خلاصه
هشدار «ویروس» روی گوشی ممکن است فقط پنجرهٔ فریبنده‌ای در مرورگر باشد. [6] پیش از انتخاب راه‌حل، مشخص کنید مشکل کجا دیده می‌شود. پاک‌سازی Android شامل به‌روزرسانی، بررسی برنامهها و امنیت حساب است. [1] در iPhone، پروفایل‌های ناخواسته را با دقت بررسی کنید: حذف پروفایل، تنظیمات، برنامهها و دادههای مرتبط با آن را هم پاک میکند. [7]
نکته‌های کلیدی
- از برنامه، وب‌سایت یا حساب مشخصی که مشکل به آن مربوط است شروع کنید؛ تشخیص پنجرهٔ هشدار را نپذیرید.
- پیش از تغییرات اساسی، از تنظیمات دستگاه به‌روزرسانی کنید و مجوزها را بررسی کنید.
- در iPhone، علاوه بر برنامهها و تنظیمات مرورگر، پروفایل‌های ناخواسته را هم بررسی کنید.
- پیش از پاک‌کردن دستگاه، برای حفظ داده‌ها و دسترسی به حساب‌ها برنامه داشته باشید.
در این صفحه ۱۲ بخش
- آیا هشدار ویروس روی صفحه واقعی است؟
- چطور برنامههای آسیبرسان را در گوشی Android بررسی کنم؟
- کدام مجوزها نیاز به توجه بیشتری دارند؟
- چطور هشدارهای مرورگر و اعلان‌های ناخواسته را متوقف کنم؟
- در iPhone چه چیزهایی را بررسی کنم؟
- چطور به‌روزرسانی‌ها را امن نصب کنم؟
- چه زمانی بازنشانی کارخانه‌ای را در نظر بگیرم؟
- چه زمانی پاک‌سازی را متوقف کنم و از متخصص کمک بگیرم؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
آیا هشدار ویروس روی صفحه واقعی است؟
وب‌سایتی که میگوید گوشی شما آلوده شده ممکن است بخواهد فایلی به شما بفروشد یا اطلاعاتتان را بدزدد. پنجره‌های بازشو می‌توانند ظاهر شرکت‌های معتبر را تقلید کنند، به‌روزرسانی جعلی پیشنهاد دهند یا پیام‌های ترسناک نشان دهند. برای نصب برنامهٔ پاک‌کننده روی دکمهٔ هشدار نزنید و با شماره‌ای که به‌عنوان پشتیبانی معرفی کرده تماس نگیرید. [6]
اول یادداشت کنید هشدار کجا ظاهر شد: داخل یک زبانهٔ مرورگر، در اعلان یک وب‌سایت، در برنامه‌ای مشخص یا در تنظیمات خود گوشی؟ بعد بنویسید پیش از ظاهرشدنش چه کردید. توصیف مفید این است که «بعد از زدن روی یک پیام، این وب‌سایت باز شد»، نه صرفاً «گوشی ویروس گرفته است».
مشکلات حساب را جدا بررسی کنید. فعالیت ناشناس حساب، تغییرات غیرمنتظره و دستگاه‌های ناآشنا دلیل‌هایی برای ایمن‌کردن حساب Apple هستند. حذف یک برنامه جای طی‌کردن روند بازیابی آن حساب را نمی‌گیرد. [12]
این متن تا ۴ نوامبر ۲۰۲۶ راهنمایی عمومی امنیتی است، نه تشخیص مشکل دستگاه شما. از بخش مرتبط زیر شروع کنید. اگر هشدار معتبر جاسوس‌افزار هدفمند دارید، پیش از پاک‌سازی معمول، بخش حفظ شواهد را دنبال کنید.
چطور برنامههای آسیبرسان را در گوشی Android بررسی کنم؟
راهنمای Android Google توصیه میکند Play Protect را روشن نگه دارید، به‌روزرسانی‌های امنیتی را نصب کنید، برنامههای نامطمئن را حذف کنید و امنیت حساب را بررسی کنید. از تنظیمات گوشی و راهنمای رسمی استفاده کنید، نه دستورهای برنامهٔ مشکوک. اگر مشکل ادامه داشت، با سازندهٔ دستگاه تماس بگیرید یا پس از آماده‌سازی لازم، بازنشانی را در نظر بگیرید. [1]
Google Play Store را باز کنید، روی عکس پروفایل بزنید و Play Protect را باز کنید. یافته‌های آن را ببینید و دستورهایش را دربارهٔ برنامهٔ آسیبرسان دنبال کنید. در تنظیمات آن گزینهٔ Scan apps with Play Protect وجود دارد. Google میگوید این سرویس برنامهها را بررسی میکند و میتواند دربارهٔ برنامههای آسیبرسان هشدار دهد، آن‌ها را غیرفعال یا حذف کند؛ از جمله برخی برنامه‌هایی که خارج از Google Play گرفته‌اید. [2]
فهرست کوتاهی از برنامههای تازه‌نصب‌شده و محل دانلودشان تهیه کنید. هر چیزی را که از طریق پیام یا وب‌سایت مشکوک دریافت کرده‌اید در اولویت بگذارید. در بخش برنامهها در تنظیمات گوشی، برنامهٔ ناخواسته را انتخاب کنید و اگر گزینهٔ Uninstall در دسترس بود، آن را حذف کنید. نام موارد حذف‌شده را ثبت کنید تا بعداً بتوانید تغییر را توضیح دهید. [1]
اگر حذف ممکن نیست، پیام دقیق را یادداشت کنید. آموزش تصادفی‌ای را که از شما می‌خواهد تنظیمات امنیتی بیشتری را تضعیف کنید دنبال نکنید. از سازنده یا تعمیرکار مطمئن بخواهید توضیح دهد چه کنترلی مانع حذف شده و راه‌حل پیشنهادی چه اثری بر دادههای شما دارد.
کدام مجوزها نیاز به توجه بیشتری دارند؟
در تنظیمات Android به بخش برنامهها بروید، برنامهٔ موردنظر را انتخاب کنید و مجوزها را ببینید. می‌توانید با مدیر مجوزها، برنامهها را بر اساس دسترسی‌ای که دارند هم بررسی کنید. گزینه‌های موجود برای هر مجوز متفاوت‌اند: بعضی فقط هنگام استفاده از برنامه دسترسی می‌دهند و بعضی صرفاً گزینهٔ اجازه‌دادن یا ندادن دارند. [4]
Google هشدار میدهد برنامههای آسیبرسان ممکن است شما را برای فعال‌کردن تنظیمات محدودشده تحت فشار بگذارند. دسترسی به قابلیت‌های دسترس‌پذیری قدرت زیادی دارد: میتواند به برنامه اجازه دهد محتوای صفحه را بخواند و به‌جای شما با برنامهها کار کند. فقط چون یک «ابلاغیه» یا «به‌روزرسانی» دانلودشده میگوید لازم است، این دسترسی را فعال نکنید. [3]
هر مجوز باید دلیلی داشته باشد که آن را می‌فهمید. بپرسید: به چه قابلیتی نیاز دارم؟ این برنامه چرا برای آن قابلیت به این دسترسی نیاز دارد؟ آیا می‌توانم بدون این دسترسی از قابلیت استفاده کنم؟ ابزارهای واقعی دسترس‌پذیری ممکن است به دسترسی گسترده نیاز داشته باشند؛ پس برنامه و هدفش را بسنجید، نه اینکه خود مجوز را ویروس بنامید. [3]
برنامهها را یکی‌یکی بررسی کنید. پس از هر تغییر یادداشت کنید آیا قابلیت موردنیازتان هنوز کار میکند. اگر گوشی متعلق به محل کار یا مدرسه است، پیش از تغییرات گسترده از مدیر مسئول دربارهٔ الزامات مدیریتی ناآشنا سؤال کنید.
چطور هشدارهای مرورگر و اعلان‌های ناخواسته را متوقف کنم؟
در Chrome روی Android می‌توانید با تغییر مجوز اعلانِ یک وب‌سایت، اعلان‌های آن را متوقف کنید. مسیر راهنمای Google از اطلاعات صفحهٔ سایت به مجوزها و سپس اعلان‌ها می‌رود. از تنظیمات یا کنترل‌های خود مرورگر استفاده کنید؛ روی دکمهٔ «تعمیر» پیشنهادی یک اعلان ترسناک نزنید. [5]
اگر منشأ هشدار را نمی‌شناسید، بدون بازکردن دوبارهٔ لینک مشکوک، نام وب‌سایت یا برنامهٔ نمایش‌داده‌شده را ثبت کنید. این اطلاعات را به فردی که کمک میکند نشان دهید. از او بخواهید مشخص کند کدام مجوز مرورگر را تغییر میدهد تا دفعهٔ بعد آن را بشناسید.
برای Safari در نرمافزار فعلی iPhone، Apple مسیر تنظیمات، برنامهها، Safari و سپس گزینه‌های Block Pop-ups و Fraudulent Website Warning را معرفی میکند. این محافظت‌ها را فعال کنید. در برابر پنجرهٔ مشکوک، زبانه را با کنترل‌های Safari ببندید، نه با اعتماد به دکمهٔ بستن که داخل تبلیغ طراحی شده است. [6]
Google برای عیب‌یابی رفتار ناخواستهٔ مداوم، حذف تک‌به‌تک برنامههای تازه‌دانلودشدهٔ Android و بررسی نتیجه پس از هر حذف را هم توضیح میدهد. روش ورود به حالت ایمن ممکن است بین دستگاه‌ها فرق کند؛ اگر کنترل‌های توضیح‌داده‌شده با گوشی شما یکسان نیست، از راهنمای سازنده استفاده کنید. [5]
ثبت کنید آیا نشانهٔ مشکل در همان محل برمی‌گردد یا نه. «اعلان وب‌سایت متوقف شد» نتیجهٔ مفیدی است، اما ادعا نمی‌کند علت همهٔ مشکلات دیگر دستگاه را هم مشخص کرده‌اید.
در iPhone چه چیزهایی را بررسی کنم؟
برای حذف برنامهٔ ناخواسته، آن را لمس کنید و نگه دارید، Remove App و سپس Delete App را انتخاب و تأیید کنید. برداشتن آیکن از صفحهٔ اصلی به‌تنهایی همین کار نیست. Apple همچنین میگوید حذف برنامه، اشتراک درون‌برنامه‌ای را خودکار لغو نمی‌کند؛ اشتراک ناخواسته را جداگانه لغو کنید. [14]
سپس در مسیر تنظیمات، General و VPN & Device Management، پروفایل‌های پیکربندی را بررسی کنید. Apple توضیح میدهد پروفایل‌ها می‌توانند تنظیمات و حساب‌ها را پیکربندی کنند و حذف پروفایل، تنظیمات، برنامهها و دادههای مرتبط با آن را هم حذف میکند. پیش از حذف بخوانید چه چیزهایی را کنترل میکند. وجود پروفایل به‌خودی‌خود به معنی مخرب‌بودن نیست. [7]
اگر در ایران برای دسترسی به اینترنت از ابزارهای اتصال استفاده می‌کنید، هر تنظیم شبکهٔ ناآشنایی را بدون شناخت کاربردش پاک نکنید. بپرسید پروفایل از کجا آمده، چه کسی آن را مدیریت میکند و چرا نصب شده است. اگر جواب را نمی‌دانید، برای شناسایی‌اش کمک بگیرید؛ پروفایل جایگزینِ یک غریبه را نپذیرید.
اگر سازمانی گوشی را مدیریت میکند، ممکن است حذف برنامه محدود شده باشد. Apple توصیه میکند وقتی مدیریت دستگاه مانع حذف است، با مدیر دستگاه تماس بگیرید. رفتار مشکوک را توضیح دهید و بررسی مشخصی بخواهید؛ با ابزار نامطمئن برای دورزدن مدیریت دستگاه تلاش نکنید. [14]
چطور به‌روزرسانی‌ها را امن نصب کنم؟
در Android، نسخهٔ Android، وضعیت به‌روزرسانی امنیتی و وضعیت سیستم Google Play را در تنظیمات بررسی کنید. Google توضیح میدهد زمان ارائهٔ به‌روزرسانی به دستگاه، سازنده و اپراتور بستگی دارد و دستگاه‌های قدیمی همیشه قادر به اجرای نسخه‌های جدید نیستند. به‌جای جست‌وجوی بالاترین شمارهٔ نسخه‌ای که در اینترنت دیده‌اید، به‌روزرسانی ارائه‌شده برای مدل خود را بررسی کنید. [10]
در iPhone، Apple توصیه میکند نسخهٔ پشتیبان بگیرید، دستگاه را به برق و وای‌فای وصل کنید و سپس به تنظیمات، General و Software Update بروید. به‌روزرسانی موجود را از همان صفحه نصب کنید. اگر نمایش داده نمی‌شود یا نصب شکست می‌خورد، از راهنمای عیب‌یابی Apple استفاده کنید، نه فایلی که پیامی ناخواسته برایتان فرستاده است. [11]
نسخهٔ اولیه و موفق یا ناموفق بودن به‌روزرسانی را ثبت کنید. اگر نصب نشد، متن دقیق خطا و فضای ذخیره‌سازی آزادِ نمایش‌داده‌شده در گوشی را یادداشت کنید. با این اطلاعات، فردی که کمک میکند سؤال مشخصی برای پاسخ‌دادن دارد.
Apple میگوید اتصال VPN یا پروکسی گاهی میتواند در ارتباط با سرورهای به‌روزرسانی اختلال ایجاد کند. ناموفق‌بودن به‌روزرسانی را مشکل اتصال یا نصبی بدانید که نیاز به بررسی دارد، نه مدرک آلودگی. اگر کاربر ایرانی هستید، روشی برای عیب‌یابی انتخاب کنید که دسترسی شما به اتصال مطمئن را حفظ کند. [11]
هنگام بررسی یک مشکل، چندین برنامهٔ «امنیتی» ناآشنا را پشت سر هم نصب نکنید. پیش از نصب هر ابزار پیشنهادی، مشخص کنید قرار است چه چیزی را روشن کند.
چه زمانی بازنشانی کارخانه‌ای را در نظر بگیرم؟
Google میگوید بازنشانی کارخانه‌ای دادههای گوشی را پاک میکند و توصیه میکند ابتدا راه‌حل‌های دیگر را امتحان کنید. پیش از بازنشانی Android، مطمئن شوید اطلاعات ورود حساب Google و رمز قفل صفحه را می‌دانید. راهنمای سازنده را بخوانید و نسخهٔ پشتیبان مناسب بگیرید. راهنمای فعلی Google میگوید اگر به‌تازگی رمز حساب Google را بازنشانی کرده‌اید، پیش از بازنشانی کارخانه‌ای ۲۴ ساعت صبر کنید. [9]
فهرستی از نیازهای بعد از بازنشانی تهیه کنید: مخاطبان، عکس‌ها، فایل‌های مهم، اطلاعات بازیابی حساب و دسترسی به برنامههای ضروری. پیش از انتخاب پاک‌کردن، مطمئن شوید نسخه‌های موردنیاز در دسترس‌اند. فرض نکنید وجود آیکنی با عنوان «پشتیبان» یعنی همهٔ چیزهای مهم شما حفظ شده‌اند.
راهنمای امنیت شخصی Apple بازگرداندن دستگاه به وضعیت کارخانه را در شرایطی توضیح میدهد که احتمال دستکاری آن وجود دارد. در این وضعیت توصیه میکند نسخهٔ پشتیبان را بازیابی نکنید، چون ممکن است همان نرمافزار مخربی را دوباره نصب کند که می‌خواهید حذف کنید. اطلاعات ضروری را به شکل امن حفظ کنید و برای راه‌اندازی تازه، در صورت نیاز با کمک فردی مطمئن برنامه بریزید. [8]
در برنامهٔ بازنشانی باید مشخص باشد چه چیزهایی را دوباره نصب می‌کنید و از کجا می‌گیرید. همان فایل دانلودشدهٔ مشکوک را خودکار به دستگاه تازه‌راه‌اندازی‌شده برنگردانید. بازیابی حساب را کاری جداگانه بدانید؛ فرض نکنید پاک‌کردن گوشی هر دو مشکل را حل میکند.
چه زمانی پاک‌سازی را متوقف کنم و از متخصص کمک بگیرم؟
اگر اعلان Apple دربارهٔ جاسوس‌افزار هدفمند دریافت کرده‌اید یا نگرانی جدی دربارهٔ حملهٔ هدفمند دارید، پیش از تصمیم به پاک‌کردن، دستگاه را برای بررسی حفظ کنید. راهنمای Access Now بر تحقیق تأکید میکند و میگوید پاک‌کردن لزوماً جلوی آلودگی دوباره را نمی‌گیرد. راهنمای آن دربارهٔ اعلان Apple همچنین تحلیل حمله را از شناسایی عامل اجرای آن جدا میکند. [13]
برای نشانههای معمولی که ادامه پیدا کرده‌اند، درخواست تعمیر کوتاهی آماده کنید: مدل دستگاه، نسخهٔ سیستم‌عامل، نشانهٔ دقیق، زمان شروع، نصب‌های اخیر و کارهایی که تاکنون امتحان کرده‌اید. مشخص کنید آیا دادهٔ مهمی هنوز نیاز به حفظ‌شدن دارد. از فرد کمک‌کننده بخواهید پیش از پاک‌کردن هر چیزی با شما هماهنگ کند.
Google توصیه میکند اگر مراحل حذف پیشنهادی‌اش مشکل را حل نکرد، با سازنده تماس بگیرید. [1]
از مسیر پشتیبانی‌ای استفاده کنید که خودتان مستقل پیدا کرده‌اید. پیش از اقدام، از تعمیرکار بخواهید کار پیشنهادی و دسترسی موردنیازش را توضیح دهد.
پس از رفع موفق مشکل، یادداشت کوتاه تغییرات را نگه دارید. در استفادهٔ معمول دوباره نشانهٔ اولیه را بررسی و نتیجه را ثبت کنید. وقتی نتیجهٔ واقعی «برنامهٔ ناخواسته حذف شد» یا «اعلان مرورگر متوقف شد» است، نگویید «هر نوع نظارتی ناممکن شده است». راهنمایی‌های مرتبط با بازیابی را در راهنماهای امنیت آنلاین دانشنامه پویام بخوانید.
| مشکل | بررسی مناسب | کاری که باید از آن پرهیز کنید |
|---|---|---|
| برنامهٔ Android که آسیبرسان شناخته شده | Play Protect را بررسی و طبق راهنمایش برنامه را حذف کنید. | نادیده‌گرفتن هشدار به خاطر وعدهٔ خدمات مفید برنامه. |
| وب‌سایتی که مدام هشدار می‌فرستد | مجوز اعلان در مرورگر را بررسی کنید. | نصب پاک‌کننده‌ای که در هشدار تبلیغ شده است. |
| پروفایل پیکربندی ناخواسته در iPhone | پیش از حذف، کاربرد و دادههای مرتبط با آن را بشناسید. | حذف بی‌تفاوتِ همهٔ پروفایل‌های کاری یا اتصال. |
| مشکل مداومی که به بازنشانی نیاز دارد | ابتدا نسخه‌های پشتیبان و اطلاعات ورود حساب را آماده کنید. | اول پاک‌کردن و بعد پرسیدن دربارهٔ دادههای ازدست‌رفته. |
اشتباه‌های رایج
دانلود به‌روزرسانی از خود هشدار
راه درست: از صفحهٔ به‌روزرسانی نرمافزار در تنظیمات دستگاه یا مسیر مستند سازنده استفاده کنید. [10][11]
فرض اینکه ناپدیدشدن آیکن برنامه، حذف آن را ثابت میکند
راه درست: در iPhone، به‌جای صرفاً برداشتن آیکن از صفحهٔ اصلی، Delete App را انتخاب و تأیید کنید. [14]
بازنشانی بدون برنامهٔ بازیابی
راه درست: پیش از پاک‌کردن، دسترسی به حساب را بررسی و اطلاعات موردنیاز را حفظ کنید. [9]
پرسش‌های پرتکرار
آیا Play Protect همهٔ برنامههای آسیبرسان را شناسایی میکند؟
آن را یک بررسی حفاظتی بدانید، نه گواهی ناممکنبودن هر حمله. Google اسکن و واکنش به برنامههای آسیبرسان را توضیح میدهد؛ اگر نشانههای مشکل ادامه دارند، با دیدن صفحهای اطمینانبخش بررسی را کنار نگذارید. [2]
آیا برای دیدن یک سند باید تنظیمات محدودشده را مجاز کنم؟
فقط چون یک فایل غیرمنتظره روی این کار اصرار دارد، دسترسی قدرتمند را فعال نکنید. Google هشدار میدهد برنامههای آسیبرسان ممکن است تغییرات پرخطر در تنظیمات بخواهند. اول برنامه و ضرورت دسترسی را بررسی کنید. [3]
آیا حذف پروفایل میتواند اطلاعات مفید را هم پاک کند؟
بله. Apple میگوید حذف پروفایل، تنظیمات، برنامهها و دادههای مرتبط را هم حذف میکند. پیش از حذف، پروفایل را بشناسید و چیزهای موردنیاز را حفظ کنید. [7]
پس از احتمال دستکاری iPhone، نسخهٔ پشتیبان قدیمی را بازیابی کنم؟
راهنمای امنیت شخصی Apple در این وضعیت توصیه میکند نسخهٔ پشتیبان را بازیابی نکنید تا نرمافزار مخربِ در حال حذف دوباره نصب نشود. مشخص کنید کدام اطلاعات ضروری را جداگانه حفظ خواهید کرد. [8]
واژه‌نامه
- بدافزار
- نرمافزار آسیبرسان؛ به‌جای «ویروس» نامیدن هر مشکل، نام برنامه یا یافتهٔ مشخص را در یادداشت‌ها بنویسید. [1]
- پروفایل پیکربندی
- بسته‌ای از تنظیمات که روی دستگاه Apple نصب می‌شود؛ گاهی برای یک سازمان یا سرویس. [7]
- بازنشانی کارخانه‌ای
- پاک‌کردن دادههای دستگاه و برگرداندن آن به وضعیت راه‌اندازی اولیه؛ پیش از انجامش آماده شوید. [9]
منابع
- Remove malware or unsafe software: Android Google Account Help
- Use Google Play Protect to help keep your apps safe & your data private Google Play Help
- Learn about restricted settings Android Help
- Change app permissions on your Android phone Android Help
- Remove unwanted ads, pop-ups & malware: Android Google Chrome Help
- Block pop-up ads and windows in Safari Apple Support · 2026-01-26
- Install or remove configuration profiles on iPhone iPhone User Guide
- Restore device to factory settings Apple Personal Safety User Guide
- Reset your Android device to factory settings Android Help
- Check & update your Android version Android Help
- Update your iPhone or iPad Apple Support · 2026-09-15
- If you think your Apple Account has been compromised Apple Support · 2025-12-05
- Access Now’s Digital Security Helpline and Apple threat notifications Access Now · 2024-04-18
- Delete apps on your iPhone or iPad Apple Support · 2026-09-14
نظرات
نظرهای برتر