ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلاری OpenAI: آنچه تا امروز می‌دانیم

OpenAI چه مبلغی و با چه ارزش‌گذاری‌ای جذب کرد؟

بلومبرگ نیوز روز جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ گزارش داد که OpenAI نخستین بخش از یک دور تأمین مالی جدید را به مبلغ ۱۱ میلیارد دلار بسته است؛ دوری که ارزش سازندهٔ ChatGPT را ۱٫۲۵ تریلیون دلار برآورد می‌کند ^[1][3]. رویترز نیز در همان روز به نقل از منبعی آگاه همین ارقام را گزارش کرد؛ بنابراین این اعداد به دو سازمان خبری جداگانه متکی است، نه فقط یکی ^[1].

وضعیت این خبر اهمیت دارد. این اطلاعات گزارش‌شده و برگرفته از افراد آگاه از معامله است، نه اطلاعیهٔ رسمی شرکت. TechCrunch اعلام کرد که از OpenAI درخواست اظهارنظر کرده است و صفحهٔ اطلاعیه‌های رسمی OpenAI، که مطالب را تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ فهرست می‌کند، هیچ اطلاعیه‌ای دربارهٔ این دور ندارد ^[3][7]. در مقابل، OpenAI دور پیشین خود را شخصاً و در مطلبی به تاریخ ۳۱ مارس ۲۰۲۶ اعلام کرده بود ^[5].

مبلغ ۱۱ میلیارد دلار تمام این دور نیست. به گزارش بلومبرگ، به روایت TechCrunch، این دور هنوز بسته نشده، انتظار می‌رود در هفته‌های آینده بسته شود و مجموع آن ممکن است به حدود ۲۰ میلیارد دلار برسد ^[3]. CNBC روز پنجشنبه ۱۲ نوامبر به نقل از افراد آگاه گزارش داد که مجموع این دور تا آن زمان با همان ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلاری به ۱۵ میلیارد دلار رسیده است؛ این رقم نیز از سوی OpenAI تأیید نشده است ^[8]. رویترز مبلغ ۱۱ میلیارد دلار را تنها بخشی از هدف اولیهٔ حداکثر ۳۰ میلیارد دلاری توصیف کرد ^[1].

به زبان ساده: بنا بر گزارش‌ها، گروهی از سرمایه‌گذاران پذیرفته‌اند که سهام جدید OpenAI را به قیمتی بخرند که ارزش کل شرکت را ۱٫۲۵ تریلیون دلار نشان می‌دهد. به اشارهٔ The Verge، این رقم OpenAI را روی کاغذ در شمار باارزش‌ترین شرکت‌های جهان قرار می‌دهد، هرچند سهام آن در هیچ بورسی معامله نمی‌شود ^[4].

ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلاری با دورهای پیشین OpenAI چه نسبتی دارد؟

مقایسهٔ مفید، مقایسه با سابقهٔ اخیر خود OpenAI است. این شرکت در ۳۱ مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد که دوری با ۱۲۲ میلیارد دلار سرمایهٔ تعهدشده و ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری ۸۵۲ میلیارد دلار را بسته است ^[5]. ارزش‌گذاری پس از سرمایه‌گذاری (post-money) ارزش شرکت با احتساب پول تازه‌جذب‌شده است.

افزایش از ۸۵۲ میلیارد دلار به ۱٫۲۵ تریلیون دلار، در مدتی کمی بیش از هفت ماه، رشدی تقریباً ۴۷ درصدی است. این رقم حاصل محاسبهٔ سادهٔ دو عدد گزارش‌شده است، نه رقمی که OpenAI یا خبرنگاری منتشر کرده باشد. گزارش‌ها روشن نمی‌کنند که ۱٫۲۵ تریلیون دلار ارزش پیش از سرمایه‌گذاری است یا پس از آن؛ بنابراین تفاوت‌های جزئی در شیوهٔ محاسبه ممکن است.

دور جدید همچنین بسیار کوچک‌تر است. مبلغ ۱۱ میلیارد دلاری که تاکنون گزارش شده، کمتر از یک‌دهم ۱۲۲ میلیارد دلار تعهدشده در مارس است ^[1][5]. حتی کل ۲۰ میلیارد دلاری که اکنون مطرح است، حدود یک‌ششم مجموع مارس خواهد بود ^[3][5].

مقایسهٔ گویاتر، مقایسه با هدفی است که OpenAI تنها چند هفته پیش از آن دنبال می‌کرد. بلومبرگ در اواخر سپتامبر گزارش داد که OpenAI قصد دارد ۳۰ میلیارد دلار جذب کند ^[3]. فایننشال تایمز در ۳۰ اکتبر گزارش داد که هدف ۱۰ میلیارد دلار کاهش یافته و به حدود ۲۰ میلیارد دلار رسیده و ارزش‌گذاری مطلوب از ۱٫۴ تریلیون دلار به ۱٫۲۵ تریلیون دلار پایین آمده است ^[2]. دو سرمایه‌گذار به رویترز گفتند که شرکت در ابتدا خواهان ارزش‌گذاری ۱٫۵ تریلیون دلار بوده است ^[1]. بنابراین منابع دربارهٔ قیمت آغازین (۱٫۴ تریلیون یا ۱٫۵ تریلیون دلار) اختلاف دارند، اما همگی می‌پذیرند که هم مبلغ و هم قیمت پیش از نخستین بستن دور کاهش یافته است.

جدول زیر ارقام تاریخ‌دار و منبع گزارش هر یک را نشان می‌دهد.

چه کسانی در OpenAI سرمایه‌گذاری می‌کنند و با چه شرایطی؟

تنها نام چند سرمایه‌گذار گزارش شده است. سرمایه‌گذاران به رویترز گفتند که SoftBank و MGX، صندوق فناوری دولتی امارات متحده عربی، در این دور مشارکت داشتند ^[1].

پیش از بستن دور، فایننشال تایمز گزارش داده بود که انتظار می‌رود کنسرسیومی از سرمایه‌گذاران اماراتی، از جمله MGX، بزرگ‌ترین مشارکت‌کننده باشد و OpenAI در چارچوب این معامله اختیار اجارهٔ ظرفیت محاسباتی تازه‌ساخت در آن منطقه را به دست آورد ^[2]. همان گزارش افزوده بود که انتظار می‌رود شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر، از جمله Founders Fund، Coatue، Sequoia Capital و Andreessen Horowitz، مشارکت کنند ^[2]. این‌ها انتظاراتی پیش از مهلت نهایی بود؛ گزارش‌های ۶ نوامبر تنها نام SoftBank و MGX را تأیید می‌کنند ^[1].

فایننشال تایمز همچنین گزارش داد که افراد ثروتمند بعدها می‌توانند در یک عرضهٔ جداگانه برای سرمایه‌گذاران خرد، با همان ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلار، سرمایه‌گذاری کنند ^[2]. این کار ادامهٔ الگویی است که OpenAI در مارس آغاز کرد؛ زمانی که اعلام کرد بیش از ۳ میلیارد دلار از سرمایه‌گذاران فردی از طریق مجاری بانکی جذب کرده و این سهام در چند صندوق قابل معامله در بورس (ETF) تحت مدیریت ARK Invest نگهداری خواهد شد ^[5].

چند شرط مهم برای سرمایه‌گذاران گزارش نشده است: طبقهٔ دقیق سهام، حمایت‌های ویژه برای سرمایه‌گذاران جدید، و اینکه آیا بخشی از پول به‌صورت مرحله‌ای پرداخت می‌شود یا نه. تا زمانی که OpenAI یا سرمایه‌گذارانش جزئیات را منتشر نکنند، هر ادعایی دربارهٔ این شرایط باید تأییدنشده تلقی شود.

ساختار شرکتی واقعیت زمینه‌ای دیگری است. از اکتبر ۲۰۲۵، کسب‌وکار OpenAI در قالب یک شرکت با منفعت عمومی به نام OpenAI Group PBC فعالیت می‌کند که تحت کنترل نهاد غیرانتفاعی OpenAI Foundation است ^[6]. OpenAI در آن زمان اعلام کرد که ارزش سهام این بنیاد حدود ۱۳۰ میلیارد دلار است و هنگامی که بخش انتفاعی به یک نقطهٔ عطف ارزش‌گذاری برسد، بنیاد مالکیت بیشتری دریافت خواهد کرد ^[6]. OpenAI در آن مطلب این نقطهٔ عطف را مشخص نکرد؛ بنابراین بر پایهٔ منابع عمومی نمی‌توان گفت که آیا ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلاری آن را فعال می‌کند یا نه.

چرا OpenAI هدف تأمین مالی خود را کاهش داد؟

نه OpenAI و نه سرمایه‌گذاران به‌طور رسمی دلیل این کاهش را توضیح نداده‌اند؛ بنابراین دلایل آن از گزارش‌های خبری و شرایط بازار استنباط می‌شود.

عامل نخست، بازار است. رویترز همراه با گزارش ۳۰ اکتبر فایننشال تایمز گزارش داد که سهام فناوری آمریکا به دلیل نگرانی از هزینه‌های عظیم در حوزهٔ هوش مصنوعی دچار ریزش شدید شده است؛ شاخص Nasdaq در آن روز ۲٫۹٪ افت کرد و ۷٫۸٪ پایین‌تر از رکورد بسته‌شدن خود در ۶ اکتبر قرار گرفت ^[2]. فایننشال تایمز گفت انتظار می‌رود نخستین بستن دور، پس از آنکه برخی سرمایه‌گذاران سهم خود را کاهش دادند، کمتر از ۲۰ میلیارد دلار جذب کند ^[2].

عامل دوم، سیاست و افکار عمومی است. The Verge و TechCrunch هر دو فضای سردتر را به نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و نگرش منفی رأی‌دهندگان به پروژه‌های مراکز داده ربط دادند؛ نگرشی که برخی سرمایه‌گذاران آن را نشانهٔ مقررات آینده تلقی کردند ^[3][4]. این تفسیر خبرنگاران از حال‌وهوای بازار است، نه دلیلی که OpenAI ارائه کرده باشد.

عامل سوم، رقابت بر سر همان منابع مالی است. رویترز گزارش داده است که OpenAI می‌خواست این دور را تا حدی برای پیشی گرفتن از عرضهٔ عمومی سهام رقیب خود، Anthropic، ببندد؛ زیرا این دو شرکت از پایگاه سرمایه‌گذاری مشابهی تأمین مالی می‌کنند ^[2]. به گزارش The Verge، Anthropic بیانیهٔ ثبت خود را (S-1، سندی که شرکت پیش از عرضهٔ اولیهٔ عمومی سهام به کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا تسلیم می‌کند) در اواخر اکتبر ارائه کرد ^[4].

در مجموع، این گزارش‌ها تصویر شرکتی را ترسیم می‌کنند که همچنان با ارزش‌گذاری خصوصی بی‌سابقه‌ای سرمایه جذب کرده، اما در ماهی ضعیف برای سهام هوش مصنوعی و با شرایطی محدودتر از آنچه می‌خواست.

ارزش‌گذاری OpenAI با گمانه‌زنی‌ها دربارهٔ عرضهٔ اولیهٔ Anthropic چه نسبتی دارد؟

این دو عدد اغلب کنار هم گذاشته می‌شوند، اما از یک جنس نیستند. رقم ۱٫۲۵ تریلیون دلاری OpenAI قیمت گزارش‌شده‌ای است که در یک دور خصوصی توافق شده است ^[1]. ارقام Anthropic بیانگر مبلغی است که خریداران بالقوه در یک عرضهٔ عمومی آینده، بنا بر گزارش‌ها، حاضرند بپردازند و این ارقام پیوسته تغییر می‌کنند.

ارقام گزارش‌شده برای Anthropic نیز بسته به منبع متفاوت است. به گزارش بلومبرگ، به روایت TechCrunch، برخی خریداران بالقوه معتقدند ارزش Anthropic ممکن است تا ۱٫۱ تریلیون دلار پایین باشد، در حالی که حدود یک ماه پیش‌تر گفته می‌شد سرمایه‌گذاران انتظار حدود ۲ تریلیون دلار را دارند ^[3]. رویترز گزارش داد که برخی سرمایه‌گذاران ارزش عرضهٔ برنامه‌ریزی‌شده را حدود ۱٫۵ تریلیون دلار برآورد می‌کنند که کمتر از انتظارات پیشین حدود ۲ تریلیون دلاری است ^[1]. هر دو در جهت تغییر هم‌نظرند: انتظارات کاهش یافته است. اما در میزان آن اختلاف دارند.

برای خوانندگانی که به‌جای قیمت سهام، محصولات این شرکت‌ها را مقایسه می‌کنند، راهنمای جداگانهٔ ChatGPT vs Gemini vs Claude in 2026: Models, Prices and Key Differences توضیح می‌دهد که هر دستیار چه می‌کند و چه هزینه‌ای دارد. ارزش‌گذاری نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران انتظار دارند شرکت در آینده چه درآمدی کسب کند؛ اما به‌طور مستقیم چیزی دربارهٔ اینکه کدام چت‌بات برای یک کار مشخص بهتر عمل می‌کند نمی‌گوید.

تفاوت دیگری نیز اهمیت دارد. عرضهٔ عمومی سهام شرکت را ملزم می‌کند صورت‌های مالی حسابرسی‌شده را در پروندهٔ ثبت خود منتشر کند، در حالی که دور خصوصی چنین الزامی ندارد. هنگامی که اسناد عرضهٔ Anthropic عمومی شود، سرمایه‌گذاران می‌توانند حساب‌های واقعی یک شرکت هوش مصنوعی بورسی را با قیمتی که می‌پردازند مقایسه کنند؛ اما دربارهٔ OpenAI، افراد بیرونی همچنان به ارقامی که شرکت تصمیم به انتشارشان می‌گیرد و به گزارش‌های رسانه‌ای متکی‌اند.

ارزش‌گذاری خصوصی ۱٫۲۵ تریلیون دلاری در عمل به چه معناست؟

ارزش‌گذاری خصوصی یک قیمت است، نه انباشتی از پول نقد. این رقم از ضرب قیمت هر سهمی که سرمایه‌گذاران جدید می‌پردازند در کل تعداد سهام به دست می‌آید. OpenAI مبلغ ۱٫۲۵ تریلیون دلار را در اختیار ندارد؛ بنا بر گزارش‌ها، در نخستین بستن دور ۱۱ میلیارد دلار و بنا بر شمارش بعدی CNBC ۱۵ میلیارد دلار دریافت کرده است ^[1][8].

سه ویژگی ارزش‌گذاری خصوصی را از ارزش بازار سهام متمایز می‌کند:

• شمار اندکی خریدار قیمت را تعیین می‌کنند. گروه کوچکی از سرمایه‌گذاران قیمت را از راه مذاکره توافق می‌کنند، نه از طریق میلیون‌ها معاملهٔ روزانه در بورس.
• شرایط می‌تواند رقم اعلام‌شده را بزرگ‌تر جلوه دهد. سرمایه‌گذاران مراحل پایانی اغلب سهام ممتاز دریافت می‌کنند که ممکن است حمایت‌هایی داشته باشد که سهام عادی ندارد. ارزش‌گذاری اعلام‌شده ممکن است بیشتر از قیمتی باشد که همان سهام بدون این حمایت‌ها به دست می‌آورد. هیچ‌یک از شرایط این دور علنی نشده است.
• فروش سهام دشوار است. سهام خصوصی را نمی‌توان آزادانه در بورس فروخت؛ بنابراین ممکن است سال‌ها طول بکشد تا ارزش کاغذی به پول نقد تبدیل شود، اگر اصلاً تبدیل شود.

برای سنجیدن قیمت با کسب‌وکار، تنها رقم درآمدی که OpenAI اخیراً منتشر کرده، مربوط به اطلاعیهٔ مارس است؛ زمانی که اعلام کرد ماهانه ۲ میلیارد دلار درآمد دارد ^[5]. ضرب این رقم در دوازده، حدود ۲۴ میلیارد دلار در سال به دست می‌دهد؛ بنابراین ۱٫۲۵ تریلیون دلار تقریباً ۵۰ برابر درآمد سالانه‌شدهٔ مارس است. این محاسبه‌ای تقریبی بر پایهٔ عددی قدیمی و اعلام‌شده از سوی خود شرکت است، نه رقمی حسابرسی‌شده، و درآمد به احتمال زیاد از مارس تاکنون تغییر کرده است.

OpenAI همچنین در مارس اعلام کرد که ChatGPT بیش از ۹۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی و بیش از ۵۰ میلیون مشترک دارد و مشتریان سازمانی بیش از ۴۰٪ درآمد را تشکیل می‌دهند ^[5]. این‌ها ادعاهای خود شرکت است و به‌طور مستقل و علنی حسابرسی نشده است.

این دور برای کاربران، سرمایه‌گذاران و رقبا چه معنایی دارد؟

این دور را می‌توان به دو شکل تفسیر کرد و هر دو تفسیر بر همان واقعیت‌های گزارش‌شده استوار است.

نشانه‌های قوت

• بنا بر گزارش‌ها، OpenAI در میانهٔ افت شدید سهام فناوری، سرمایهٔ تازه‌ای با ارزش‌گذاری بسیار بالاتر از ۸۵۲ میلیارد دلار مارس جذب کرد ^[1][2][5].
• حامیان راهبردی بزرگ همچنان حضور داشتند: SoftBank، که در رهبری مشترک دور مارس نقش داشت، و MGX هر دو مشارکت کردند ^[1][5].
• سرمایهٔ بیشتر هزینهٔ توان محاسباتی را تأمین می‌کند؛ توانی که OpenAI در مارس آن را مزیتی راهبردی توصیف کرد که در سراسر سامانه‌اش انباشته و تقویت می‌شود ^[5].

نشانه‌های احتیاط

• هدف از ۳۰ میلیارد دلار به حدود ۲۰ میلیارد دلار و قیمت از ۱٫۴ تریلیون یا ۱٫۵ تریلیون دلار به ۱٫۲۵ تریلیون دلار کاهش یافت ^[1][2][3].
• بنا بر گزارش‌ها، برخی سرمایه‌گذاران پیش از نخستین بستن دور سهم خود را کاهش دادند ^[2].
• انتظارات از عرضهٔ عمومی Anthropic نیز کاهش یافته است؛ این نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران شرکت‌های هوش مصنوعی را به‌صورت گروهی بازقیمت‌گذاری می‌کنند، نه اینکه فقط دربارهٔ OpenAI داوری کنند ^[1][3].

برای کاربران ChatGPT، دور تأمین مالی به‌طور مستقیم قیمت‌ها یا امکانات را تغییر نمی‌دهد. این دور بر میزان هزینه‌کرد OpenAI برای مراکز داده و پژوهش اثر می‌گذارد که می‌تواند به مرور زمان محصولات را شکل دهد. برای پس‌اندازکنندگان عادی، مواجههٔ اصلی با OpenAI به‌طور غیرمستقیم است: از طریق شرکت‌های بورسی که در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند یا تأمین‌کنندهٔ آن هستند، و از طریق صندوق‌هایی که سهام خصوصی نگهداری می‌کنند، مانند صندوق‌های ARK که OpenAI در مارس به آن‌ها اشاره کرد ^[5].

خوانندگان در ادامه باید به چه نکاتی توجه کنند؟

هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید ارزش OpenAI در آینده چه خواهد بود و این راهنما هیچ پیش‌بینی‌ای ارائه نمی‌کند. رویدادهای تاریخ‌دار زیر نشان خواهند داد که آیا ارقام گزارش‌شده پابرجا می‌مانند یا نه:

• ادامهٔ این دور. منابع بلومبرگ انتظار دارند این دور در هفته‌های آینده با حداکثر حدود ۲۰ میلیارد دلار بسته شود ^[3]؛ CNBC گزارش داد که تا ۱۲ نوامبر در مجموع ۱۵ میلیارد دلار جذب شده است ^[8]. رقم نهایی بسیار کمتر از این، روند جذب سرمایه‌های کوچک‌تر را ادامه خواهد داد.
• بیانیهٔ رسمی. اگر OpenAI این دور را مانند مارس منتشر کند، ارقام خود شرکت جایگزین گزارش‌های رسانه‌ای خواهد شد ^[5].
• عرضه به سرمایه‌گذاران خرد. فایننشال تایمز گزارش داد که ممکن است سهام با ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلار به افراد ثروتمند عرضه شود ^[2]. در صورت عرضه، جزئیاتی مانند حداقل سرمایه‌گذاری و کارمزدها برای هر کسی که آن را بررسی می‌کند اهمیت خواهد داشت.
• عرضهٔ عمومی Anthropic. قیمت نهایی عرضهٔ عمومی Anthropic نشان خواهد داد که سرمایه‌گذاران بازار عمومی حاضرند چه مبلغی برای سهام آن بپردازند ^[3][4].
• برنامه‌های OpenAI برای عرضهٔ عمومی. رویترز گزارش داده است که OpenAI عرضهٔ عمومی سهام در سال ۲۰۲۷ را دنبال می‌کند ^[2]. سم آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل شرکت، اوایل امسال گفت که شرکت تا زمانی که بتواند ادعاهای مطمئن‌تری دربارهٔ ایمنی مدل‌هایش مطرح کند، این کار را به تعویق می‌اندازد، بی‌آنکه تاریخی اعلام کند ^[4].

تا زمانی که این رویدادها رخ ندهند، خلاصهٔ صادقانه این است که OpenAI، بنا بر گزارش‌ها، با قیمت خصوصی بی‌سابقه‌ای سرمایه جذب کرده، اما با شرایطی محدودتر از آنچه در ابتدا دنبال می‌کرد.