگوید؟
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) میگوید ۲۰۲۶ یکی از چهار سال گرمترین ثبت‌شده خواهد بود، با رکورد گرمای اقیانوس و سطح دریا و یک النینوی بسیار قوی که تا مدت‌ها در ۲۰۲۷ گرمای بیشتر و آب‌وهوای حدی به همراه می‌آورد [1][2]. به‌روزرسانی وضعیت اقلیم ۲۰۲۶ در ۹ نوامبر ۲۰۲۶، روز نخست کنفرانس اقلیمی سازمان ملل COP31 در آنتالیا، ترکیه، منتشر شد [1][2].
پنج پیام کلیدی WMO این‌هاست [1][2]:
- ۲۰۲۶ یکی از چهار سال گرمترین ثبت‌شده خواهد بود؛
- النینو گرما را بالاتر می‌برد و خطرها را چند برابر میکند؛
- سطح دریا و گرمای اقیانوس‌ها در بالاترین سطح ثبت‌شده‌اند؛
- آب‌وهوای حدی هزینه اقتصادی و انسانی سنگینی دارد؛
- پیش‌بینی‌ها و هشدارها، با پشتوانه مشاهدات پایدار، حیاتی‌اند.
Celeste Saulo، دبیرکل WMO، گفت: «النینو و در واقع وضعیت اقلیم جهانی در ۲۰۲۶ به عبارت «خارج از نمودارها» معنایی تازه می‌بخشد» [1]. این به‌روزرسانی در جاهایی که داده موجود بوده از داده‌های تا سپتامبر استفاده میکند؛ بنابراین WMO یادآور می‌شود که تازه‌ترین اثرهای النینو را بازتاب نمی‌دهد [1][2].
۲۰۲۶ در مقایسه با سالهای دیگر چقدر گرم است؟
میانگین ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از خط پایه پیشصنعتی ۱۸۵۰–۱۹۰۰ بود، با عدم قطعیت ±۰٫۱۳ درجه سانتیگراد [1]. این عدد با میانگین کل سال ۲۰۲۵ (۱٫۴۳ درجه سانتیگراد) و ۲۰۲۳ (۱٫۴۶ درجه سانتیگراد) قابل مقایسه و پایین‌تر از رکورد ۲۰۲۴ یعنی ۱٫۵۵ درجه سانتیگراد است [1].
WMO این رقم را بر پایه نه مجموعه داده شناخته‌شده بین‌المللی تعیین میکند: Berkeley Earth، CMA-GMST، CMST، DCENT-I، ERA5، GISTEMP، HadCRUT5، JRA-3Q و NOAAGlobalTemp [1]. هر یک از ۱۲ سال گذشته (۲۰۱۵–۲۰۲۶) در میان گرمترین سالهای ثبت‌شده است و چهار سال اخیر، ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶، چهار سال نخست‌اند [1][2].
رقم نهایی ۲۰۲۶ احتمالاً از میانگین نه‌ماهه بالاتر خواهد بود. لا نینیا آغاز سال را خنک کرد، اما النینو این روند را وارونه کرد و WMO میگوید النینو معمولاً حدود ۰٫۱ تا ۰٫۲ درجه سانتیگراد به دمای سالانه جهانی می‌افزاید [1]. Saulo گفت النینو معمولاً بیشترین اثر خود را در سال پس از شکل‌گیری دارد و «به همین دلیل باید برای یک سال رکوردشکن دیگر در ۲۰۲۷ آماده شویم» [5].
جدا از این، سرویس تغییر اقلیم کوپرنیک گزارش داد اکتبر ۲۰۲۶ گرمترین اکتبر ثبت‌شده و ۱٫۷۵ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشصنعتی بود و ۲۰۲۶ تقریباً قطعاً دومین سال تقویمی بالاتر از ۱٫۵ درجه سانتیگراد خواهد بود؛ این را انجمن سلطنتی هواشناسی خلاصه کرده است [4][6]. این رقم مربوط به یک ماه است، پس مستقیماً با میانگین ژانویه تا سپتامبر WMO از نه مجموعه داده قابل مقایسه نیست.
چرا النینو ۲۰۲۶ را تا این حد حدی کرده است؟
چون گرمای ذخیره‌شده در اقیانوسی را آزاد میکند که هماکنون گرمترین اقیانوس اندازهگیریشده است [1]. Saulo گفت: «النینو گرمای تازه‌ای به سیاره اضافه نمی‌کند. گرما را از اقیانوس آزاد میکند که گرمترین اقیانوس اندازهگیریشده است. به‌سادگی گرمای بیشتری برای آزاد شدن وجود دارد» [1][3].
WMO میگوید النینو از اوت تشدید شده و انتظار می‌رود تا دسامبر قوی‌ترین النینوی ثبت‌شده باشد و تا اوایل ۲۰۲۷ ادامه یابد [1]. Saulo در بیانیه نشست خبری خود توضیح داد WMO زمانی النینو اعلام میکند که دمای سطح دریا در اقیانوس آرام استوایی ۰٫۵ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین باشد و میان نوامبر ۲۰۲۶ و ژانویه ۲۰۲۷ ممکن است نزدیک به چهار برابر این سطح برسد [5].
النینو همچنین غلظت گازهای گلخانهای را بالا می‌برد، چنان‌که WMO در همین گزارش یادآور می‌شود [1]. برای توضیح کامل رویداد امسال و معنای آن برای هوای زمستان، «النینو ۲۰۲۶: چقدر قوی است و برای زمستان چه معنایی دارد» را ببینید.
گازهای گلخانهای، گرمای اقیانوس و سطح دریا چقدر بالا رفتهاند؟
به گفته WMO هر سه در سطح رکورد هستند [1].
- گازهای گلخانهای: دی‌اکسید کربن در ۲۰۲۵ به حدود ۴۲۶٫۸ قسمت در میلیون رسید که ۵۳ درصد بیشتر از حدود ۲۷۸ ppm در ۱۷۵۰ است. متان به ۱٬۹۴۸ قسمت در میلیارد (۱۶۷ درصد افزایش) و اکسید نیترو به ۳۳۹٫۱ ppb (۲۶ درصد افزایش) رسید. ایستگاه‌هایی مانند Mauna Loa در هاوایی و Kennaook/Cape Grim در استرالیا افزایش پیوسته را در ۲۰۲۶ نشان می‌دهند [1].
- عدم توازن انرژی: آهنگ انباشت گرما در زمین در ۲۰۲۵ به بالاترین مقدار از زمان آغاز پایش در ۱۹۶۰ رسید و مقادیر مقدماتی ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ رکورد دیگری را نشان می‌دهند [1].
- گرمای اقیانوس: ۲۰۰۰ متر بالایی اقیانوس در ۲۰۲۵ بیشترین گرمای ثبت‌شده را داشت و در ۲۰۲۶ هم به افزایش ادامه داد. اقیانوس حدود ۹۰ درصد گرمای مازاد را جذب میکند [1].
- سطح دریا: میانگین جهانی سطح دریا در ۲۰۲۶ به رکورد رسید و ژوئن، ژوئیه و اوت بالاترین مقادیر از زمان آغاز ارتفاع‌سنجی ماهواره‌ای در ۱۹۹۳ بودند [1][2]. Saulo گفت این موضوع خطر را برای ۹۰۰ میلیون نفر در سواحل کم‌ارتفاع افزایش می‌دهد [5].
WMO میگوید پیش‌بینی می‌شود گرم شدن اقیانوس صدها تا هزاران سال ادامه یابد [1][3].
بر سر یخچالها و یخ دریا چه میآید؟
یخچالها در ۲۰۲۵ بیش از ۴۰۰ گیگاتن یخ از دست دادند که برابر حدود ۱ میلی‌متر افزایش سطح دریای جهانی است و بیشینه یخ دریای هر دو قطب در ۲۰۲۶ از کمترین مقادیر ثبت‌شده بود [1].
WMO میگوید این کاهش سالانه یخچالها در هر ثانیه از سال پنج استخر شنای المپیک را پر می‌کرد و ۲۰۲۵ چهارمین سال پیاپی بود که هر ۱۹ منطقه یخچالی یخ از دست دادند [1]. در ۲۰۲۶، یخ دریای قطب جنوب سومین بیشینه سالانه کم در دوران ماهواره‌ای از ۱۹۷۹ را داشت و بیشینه قطب شمال کمترین یا دومین کمترین بود [1].
آب شیرین خشکی هم رو به کاهش است. آب ذخیره‌شده در آب‌های زیرزمینی، خاک، رودخانه‌ها، مخازن، یخچالها و برف از ۲۰۱۴ در سطح جهان کاهش یافته است؛ در ۲۰۲۵، ۴۲ درصد از منطقه ارزیابی‌شده ذخیره‌ای کمتر از حد عادی داشت، در برابر میانگین بلندمدت ۲۵ درصد [1].
مخاطرات کوهستانی نگرانی فزاینده‌ای است. WMO به فروپاشی یک یخچال هیمالیا و سیل ناگهانی در اواخر اوت ۲۰۲۶ اشاره میکند که بیش از ۱٬۳۰۰ نفر را کشت و به اقتصاد نپال آسیب جدی زد [1][3].
آب‌وهوای حدی در ۲۰۲۶ چه هزینه‌ای داشت؟
به گفته برآوردهای مقدماتی WMO، ده‌ها هزار جان و خسارت اقتصادی سنگین [1][5].
- اروپا: موج‌های گرما، خشکسالی و آتش‌سوزی‌های جنگلی به بیش از ۳۰٬۰۰۰ مرگ مازاد انجامید و دست‌کم در هشت کشور رکورد دمای ملی ثبت شد [1]. اخبار سازمان ملل حدود ۱۶٬۰۰۰ مرگ مازاد را فقط در موج گرمای ۲۲ تا ۲۸ ژوئن گزارش میکند [3].
- هند: برآورد می‌شود ۱۴۶٫۵ میلیون نفر در موج گرمای آوریل در معرض گرمای شدید بودند؛ اخبار سازمان ملل میگوید دما به ۴۷ درجه سانتیگراد رسید [1][3].
- نپال: بیش از ۱٬۳۰۰ مرگ ناشی از فروپاشی یخچال و سیل ناگهانی اوت [1].
- جاهای دیگر: طوفان‌های حاره‌ای در کشورهای بسیاری مرگ‌آفرین بودند و Saulo هنگام آغاز COP31 به سیل در بخش‌هایی از آمریکای جنوبی و آفریقا و خشکسالی در آسیا، اقیانوس آرام و آمریکای مرکزی اشاره کرد [1][5].
سلامت: WMO میگوید سازمان جهانی بهداشت برای نخستین بار پیامدهای سلامتی پیش‌بینی‌شده النینو را وضعیت اضطراری سلامت اعلام کرده است و از گرمازدگی، دود، سوءتغذیه و بیماری‌های منتقل‌شده از آب و ناقلان مانند وبا، مالاریا و تب دنگی نام می‌برد [1][3]. این مطلب توصیه پزشکی نیست؛ راهنمایی‌های مرجع بهداشت ملی خود را درباره گرما و بیماری‌ها دنبال کنید.
پس از گزارش COP31 چه پیش میآید؟
WMO گزارش نهایی وضعیت اقلیم جهانی ۲۰۲۶ را در مارس ۲۰۲۷ منتشر میکند [1] و Saulo از COP31 تصمیم‌هایی می‌خواهد که تأمین مالی را محقق کند و نیز مشاهدات پایدار از همه نقاط جهان [5].
پیشرفتی هم وجود دارد: شمار کشورهای دارای نظام‌های هشدار زودهنگام چندخطره از ۵۶ در ۲۰۱۵ به ۱۳۶ در ۲۰۲۵ رسید [1][5]. Saulo گفت: «نمی‌توانیم کورکورانه پرواز کنیم» و خواستار مشاهدات پایدار از همه نقاط جهان شد [5].
António Guterres، دبیرکل سازمان ملل، گفت: «وارد عصر تازه‌ای از حدی‌های اقلیمی شده‌ایم. یک النینوی غول‌پیکر با سیاره‌ای برخورد میکند که از پیش بر اثر تغییر اقلیم انسان‌ساخت فوق‌گرم شده است» و از رهبران خواست انتشار را سریع‌تر کاهش دهند و منابع مالی را به کشورهای آسیب‌پذیر برسانند [1][3].
WMO همچنین یک پلتفرم تعاملی آزمایشی (بتا) برای کاوش در داده‌های پشت این گزارش راه‌اندازی کرده است [1]. برای یک شاخص اقلیمی دیگر که در همین فصل منتشر شد، «سوراخ لایه ازن ۲۰۲۶: تا چه اندازه بزرگ شد و آیا ترمیم می‌شود؟» را ببینید.
| شاخص | آخرین مقدار | منبع |
|---|---|---|
| دمای جهانی، ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ | ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد ± ۰٫۱۳ درجه سانتیگراد بالاتر از ۱۸۵۰–۱۹۰۰ | WMO [1] |
| رکورددارترین سال تاکنون | ۲۰۲۴ با ۱٫۵۵ درجه سانتیگراد | WMO [1] |
| دی‌اکسید کربن (۲۰۲۵) | حدود ۴۲۶٫۸ ppm، ۵۳ درصد افزایش نسبت به ۱۷۵۰ | WMO [1] |
| متان (۲۰۲۵) | ۱٬۹۴۸ ppb، ۱۶۷ درصد افزایش نسبت به ۱۷۵۰ | WMO [1] |
| اکسید نیترو (۲۰۲۵) | ۳۳۹٫۱ ppb، ۲۶ درصد افزایش نسبت به ۱۷۵۰ | WMO [1] |
| گرمای اقیانوس | رکورد در ۲۰۲۵، همچنان رو به افزایش در ۲۰۲۶ | WMO [1] |
| سطح دریا | بالاترین سطح ثبت‌شده در ۲۰۲۶ | WMO [1][2] |
| کاهش یخچالها (۲۰۲۵) | بیش از ۴۰۰ گیگاتن، حدود ۱ میلی‌متر افزایش سطح دریا | WMO [1] |
| بیشینه یخ دریای قطب جنوب (۲۰۲۶) | سومین مقدار کم از ۱۹۷۹ | WMO [1] |
| نظام‌های هشدار زودهنگام | ۱۳۶ کشور در ۲۰۲۵، در برابر ۵۶ کشور در ۲۰۱۵ | WMO [1] |
اشتباه‌های رایج
گفتن اینکه ۲۰۲۶ به‌طور قطعی گرمترین سال تاریخ است.
راه درست: WMO میگوید یکی از چهار سال گرمترین خواهد بود؛ تاکنون رکورد با ۱٫۵۵ درجه سانتیگراد از آنِ ۲۰۲۴ است [1].
در نظر گرفتن ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد به‌عنوان رقم نهایی ۲۰۲۶.
راه درست: این رقم ژانویه تا سپتامبر را پوشش می‌دهد؛ WMO میگوید رقم کل سال احتمالاً بالاتر است [1].
نسبت دادن همه گرما به النینو.
راه درست: WMO میگوید النینو گرما را از اقیانوسی آزاد میکند که هماکنون گرمترین اقیانوس اندازهگیریشده است، در حالی که گازهای گلخانهای بی‌سابقه‌ترین مقدار گرما را به دام می‌اندازند [1].
نقل این به‌روزرسانی به‌جای گزارش نهایی.
راه درست: گزارش نهایی وضعیت اقلیم جهانی ۲۰۲۶ در مارس ۲۰۲۷ میآید [1].
پرسش‌های پرتکرار
گزارش وضعیت اقلیم ۲۰۲۶ چه میگوید؟
۲۰۲۶ یکی از چهار سال گرمترین خواهد بود، با رکورد گرمای اقیانوس و سطح دریا و یک النینوی بسیار قوی [1][2].
۲۰۲۶ در مقایسه با سالهای دیگر چقدر گرم است؟
ژانویه تا سپتامبر ۱٫۴۷ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشصنعتی بود، در برابر ۱٫۵۵ درجه سانتیگراد برای سال رکورد ۲۰۲۴ [1].
چرا النینو ۲۰۲۶ را تا این حد حدی کرده است؟
گرما را از اقیانوسی آزاد میکند که هماکنون گرمترین اقیانوس اندازهگیریشده است [1].
گازهای گلخانهای، گرمای اقیانوس و سطح دریا چقدر بالا رفتهاند؟
همه در سطح رکورد هستند؛ CO2 در ۲۰۲۵ حدود ۴۲۶٫۸ ppm بود [1].
بر سر یخچالها و یخ دریا چه میآید؟
یخچالها در ۲۰۲۵ بیش از ۴۰۰ گیگاتن از دست دادند؛ یخ دریای قطب جنوب در ۲۰۲۶ سومین بیشینه کم را داشت [1].
گزارش نهایی وضعیت اقلیم جهانی ۲۰۲۶ چه زمانی منتشر می‌شود؟
مارس ۲۰۲۷ [1].
واژه‌نامه
- WMO
- سازمان جهانی هواشناسی، نهاد سازمان ملل برای هوا، اقلیم و آب.
- COP31
- کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل در ۲۰۲۶ که در آنتالیا، ترکیه، برگزار می‌شود.
- خط پایه پیشصنعتی
- میانگین دمای ۱۸۵۰–۱۹۰۰ که برای سنجش گرمایش جهانی به کار می‌رود.
- النینو
- گرم شدن دوره‌ای اقیانوس آرام استوایی که دمای جهانی را بالا می‌برد.
- عدم توازن انرژی زمین
- تفاوت میان انرژی‌ای که زمین از خورشید دریافت میکند و انرژی‌ای که به فضا بازمی‌گرداند.
منابع
- State of the climate in 2026 gives new meaning to phrase "off the charts" World Meteorological Organization · 2026-11-09
- State of the Climate Update for COP31 World Meteorological Organization · 2026-11-09
- 'Exceptional' extreme temperatures to continue into next year, UN reports UN News · 2026-11-09
- COP31 begins: Latest climate science highlights the urgency of action Royal Meteorological Society · 2026-11-09
- COP31 - State of Climate Update 2026 press conference statement World Meteorological Organization · 2026-11-09
- Copernicus: Warmest October on record with 2026 virtually certain to exceed 1.5°C Copernicus Climate Change Service · 2026-11-06
نظرات
نظرهای برتر