خلاصه
بر پایه اطلاعات تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، در کنفرانس تغییرات اقلیمی COP31 در آنتالیای ترکیه درباره تعهدی داوطلبانه برای رساندن سهم برق به ۳۵٪ از مصرف نهایی انرژی جهان تا ۲۰۳۵، تأمین مالی اقلیمی، هدف سازگاری و سازوکار گذار عادلانه مذاکره می‌شود؛ گفت‌وگوها قرار است ۲۰ نوامبر پایان یابد و نتیجه کلی هنوز باز است [1][2][3].
نکته‌های کلیدی
- COP31 در ۹ نوامبر ۲۰۲۶ در آنتالیا آغاز شد و قرار است جمعه ۲۰ نوامبر پایان یابد؛ نزدیک به ۲۰۰ کشور در آن حضور دارند [1].
- مورات کوروم (Murat Kurum) از ترکیه رئیس COP31 است و کریس بوون (Chris Bowen) از استرالیا بر پایه ریاست مشترکی که در COP30 توافق شد، مذاکرات را اداره می‌کند [1][3].
- ایده شاخص میزبانان تعهدی داوطلبانه به نام «۳۵ تا ۳۵» است: رساندن سهم برق به ۳۵٪ از مصرف نهایی انرژی جهان تا ۲۰۳۵، از حدود ۲۳٪ در حال حاضر [5].
- Carbon Brief پیش از اجلاس ۱۰۲ موضوع ماهوی در دستور کار شمرد؛ تا ۱۲ نوامبر برای ۴۴ مورد متن پیشنویس وجود داشت و ۱۱ مورد به تعویق افتاده یا موکول شده بود [3][7].
- به برآورد Carbon Brief، تعهدات مالی اقلیمی عمومی کشورهای توسعه‌یافته بیش از ۷۰٪ کاهش یافته و به حدود ۱۱٫۷ میلیارد دلار در سال رسیده است [4].
- آمریکا برای دومین سال غایب است و گروهی شامل روسیه، عربستان سعودی و کشورهای در حال توسعه همفکر (LMDC) ضرورت یک تصمیم پوششی را زیر سؤال می‌برند [2][6].
در این صفحه ۱۲ بخش
- COP31 چیست و کی پایان می‌یابد؟
- چه کسی COP31 را اداره می‌کند؟
- تعهد برقی‌سازی «۳۵ تا ۳۵» در COP31 چیست؟
- چرا تأمین مالی اقلیمی دشوارترین موضوع COP31 است؟
- چه موضوعات دیگری در دستور مذاکرات COP31 است؟
- آیا COP31 تصمیم پوششی خواهد داشت؟
- اگر COP31 سالی تاریخی نیست، چرا اهمیت دارد؟
- در COP31 از این پس چه خواهد شد؟
- اشتباه‌های رایج
- پرسش‌های پرتکرار
- واژه‌نامه
- منابع
COP31 چیست و کی پایان می‌یابد؟
COP31 اجلاس اقلیمی ۲۰۲۶ سازمان ملل است که از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ در آنتالیا، در ساحل مدیترانه‌ای ترکیه، برگزار می‌شود [1]. UN News گزارش داد نزدیک به ۲۰۰ کشور برای مراسم افتتاحیه آمده‌اند و انتظار می‌رود بیش از ۹۰٬۰۰۰ نفر در این شهر حضور یابند [1]. اجلاس قرار است جمعه ۲۰ نوامبر به پایان برسد [1].
COP مخفف کنفرانس طرف‌های کنوانسیون اقلیمی سازمان ملل است. دولت‌ها هر سال گرد هم می‌آیند تا درباره قواعد و تصمیم‌های تفصیلی زیر چتر توافق پاریس ۲۰۱۵ مذاکره کنند. Carbon Brief یادآوری می‌کند که محور هر اجلاس مذاکره درباره شمار زیادی متن حقوقی است که دیپلمات‌های نزدیک به ۲۰۰ کشور، امسال بدون آمریکا، در «منطقه آبی» بسته بر سر آن چانه می‌زنند [3].
سیمون استیل (Simon Stiell)، دبیر اجرایی تغییرات اقلیمی سازمان ملل، در افتتاح اجلاس در ۹ نوامبر به نمایندگان گفت «پیشرفت هنوز به‌هیچ‌وجه به اندازه کافی گسترده و عادلانه نیست» و از آنان خواست «راه‌حل‌ها را شتاب دهند» [1]. او افزود: «هیچ COPای گلوله نقره‌ای نیست» [1]. لوران فابیوس (Laurent Fabius)، رئیس پیشین COP21، به Reuters گفت «واژه کلیدی در آنتالیا اجرا است» [2].
برای دانستن علمی که چارچوب این مذاکرات را می‌سازد، State of the Climate 2026: What WMO's COP31 Report Says را ببینید که گزارش سازمان جهانی هواشناسی منتشرشده برای اجلاس را پوشش می‌دهد.
چه کسی COP31 را اداره می‌کند؟
ترکیه میزبان COP31 است و ریاست را در دست دارد، اما استرالیا مذاکرات را اداره می‌کند؛ ترتیبی غیرمعمول که در COP30 توافق شد [1][3]. مورات کوروم، وزیر محیط زیست ترکیه، صبح روز افتتاحیه چکش ریاست را به‌عنوان رئیس COP31 به دست گرفت و کریس بوون، وزیر تغییرات اقلیمی و انرژی استرالیا، به‌عنوان «رئیس مذاکرات» بر مذاکرات نظارت می‌کند [1][3].
کوروم به نمایندگان گفت: «تصمیم‌های ما باید در زیرساخت یک شهر، در زمین یک کشاورز و در خط تولید یک کارخانه شکل بگیرند. خانواده‌ها باید اثر آن را در قبض‌های انرژی کمتر حس کنند» [1].
بوون از طرحی برای ساختن یک تصمیم به رهبری ریاست در تمام طول کنفرانس خبر داد، به‌جای اینکه تا روزهای پایانی صبر کند [1]. او گفت: «می‌دانیم درباره ارزش تصمیم، اجزای آن و اینکه تا کجا پیش برویم دیدگاه‌ها متفاوت خواهد بود. اما کار ما این است که برای بستن این شکاف‌ها تلاش کنیم و جاه‌طلبانه‌ترین و نتیجه‌محورترین تصمیمی را ارائه دهیم که اجماع اجازه بدهد» [1].
Carbon Brief گزارش می‌دهد که این دو قصد دارند «متن پوششی» تهیه کنند؛ سندی سیاسی و فراگیر که نتایج کلیدی را خلاصه می‌کند و می‌تواند موضوعات خارج از دستور رسمی را هم دربرگیرد [3]. این سند به یکی از نخستین کانون‌های اختلاف اجلاس تبدیل شده که در ادامه آمده است.
تعهد برقی‌سازی «۳۵ تا ۳۵» در COP31 چیست؟
این تعهدی داوطلبانه به رهبری ترکیه و استرالیا است برای رساندن سهم برق از مصرف نهایی انرژی جهان به ۳۵٪ تا ۲۰۳۵، از حدود ۲۳٪ امروز، به گفته Climate Home News [5]. Reuters هدف میزبانان را قرار دادن برقی‌سازی در مرکز توافق نهایی توصیف می‌کند [2]. Carbon Brief یادآوری می‌کند این هدف می‌تواند در متن پوششی هم بیاید [3].
این تعهد روشن نمی‌کند برق اضافی چگونه باید تولید شود [5]. این مهم‌ترین انتقاد است. Reuters گزارش می‌دهد منتقدان می‌گویند بدون برنامه روشن‌تر برای کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی، شاید کمک چندانی به مهار گرمایش نکند [2].
تا ۱۲ نوامبر، به گفته تحلیل Climate Home News از سخنرانی‌ها و بیانیه‌ها، دست‌کم ۱۴ کشور آن را علناً تأیید کرده بودند [5]. افزون بر استرالیا (که با ترکیه رهبری مشترک این تعهد را دارد) و اتیوپی، آلمان، نروژ، فنلاند، کره جنوبی، پاکستان، زیمبابوه، اسواتینی، توگو، لیختن‌اشتاین، پالائو، سیشل و جزایر سلیمان در شمار آن‌ها هستند [5]. انتظار میرفت اتحادیه اروپا پس از تصویب رسمی کشورهای عضو به آن بپیوندد [5]. انتظار نمی‌رود ریاست اجلاس فهرست کامل حامیان را پیش از هفته دوم منتشر کند [5].
حمایت‌ها با شرط همراه است. پالائو گفت برقی‌سازی «نباید جایگزین یا عاملی برای انحراف از گذار از سوخت‌های فسیلی شود» و سیشل گفت برقی‌سازی فعالیت‌های بیشتر در حالی که سوزاندن سوخت فسیلی ادامه دارد «همه فواید اقتصادی یا اقلیمی را به بار نخواهد آورد» [5]. وزیر انرژی عربستان سعودی استدلال کرد که گسترش برقی‌سازی اگر منابع آن نادیده گرفته شود «لزوماً به معنای کاهش انتشار نیست» [5]. بوون از این طرح دفاع کرده و گفته است «برقی‌سازی تقریباً همیشه چیز خوبی است» [5].
چرا تأمین مالی اقلیمی دشوارترین موضوع COP31 است؟
زیرا کشورهای در حال توسعه خواهان دسترسی سریع‌تر به پول‌اند، در حالی که تعهدهای تازه کشورهای ثروتمند به‌شدت افت کرده است [1][4]. UN News تأمین مالی را یکی از دشوارترین موضوعات خواند، با کشورهای در حال توسعه که خواهان دسترسی سریع‌تر به منابع برای سازگاری و توسعه پاک‌ترند [1].
تحلیل Carbon Brief که در ۱۱ نوامبر منتشر شد نشان داد تعهدات مالی اقلیمی عمومی کشورهای توسعه‌یافته در ۲۰۲۶ بیش از ۷۰٪ کاهش یافته است [4]. بیشتر تعهدات چندساله در ۲۰۲۵ به پایان رسید و فقط پنج کشور تعهد تازه اعلام کرده‌اند که بریتانیا تنها اهداکننده بزرگ در میان آن‌هاست [4]. در نتیجه، تأمین مالی اقلیمی عمومی تعهدشده برای سال‌های پیش رو حدود ۱۱٫۷ میلیارد دلار در سال است، در برابر سطوح اخیر حدود ۴۰ میلیارد دلار [4].
Carbon Brief می‌گوید آمریکا که در دولت پیشین به ۱۱٫۴ میلیارد دلار در سال متعهد شده بود، پس از خروج دوباره از توافق پاریس در سال‌های پیش رو هیچ تأمین مالی اقلیمی رسمی ارائه نخواهد کرد [4]. کارشناسان مورد استناد Carbon Brief به جنگ، فشار مالی و تغییرات سیاسی در کشورهای اهداکننده اشاره می‌کنند [4].
گام‌های کوچک‌تری هم هست. Climate Home News گزارش می‌دهد جزایر سلیمان ۴۰۰٬۰۰۰ دلار به صندوق اقلیمی سبز (Green Climate Fund) تعهد کرد، نخستین کشور جزیره‌ای کوچکی که چنین کرده است، و بریتانیا، نروژ و کانادا شراکتی اعلام کردند که نخست‌وزیر نروژ در آن به جاه‌طلبی مشترک برای تأمین و بسیج ۱۰ میلیارد دلار تأمین مالی اقلیمی بین‌المللی تا ۲۰۳۰، با احتساب سرمایه خصوصی، اشاره کرد [6]. کشورهای در حال توسعه همچنین از برنامه کاری تأمین مالی اقلیمی برای گفت‌وگو درباره افزایش پول عمومی حمایت می‌کنند [4].
چه موضوعات دیگری در دستور مذاکرات COP31 است؟
بیش از ۱۰۰ موضوع جداگانه، که سه مورد از آن‌ها برجسته‌اند: سازگاری، برنامه کاری کاهش انتشار و سازوکار گذار عادلانه [3][7]. ردیاب Carbon Brief پیش از افتتاح ۱۰۲ موضوع ماهوی در دستور کار شمرد [3]. تا روز چهارم، ۱۲ نوامبر، ۱۱ مورد به تعویق افتاده یا موکول شده بود، ۴۴ مورد نوعی متن پیشنویس داشت و ۴۸ مورد هیچ متنی نداشت که Carbon Brief آن را در این مرحله عادی خواند [7].
- هدف جهانی سازگاری. کشورها می‌کوشند این هدف را نهایی کنند [3]. پیشنویس ۱۲ نوامبر درباره هدف COP30 برای سه‌برابر کردن تأمین مالی سازگاری سه گزینه ارائه می‌کند: بدون متن، انتقال موضوع به برنامه کاری تأمین مالی اقلیمی، یا تعریف خط پایه به‌صورت ۴۰ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ که تا ۲۰۳۵ به ۱۲۰ میلیارد دلار برسد [7].
- برنامه کاری کاهش انتشار. طرف‌ها درباره اینکه این فرایند کاهش انتشار تا ۲۰۳۰ ادامه یابد یا تا ۲۰۴۰ اختلاف دارند [7]. پیشنویس همچنین متنی داخل قلاب درباره «کمیته دائمی کاهش انتشار» دارد، ایده‌ای که در پیشنویس به سوئیس نسبت داده شده است [7].
- گذار عادلانه. مذاکره‌کنندگان روی جزئیات سازوکار تازه گذار عادلانه کار می‌کنند که سازوکار بلم–آنتالیا برای گذارهای عادلانه جهانی نام دارد [3].
- موضوعات مالی. COP30 تأمین مالی اقلیمی بر پایه ماده 9.1 و همسو کردن جریان‌های مالی بر پایه ماده 2.1c را به دستور کارهای آینده افزود [3].
قلاب‌های مربعی در پیشنویس یعنی عبارت هنوز توافق نشده است؛ پس پیش‌نویس‌های پر از قلاب نشانه اختلاف عمیق‌اند [3]. موضوعی وقتی فیصله یافته است که همه قلاب‌ها برداشته شوند، و وقتی رسماً تصویب می‌شود که رئیس COP در نشست عمومی پایانی چکش را بکوبد [3].
آیا COP31 تصمیم پوششی خواهد داشت؟
قطعی نیست. تصمیم پوششی برنامه‌ریزی شده، اما روسیه، عربستان سعودی و کشورهای در حال توسعه همفکر ضرورت آن را اساساً زیر سؤال برده‌اند [3][6]. Climate Home News در ۱۲ نوامبر گزارش داد روسیه، عربستان سعودی و کشورهای در حال توسعه همفکر، گروهی که هند و چین را دربرمی‌گیرد، مشروعیت فرایند پیشنهادی استرالیا و ضرورت داشتن تصمیم پوششی را زیر سؤال برده‌اند [6].
تحلیلگران مورد استناد Climate Home News این مخالفت را به رویکرد غیرمعمول ریاست اجلاس مرتبط می‌دانند که فرایند متن پوششی را از همان آغاز هدایت می‌کند، نه در پایان مذاکرات [6]. کوزیما کاسل (Cosima Cassel) از E3G گفت: «آن‌ها می‌خواستند شفافیت کامل باشد و به کشورها فرصت آماده‌سازی بدهند، اما همین آن‌ها را در برابر انتقاد قرار داده است» [6]. تحلیلگران مورد استناد Climate Home News گفتند روشن نیست این مخالفت خط قرمز واقعی است یا اهرمی برای چانه‌زنی [6].
حامیان می‌خواهند متن شامل این موارد باشد:
- پاسخی قوی به عبور گرمایش از حد ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد، که کشورهای جزیره‌ای کوچک و اروپایی، در میان دیگران، خواستار آن‌اند [6]؛
- عباراتی درباره متان، جنگل‌ها، دسترسی به تأمین مالی اقلیمی و زیان و خسارت، که برخی کشورها درخواست کرده‌اند [6]؛
- هدف برقی‌سازی [3].
Climate Home News گزارش داد انتظار میرفت استرالیا جمعه ۱۳ نوامبر خلاصه‌ای از گفت‌وگوهای نخستین را منتشر کند و دریافت نظرهای کتبی مهلتش شنبه ۱۴ نوامبر بود، زمانی که پیشنویس نخست تصمیم پوششی محتمل بود [6]. این تاریخ‌ها بر پایه گزارش ۱۲ نوامبر است و ممکن است تغییر کند.
اگر COP31 سالی تاریخی نیست، چرا اهمیت دارد؟
زیرا می‌سنجد که آیا وعده‌های موجود به عمل تبدیل می‌شوند، آن هم در زمینه‌ای از دمای رو به افزایش و تأمین مالی رو به کاهش [1][2][4]. UN News COP31 را متمرکز بر تبدیل تعهدات موجود به عمل می‌داند، نه ارائه یک توافق تاریخی واحد [1]. Carbon Brief یادآوری می‌کند که این اجلاس در میانه دو ارزیابی جهانی، یعنی بازنگری‌های دوره‌ای پیشرفت جمعی، قرار دارد [3].
مخاطرات ملموس‌اند. Reuters گزارش می‌دهد گزارشی از سازمان ملل در ماه گذشته نشان داد جهان در مسیر عبور از حد گرمایش ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد است [2]. UN News اشاره کرد که ال‌نینیوی قدرتمند خطر بدتر شدن آب‌وهوای حدی را دارد [1]؛ برای معنای آن در ماه‌های پیش رو El Niño 2026: How Strong It Is and What It Means for Winter را ببینید. UN News همچنین گزارش داد خشکسالی شدید در بولیوی، به گفته آمار رسمی، جان بیش از ۷۵٬۰۰۰ رأس دام را گرفته و بیش از ۱۱۴٬۰۰۰ خانوار را متأثر کرده است [1].
ژئوپلیتیک بر مذاکرات سنگینی می‌کند. رهبرانی از جمله لولا، رئیس‌جمهور برزیل، به اجلاس گفتند جنگ‌ها و اختلافات تجاری اقلیم را از صدر دستور کار پایین رانده است؛ لولا گفت: «بیشتر از بقای نسل‌های آینده درباره سلاح و تعرفه صحبت کردیم» [2]. آنتونیو گوترش (António Guterres)، دبیرکل سازمان ملل، هشدار داد که «بحران اقلیمی از ما پیشی می‌گیرد» [2]. Reuters یادآوری می‌کند آمریکا برای دومین سال از مذاکرات غیبت کرده و دیگر کشورهای G7 رهبران ارشد خود را نفرستادند [2].
کشاورزی هم روی میز است: UN News می‌گوید غذا و کشاورزی حدود یک‌سوم انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان را تشکیل می‌دهند و کشورها برنامه شرم‌الشیخ درباره کشاورزی و امنیت غذایی را بازنگری می‌کنند [1].
در COP31 از این پس چه خواهد شد؟
مذاکره‌کنندگان پس از سخنرانی رهبران کار را ادامه می‌دهند و پایان رسمی برای ۲۰ نوامبر تعیین شده است [1]. رهبران در ۱۱ نوامبر به اجلاس خطاب کردند و سپس کار را به مذاکره‌کنندگان سپردند [2]. گام‌های کلیدی برای پیگیری:
- نخستین پیشنویس تصمیم پوششی، در صورت پایداری فرایند حدود شنبه ۱۴ نوامبر انتظار می‌رود [6].
- فهرست حامیان «۳۵ تا ۳۵»، که انتظار می‌رود ریاست اجلاس در هفته دوم منتشر کند [5].
- تعهدهای مالی، که تاکنون تعهد تازه کمی وجود دارد و کشورهای در حال توسعه برنامه کاری تأمین مالی را پیش می‌برند [4].
- متن‌های سازگاری و کاهش انتشار، که گزینه‌ها و قلاب‌ها شکاف‌های باقی‌مانده را نشان می‌دهند [7].
متان رشته دیگری است. Climate Home News گزارش می‌دهد فرانسه خواستار اشاره‌ای قوی به متان در تصمیم پوششی شد و استرالیا گفت تعهدی داوطلبانه درباره انتشار نزدیک به صفر متان در بخش سوخت فسیلی را امضا خواهد کرد [6]. Climate Home News گزارش می‌دهد ارزیابی جهانی ۲۰۲۸ در COP33 به پایان خواهد رسید [6].
هر تصمیم نهایی به اجماع نیاز دارد و فقط وقتی تصویب می‌شود که رئیس در نشست عمومی پایانی چکش را بکوبد [3]. تا آن زمان، هر پیش‌نویسی می‌تواند تغییر کند. این راهنما وضعیت ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ را بازتاب می‌دهد و با پایان اجلاس باید به‌روزرسانی شود.
| مورد | جزئیات | منبع |
|---|---|---|
| تاریخ‌ها | ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ | UN News [1] |
| محل برگزاری | آنتالیا، ترکیه | UN News [1] |
| رئیس COP31 | مورات کوروم (ترکیه) | UN News [1] |
| رئیس مذاکرات | کریس بوون (استرالیا) | UN News [1]; Carbon Brief [3] |
| موضوعات ماهوی دستور کار | ۱۰۲ مورد پیش از افتتاح | Carbon Brief [3] |
| موضوعات دارای متن پیشنویس، ۱۲ نوامبر | ۴۴ (۱۱ موکول‌شده، ۴۸ بدون متن) | Carbon Brief [7] |
| تعهد شاخص | سهم برق ۳۵٪ تا ۲۰۳۵، از حدود ۲۳٪ | Climate Home News [5] |
| تأمین مالی عمومی تعهدشده | حدود ۱۱٫۷ میلیارد دلار در سال، کاهش از حدود ۴۰ میلیارد | Carbon Brief [4] |
| آمریکا | برای دومین سال حضور ندارد | Reuters [2] |
اشتباه‌های رایج
تصور اینکه هدف «۳۵ تا ۳۵» الزام‌آور است.
راه درست: این تعهدی داوطلبانه است که کشورها خود انتخاب می‌کنند به آن بپیوندند [5].
یکی دانستن برقی‌سازی با برق پاک.
راه درست: این تعهد نمی‌گوید برق چگونه تولید می‌شود؛ به همین دلیل برخی حامیان شرط می‌گذارند [5].
گزارش متن پیشنویس به‌عنوان متن توافق‌شده.
راه درست: عبارت داخل قلاب توافق نشده است؛ تصمیم‌ها فقط در نشست عمومی پایانی تصویب می‌شوند [3][7].
گفتن اینکه ترکیه به‌تنهایی COP31 را اداره می‌کند.
راه درست: ترکیه ریاست را در دست دارد، اما کریس بوون از استرالیا مذاکرات را اداره می‌کند [1].
تعبیر کاهش مالی به کاهش ۷۰٪ تمام پول اقلیمی.
راه درست: رقم Carbon Brief تعهدات عمومی تازه کشورهای توسعه‌یافته را دربرمی‌گیرد، نه همه تأمین مالی را [4].
پرسش‌های پرتکرار
COP31 چیست و کی پایان می‌یابد؟
اجلاس اقلیمی ۲۰۲۶ سازمان ملل در آنتالیای ترکیه، از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ [1].
چه کسی COP31 را اداره می‌کند؟
مورات کوروم از ترکیه رئیس است؛ کریس بوون از استرالیا مذاکرات را اداره می‌کند [1].
تعهد برقی‌سازی «۳۵ تا ۳۵» در COP31 چیست؟
هدفی داوطلبانه برای تأمین ۳۵٪ از مصرف نهایی انرژی جهان با برق تا ۲۰۳۵، از حدود ۲۳٪ [5].
چرا تأمین مالی اقلیمی دشوارترین موضوع COP31 است؟
تعهدهای عمومی تازه کشورهای ثروتمند بیش از ۷۰٪ کاهش یافته و به حدود ۱۱٫۷ میلیارد دلار در سال رسیده است [4].
آیا COP31 تصمیم پوششی خواهد داشت؟
قطعی نیست؛ روسیه، عربستان سعودی و LMDC ضرورت آن را زیر سؤال برده‌اند [6].
واژه‌نامه
- COP
- کنفرانس طرف‌ها، اجلاس سالانه کشورها زیر چتر کنوانسیون اقلیمی سازمان ملل.
- تصمیم پوششی
- متنی سیاسی و فراگیر که پیام‌های اصلی یک اجلاس را خلاصه می‌کند.
- برقی‌سازی
- جابه‌جایی مصارف انرژی مانند گرمایش، حمل‌ونقل و صنعت از سوخت به برق.
- هدف جهانی سازگاری
- هدفی جمعی درباره چگونگی مقابله کشورها با پیامدهای اقلیمی.
- گذار عادلانه
- حرکت به سوی اقتصادهای کم‌کربن به شیوه‌ای که از کارگران و جوامع محافظت کند.
- قلاب‌های مربعی
- نشانه‌هایی پیرامون عبارت پیش‌نویسی که کشورها هنوز بر سر آن توافق نکرده‌اند.
منابع
- COP31 opens in Antalya: Can climate promises finally deliver results? UN News · 2026-11-09
- Conflict must not distract from climate action, leaders warn COP31 Reuters · 2026-11-11
- Interactive: Tracking negotiating texts at the COP31 climate summit Carbon Brief · 2026-11-05
- Analysis: Climate-finance pledges fall 70% as countries meet at COP31 Carbon Brief · 2026-11-11
- COP31's electrification pledge wins support, with caveats on clean power and finance Climate Home News · 2026-11-12
- COP31 Bulletin Day 4: Emerging economies question need for COP31 cover decision Climate Home News · 2026-11-12
- COP31 draft text update 12 November Carbon Brief · 2026-11-12
نظرات
نظرهای برتر