رفتن به محتوای اصلی
فصل ۳ پایان در ۲۵ روز ۱۲:۳۸:۵۶ $2,000 ۱۰٬۰۰۰ امتیاز = یک ماه پرمیوم
تکنولوژی

مصرف برق مراکز داده هوش مصنوعی: چرا برق محدودیت اصلی است

تاریخ انتشار ۱۵ دقیقه مطالعه
نوشته را باز کنید و با خواندن آن ۳۰ امتیاز بگیرید
مرکز داده‌ای بزرگ در غروب که دکل‌های انتقال برق به سوی ترانسفورماتور درخشان یک پست برق همگرا شده‌اند

وارد شو و با خواندن این مطلب +۳۰ امتیاز بگیر

تا آخر بخوان، چند ثانیه صبر کن، بعد دکمهٔ دریافت پایین صفحه را بزن.

خلاصه

مراکز داده در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعت برق مصرف کردند و آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) پیش‌بینی می‌کند این رقم تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۹۵۰ تراوات‌ساعت، یعنی تقریباً ۳% تقاضای جهانی، برسد [1]. گلوگاه ماهیتی محلی دارد: اتصال به شبکه، توربین و حافظه کمیاب است و حراج سال ۲۰۲۸/۲۰۲۹ شبکه PJM با کسری ۶٬۸۳۱ مگاواتی نسبت به نیاز خود بسته شد [2][5].

نکته‌های کلیدی

  1. مراکز داده در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعت برق مصرف کردند؛ IEA مصرف سال ۲۰۳۰ را حدود ۹۵۰ تراوات‌ساعت، یعنی نزدیک به ۳% برق جهان، پیش‌بینی می‌کند [1].
  2. پیش‌بینی می‌شود تقاضای مراکز داده ویژه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ سه برابر شود، هرچند انرژی لازم برای هر وظیفه هوش مصنوعی همچنان به‌شدت کاهش می‌یابد [1].
  3. گلوگاه محلی است: اتصال به شبکه، مجوزها، توربین‌های گازی، ترانسفورماتورها و حافظه پرپهنای‌باند [1][2].
  4. حراج ظرفیت ۲۰۲۸/۲۰۲۹ شبکه PJM با سقف قیمت ۳۲۵ دلار به ازای هر مگاوات‌روز بسته شد و ۶٬۸۳۱٫۳ مگاوات کسری داشت [5]؛ ناظر بازار آن، بار پیش‌بینی‌شده مراکز داده را عامل این وضع می‌داند [6].
  5. در ایرلند، مراکز داده در سال ۲۰۲۵ معادل ۲۳% برق کنتورشده را مصرف کردند [7].
  6. سرمایه‌گذاری ۱۷ میلیارد دلاری Google در وایومینگ شامل طرح نیروگاهی ۷۰۲ مگاواتی مبتنی بر پیل سوختی و جذب کربن و تعهد به پرداخت هزینه کل برق مصرفی است [8].
در این صفحه ۱۲ بخش
  1. مراکز داده چقدر برق مصرف می‌کنند؟
  2. چرا هوش مصنوعی تصویر را تغییر می‌دهد؟
  3. گلوگاه دقیقاً کجاست؟
  4. وقتی شبکه با کمبود روبه‌رو شود چه می‌شود؟ نمونه PJM
  5. ایرلند: شبکه‌ای با سهم بالای مراکز داده
  6. Google در وایومینگ چه اعلام کرد؟
  7. آیا مراکز داده هوش مصنوعی قبض برق من را بالا می‌برند؟
  8. در ادامه چه چیزی را باید دنبال کرد؟
  9. اشتباه‌های رایج
  10. پرسش‌های پرتکرار
  11. واژه‌نامه
  12. منابع

مراکز داده چقدر برق مصرف می‌کنند؟

به گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، مراکز داده در سال ۲۰۲۵ در سراسر جهان حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعت (TWh) برق مصرف کردند و پیش‌بینی محوری این آژانس این رقم را تا سال ۲۰۳۰ تقریباً دو برابر می‌کند و به ۹۵۰ تراوات‌ساعت، یعنی حدود ۳% تقاضای جهانی برق، می‌رساند [1]. برای مقایسه، گزارش سال ۲۰۲۵ این آژانس مصرف سال ۲۰۲۴ را حدود ۴۱۵ تراوات‌ساعت، یعنی نزدیک به ۱٫۵% برق جهان، برآورد کرده بود [3]. پیش‌بینی سال ۲۰۳۰ تقریباً تغییری نکرده است: گزارش سال ۲۰۲۵ رقم حدود ۹۴۵ تراوات‌ساعت را ذکر کرده بود [3].

تقاضا به‌طور یکنواخت توزیع نشده است. در تحلیل سال ۲۰۲۵ آژانس، ایالات متحده و چین روی هم نزدیک به ۸۰% رشد جهانی مراکز داده تا سال ۲۰۳۰ را به خود اختصاص می‌دادند و پیش‌بینی می‌شد مصرف مراکز داده آمریکا نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۲۴۰ تراوات‌ساعت، یعنی ۱۳۰%، افزایش یابد [3]. پژوهشی از آزمایشگاه ملی لارنس برکلی، با بودجه وزارت انرژی آمریکا، نشان داد مراکز داده آمریکا در سال ۲۰۲۳ حدود ۴٫۴% برق این کشور را مصرف کردند و بسته به سرعت استقرار سرورهای هوش مصنوعی، این سهم ممکن است تا سال ۲۰۲۸ به ۶٫۷% تا ۱۲% برسد [4].

بنابراین در مقیاس جهانی، مراکز داده هنوز سهم کوچکی از مصرف برق دارند. اما در سطح محلی، در چند شبکه و شهر، هم‌اکنون از بزرگ‌ترین بارهای منفرد به شمار می‌روند. گلوگاه دقیقاً در همین تمرکز محلی پدیدار می‌شود.

چرا هوش مصنوعی تصویر را تغییر می‌دهد؟

دو روند در جهت مخالف یکدیگر عمل می‌کنند. نخست اینکه هر وظیفه هوش مصنوعی از نظر انرژی ارزان‌تر می‌شود. IEA می‌گوید مصرف انرژی به ازای هر وظیفه هوش مصنوعی در سال‌های اخیر دست‌کم سالانه یک مرتبه بزرگی کاهش یافته است و یک پرسش متنی ساده اکنون معمولاً کمتر از روشن ماندن یک تلویزیون در همان مدت برق مصرف می‌کند [1]. به برآورد IEA، اگر همه جست‌وجوهای متعارف وب به پرسش‌های متنی ساده هوش مصنوعی تبدیل می‌شدند، مجموع مصرف کمتر از ۴ تراوات‌ساعت در سال می‌بود [1].

دوم اینکه استفاده و هزینه‌کرد بسیار سریع‌تر از بهره‌وری رشد می‌کند. به گفته IEA، هزینه‌های سرمایه‌ای پنج شرکت بزرگ فناوری در سال ۲۰۲۵ از ۴۰۰ میلیارد دلار گذشت و قرار است در سال ۲۰۲۶ نیز ۷۵% دیگر افزایش یابد [2]. تقاضای برق مراکز داده در سال ۲۰۲۵ معادل ۱۷% افزایش یافت و تقاضای مراکز داده ویژه هوش مصنوعی از این هم سریع‌تر بالا رفت، در حالی که تقاضای جهانی برق ۳% رشد کرد [2]. کاربردهای پرمصرفی مانند عامل‌های هوش مصنوعی رو به افزایش‌اند [2].

نتیجه آنکه پیش‌بینی می‌شود مصرف مراکز داده ویژه هوش مصنوعی بین سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۳۰ سه برابر شود، یعنی بسیار سریع‌تر از کل مراکز داده [1]. دستاوردهای بهره‌وری واقعی‌اند، اما نمی‌توانند تقاضای کل را ثابت نگه دارند.

گلوگاه دقیقاً کجاست؟

محدودیت اصلی کمتر به تمام شدن برق در جهان مربوط است و بیشتر به رساندن برق کافی به یک محل مشخص، به‌سرعت و به‌صورت پایدار. IEA چند نقطه تنگنا را برمی‌شمارد [1][2]:

  • اتصال به شبکه و مجوزها. انبوه پروژه‌ها نظام‌های برنامه‌ریزی و مقررات را تحت فشار گذاشته و اتصال به شبکه را به تأخیر انداخته است [2].
  • تجهیزات. زنجیره تأمین توربین‌های گازی و ترانسفورماتورها در سال گذشته تنگ‌تر شده است [2].
  • تراشه و حافظه. انتظار می‌رود کمبود حافظه پرپهنای‌باند، که در تراشه‌های هوش مصنوعی به کار می‌رود، دست‌کم تا پایان سال ۲۰۲۷ ادامه یابد [1]. مطالعه مرتبط: راهنماهای کمبود RAM و قیمت کارت گرافیک در سال ۲۰۲۶.
  • رفتار بار. در مراکز داده هوش مصنوعی ممکن است بار سرورها در کمتر از یک ثانیه بیش از ۵۰% ظرفیت اسمی نوسان کند و دنبال کردن چنین نوسانی برای نیروگاه یا شبکه دشوار است [1].

آیا ساخت نیروگاه در محل راه‌حل است؟

برخی توسعه‌دهندگان آمریکایی در کنار مراکز داده نیروگاه گازی می‌سازند. ردیابی ماهواره‌ای IEA نشان می‌دهد تنها حدود یک‌پنجم این پروژه‌ها پاک‌سازی زمین یا ساخت‌وساز را آغاز کرده‌اند [1]. برای تأمین پایدار بارهای حیاتی و پرنوسان، نیروگاه‌های گازی درمحل باید ۳۰% تا ۷۰% بیشتر از تقاضا ظرفیت داشته باشند و به گفته IEA، با کمبود توربین روشن نیست که این راه در مقیاس بزرگ سریع‌تر باشد [1]. این آژانس انتظار دارد تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۵ تا ۲۷ گیگاوات نیروگاه گازی درمحل، عمدتاً در آمریکا، برق مراکز داده را تأمین کند و حدود ۲۰ تا ۲۵ گیگاوات ذخیره‌ساز باتری در مراکز داده سراسر جهان نصب شود [1].

ردیف‌هایی از توربین‌های گازی صنعتی و ترانسفورماتورهای بزرگ در انتظار در یک سالن کارخانه
توربین‌ها و ترانسفورماتورها از جمله تجهیزاتی‌اند که به گفته IEA با کمبود روبه‌رو هستند.

وقتی شبکه با کمبود روبه‌رو شود چه می‌شود؟ نمونه PJM

شرکت PJM شبکه فشارقوی و بازار عمده‌فروشی برق را در بخش بزرگی از شرق ایالات متحده، از جمله ویرجینیا، اداره می‌کند. این شرکت هر سال یک حراج ظرفیت برگزار می‌کند و به نیروگاه‌ها پول می‌پردازد تا سه سال بعد در دسترس باشند.

در حراج مربوط به سال تحویل ۲۰۲۸/۲۰۲۹ که در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، PJM ظرفیتی کمتر از الزام قابلیت اطمینان خود تأمین کرد: کل ظرفیت متعهدشده ۶٬۸۳۱٫۳ مگاوات کسری داشت [5]. همه مگاوات‌ها با سقف قیمت ۳۲۵٫۰۰ دلار به ازای هر مگاوات‌روز تسویه شدند که با حجم تسویه‌شده به حدود ۱۶٫۴ میلیارد دلار می‌رسد [5]. PJM اعلام کرد الزام قابلیت اطمینان آن از ۱۵۲٬۴۰۰ مگاوات به ۱۵۶٬۰۱۳ مگاوات افزایش یافته است، که عمدتاً ناشی از رشد پیش‌بینی‌شده بارهای بزرگ است [5].

چه سهمی از این به مراکز داده مربوط است؟

ناظر مستقل بازار PJM، یعنی شرکت Monitoring Analytics، در تحلیلی به تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ فراتر رفت. این ناظر ۲۱٬۴۷۰ مگاوات بار موجود و پیش‌بینی‌شده مراکز داده را در پیش‌بینی تقاضای حراج شمارش کرد که ۱۶٬۴۳۶ مگاوات آن رشد پیش‌بینی‌شده بود و نتیجه گرفت که اگر بار پیش‌بینی‌شده مراکز داده نبود، کسری‌ای پیش نمی‌آمد [6]. برآورد آن این بود که بار مراکز داده هزینه حراج ۲۰۲۸/۲۰۲۹ را حدود ۶٫۲۷ میلیارد دلار و در مجموع چهار حراج تحلیل‌شده حدود ۲۹٫۴ میلیارد دلار افزایش داده است [6]. این ارقام برآوردهای ناظر است؛ گزارش خود PJM رشد بارهای بزرگ را توصیف می‌کند، بی‌آنکه برای آن یک رقم هزینه واحد تعیین کند [5].

ایرلند: شبکه‌ای با سهم بالای مراکز داده

ایرلند نشان می‌دهد وقتی مراکز داده در کشوری کوچک متمرکز شوند چه رخ می‌دهد. اداره مرکزی آمار این کشور گزارش داد مراکز داده در سال ۲۰۲۵ معادل ۲۳% کل برق کنتورشده را مصرف کردند، در حالی که این سهم در سال ۲۰۱۵ معادل ۵% بود [7]. مصرف آن‌ها در یک سال ۱۰% افزایش یافت و از ۶٬۹۷۳ گیگاوات‌ساعت در سال ۲۰۲۴ به ۷٬۶۶۳ گیگاوات‌ساعت در سال ۲۰۲۵ رسید، در حالی که مصرف همه مصرف‌کنندگان دیگر ۲% بالا رفت [7]. برای مقایسه، همه خانه‌های ایرلند روی هم ۲۸% مصرف داشتند [7].

در عمل، این بدان معناست که مراکز داده در ایرلند اکنون تقریباً چهارپنجم مجموع برق کنتورشده همه خانه‌ها را مصرف می‌کنند (۲۳% در برابر ۲۸%). از این رو، پرسش‌هایی درباره اتصال‌های جدید به شبکه، تولید پشتیبان و اینکه چه کسی هزینه ارتقای شبکه را می‌پردازد، در آنجا مسائل سیاست‌گذاری ملی‌اند و نه پانوشت‌های فنی.

منظره‌ای ساحلی در شب با مجموعه‌ای از ساختمان‌های کم‌ارتفاع انبارمانند مراکز داده که در کنار شهری کوچک می‌درخشند
در ایرلند، مراکز داده در سال ۲۰۲۵ معادل ۲۳% برق کنتورشده را مصرف کردند.

Google در وایومینگ چه اعلام کرد؟

Google در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ از سرمایه‌گذاری ۱۷ میلیارد دلاری در وایومینگ خبر داد که نخستین مرکز داده این شرکت در این ایالت، در شهرستان لارامی، را شامل می‌شود؛ این شرکت یک نشست عمومی نیز در مرکز شهر شاین برگزار کرد [8]. Google جزئیات اینکه این ۱۷ میلیارد دلار چه مواردی را در بر می‌گیرد اعلام نکرده است [8]. این اعلام نمونه خوبی است از اینکه برق اکنون چگونه به این پروژه‌ها شکل می‌دهد. Google اعلام کرد هزینه ۱۰۰% برق مصرفی خود را می‌پردازد و از یک طرح پیل سوختی ۷۰۲ مگاواتی همراه با جذب و ذخیره‌سازی کربن خبر داد که با شرکت خدمات برق AEP قرارداد بسته شده و از پیل‌های سوختی Bloom Energy با سوخت گاز طبیعی استفاده می‌کند [8]. کربن جذب‌شده قرار است در مرکز ذخیره‌سازی کربن شرکت Tallgrass Energy در شرق وایومینگ ذخیره شود [8]. Google گفت این مرکز با هوا خنک خواهد شد [8].

باید میان آنچه رسماً اعلام شده و آنچه گزارش شده تمایز گذاشت. اطلاعیه Google ظرفیت کل مرکز داده را بر حسب گیگاوات یا مساحت محل را ذکر نمی‌کند؛ ارقامی که در این باره در رسانه‌های تخصصی دست‌به‌دست می‌شود در صفحه خود Google تأیید نشده است [8]. پیل‌های سوختی گازی همراه با جذب کربن نیز هنوز یک طرح‌اند و نه نیروگاهی در حال کار، و انتشار واقعی آن‌ها به میزان کربنی بستگی دارد که در عمل جذب شود.

آیا مراکز داده هوش مصنوعی قبض برق من را بالا می‌برند؟

نه لزوماً، اما در برخی مناطق ممکن است. جمع‌بندی IEA این است که افزایش تقاضای برق، در صورت وجود سیاست‌ها و سرمایه‌گذاری درست، خودبه‌خود به معنای افزایش قیمت نیست [2]. این آژانس همچنین هشدار می‌دهد که مراکز داده مشکلات خاصی برای استطاعت‌پذیری ایجاد می‌کنند، زیرا بارهایشان بزرگ، متمرکز و سریع‌الرشد است و اغلب هزینه‌های تازه‌ای برای تولید و شبکه تحمیل می‌کند [2].

اینکه هزینه‌ها بر دوش چه کسی بیفتد به قواعد بستگی دارد. ناظر بازار PJM این اثر را به‌صورت افزایش هزینه برای مشترکان PJM اندازه‌گیری می‌کند [6]. تعهدهایی مانند تعهد Google به پرداخت هزینه کل برق مصرفی‌اش در وایومینگ یکی از واکنش‌ها به این مسئله است [8].

IEA سه اصل سیاستی پیشنهاد می‌کند، از جمله مدیریت فعالانه صف پروژه‌های مراکز داده و سرمایه‌گذاری در برق [1]. ابزارهایی که نام می‌برد شامل ادغام هوشمندتر در شبکه و مشوق‌هایی برای انعطاف‌پذیرتر کار کردن مراکز داده است [2].

کنتور برق خانگی روی دیواری تیره که شبکه‌ای کم‌رنگ از خطوط برق در شیشه آن بازتاب یافته است
اینکه مراکز داده قبض‌ها را بالا ببرند یا نه، به قواعد بازار و اینکه چه کسی هزینه ظرفیت جدید را می‌پردازد بستگی دارد.

در ادامه چه چیزی را باید دنبال کرد؟

  • حراج بعدی PJM. به گفته ناظر بازار، حراج پایه باقی‌مانده (Base Residual Auction) سال ۲۰۲۹/۲۰۳۰ برای ۹ تا ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است [6]. نتایج آن تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر نشده بود.
  • قراردادهای برق پاک. شرکت‌های فناوری در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰% همه قراردادهای خرید برق تجدیدپذیر شرکتی را امضا کردند و قراردادهای مشروط خرید برق میان گردانندگان مراکز داده و پروژه‌های راکتور ماژولار کوچک از ۲۵ گیگاوات در پایان سال ۲۰۲۴ به ۴۵ گیگاوات تا آوریل ۲۰۲۶ رسید [2]. قراردادهای مشروط خرید به معنای راکتورهای ساخته‌شده نیستند.
  • عرضه حافظه. کمبود حافظه پرپهنای‌باند که IEA انتظار دارد دست‌کم تا پایان ۲۰۲۷ ادامه یابد، می‌تواند به اندازه خود برق ساخت مراکز داده را کند کند [1].
  • انتشار گازهای گلخانه‌ای. IEA پیش‌بینی می‌کند انتشار مراکز داده تا سال ۲۰۳۵ دو برابر شود و به حدود ۳۵۰ میلیون تن برسد که همچنان حدود ۲% انتشار جهانی بخش برق است [1].

نکته اصلی این است که مسئله برق هوش مصنوعی عمدتاً مسئله‌ای محلی است: شبکه‌ها، پست‌های برق و شهرهای مشخص، نه رقم کل جهانی.

برق مراکز داده: ارقام کلیدی از منابع رسمی و پژوهشی (تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶)
شاخصرقممنبع
مصرف جهانی مراکز داده، ۲۰۲۵حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعتIEA، آوریل ۲۰۲۶ [1]
مصرف جهانی مراکز داده، ۲۰۳۰ (پیش‌بینی محوری)حدود ۹۵۰ تراوات‌ساعت، نزدیک به ۳% تقاضای جهانیIEA، آوریل ۲۰۲۶ [1]
مصرف جهانی مراکز داده، ۲۰۲۴حدود ۴۱۵ تراوات‌ساعت، نزدیک به ۱٫۵%IEA، آوریل ۲۰۲۵ [3]
رشد تقاضای مراکز داده، ۲۰۲۵۱۷% (تقاضای جهانی برق: ۳%)IEA، آوریل ۲۰۲۶ [2]
سهم از برق آمریکا، ۲۰۲۳۴٫۴%آزمایشگاه برکلی [4]
سهم از برق آمریکا، ۲۰۲۸ (بازه)۶٫۷% تا ۱۲%آزمایشگاه برکلی [4]
سهم از برق کنتورشده ایرلند، ۲۰۲۵۲۳%اداره مرکزی آمار ایرلند [7]
حراج ظرفیت ۲۰۲۸/۲۰۲۹ شبکه PJM: نتایج اپراتور شبکه و تحلیل ناظر بازار
موردرقممنبع ادعا
کسری نسبت به الزام قابلیت اطمینان۶٬۸۳۱٫۳ مگاواتPJM [5]
قیمت تسویه۳۲۵٫۰۰ دلار به ازای هر مگاوات‌روز (سقف قیمت)PJM [5]
کل هزینه حراجحدود ۱۶٫۴ میلیارد دلارPJM [5]
بار پیش‌بینی‌شده مراکز داده در حراج۲۱٬۴۷۰ مگاوات، که ۱۶٬۴۳۶ مگاوات آن جدید استناظر بازار [6]
افزایش هزینه منتسب به بار مراکز داده، ۲۰۲۸/۲۰۲۹حدود ۶٫۲۷ میلیارد دلاربرآورد ناظر بازار [6]

اشتباه‌های رایج

  • این ادعا که هوش مصنوعی هم‌اکنون سهم بزرگی از برق جهان را مصرف می‌کند

    راه درست: مراکز داده در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعت مصرف کردند و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۳% تقاضای جهانی برسند [1]. فشار محلی است، نه جهانی.

  • فرض اینکه هر پرسش از هوش مصنوعی اسراف‌آمیز است

    راه درست: به گفته IEA، یک پرسش متنی ساده معمولاً کمتر از روشن ماندن تلویزیون در همان مدت برق مصرف می‌کند؛ رشد مصرف از حجم استفاده و کاربردهای سنگین‌تری مانند عامل‌ها ناشی می‌شود [1][2].

  • نسبت دادن ارقام هزینه ناظر بازار به خود PJM

    راه درست: برآورد ۶٫۲۷ میلیارد دلاری مربوط به مراکز داده از ناظر مستقل بازار است [6]؛ گزارش PJM نتایج کلی را ارائه می‌دهد و به رشد بارهای بزرگ اشاره می‌کند [5].

  • تکرار ارقام ظرفیت مرکز داده Google در وایومینگ از رسانه‌های تخصصی به‌عنوان رقم تأییدشده

    راه درست: اطلاعیه خود Google از سرمایه‌گذاری ۱۷ میلیارد دلاری در وایومینگ و طرح پیل سوختی ۷۰۲ مگاواتی خبر می‌دهد، اما ظرفیت کل مرکز داده را ذکر نمی‌کند [8].

  • منبع جدید برق نامیدن قرارداد مشروط راکتور

    راه درست: قراردادهای ۴۵ گیگاواتی SMR قراردادهای مشروط خرید برق‌اند، نه راکتورهای ساخته‌شده [2].

پرسش‌های پرتکرار

هوش مصنوعی چقدر برق مصرف می‌کند؟

به برآورد IEA، کل مراکز داده در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعت مصرف کردند و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۹۵۰ تراوات‌ساعت برسند؛ مراکز داده ویژه هوش مصنوعی سریع‌ترین بخش در حال رشدند و در این دوره سه برابر می‌شوند [1].

چرا تأمین برق مراکز داده هوش مصنوعی دشوار است؟

آن‌ها به مقدار زیادی برق در یک محل و در زمانی کوتاه نیاز دارند، در حالی که اتصال به شبکه، توربین و ترانسفورماتور کمیاب است و بارشان ممکن است در کمتر از یک ثانیه بیش از ۵۰% نوسان کند [1][2].

آیا مراکز داده قیمت برق خانگی را بالا می‌برند؟

به گفته IEA، با سیاست‌های درست، افزایش تقاضا لزوماً قیمت‌ها را بالا نمی‌برد، اما بارهای متمرکز و سریع‌الرشد می‌توانند استطاعت‌پذیری را تحت فشار بگذارند [2]. در PJM، ناظر بازار میلیاردها دلار از هزینه‌های ظرفیت را به بار مراکز داده نسبت می‌دهد [6].

آیا مرکز داده Google در وایومینگ قطعی است؟

بله. Google در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ از سرمایه‌گذاری ۱۷ میلیارد دلاری در وایومینگ، شامل نخستین مرکز داده‌اش در این ایالت، همراه با طرح پیل سوختی ۷۰۲ مگاواتی و جذب کربن با قرارداد AEP خبر داد [8].

کدام کشور سهم بسیار بالایی از برق را به مراکز داده اختصاص داده است؟

در میان مواردی که داده رسمی آن‌ها در اینجا ذکر شده، ایرلند برجسته است: مراکز داده در سال ۲۰۲۵ معادل ۲۳% برق کنتورشده این کشور را مصرف کردند [7].

آیا هوش مصنوعی از نظر انرژی کارآمدتر می‌شود؟

بله. به گفته IEA، انرژی به ازای هر وظیفه هوش مصنوعی در سال‌های اخیر دست‌کم سالانه یک مرتبه بزرگی کاهش یافته است، اما رشد استفاده بر این دستاورد می‌چربد [1].

واژه‌نامه

تراوات‌ساعت (TWh)
واحدی از انرژی برابر با یک میلیارد کیلووات‌ساعت که برای مصرف برق ملی یا جهانی به کار می‌رود.
حراج ظرفیت
بازاری که در آن اپراتور شبکه به نیروگاه‌ها و منابع دیگر پول می‌پردازد تا در سالی در آینده در دسترس باشند؛ حراج PJM حراج پایه باقی‌مانده (Base Residual Auction) نام دارد [5].
ناظر مستقل بازار
سازمانی که نتایج و رفتار یک بازار برق را بررسی می‌کند؛ در PJM این نقش را شرکت Monitoring Analytics بر عهده دارد [6].
حافظه پرپهنای‌باند (HBM)
تراشه‌های حافظه انباشته که در کنار پردازنده‌های هوش مصنوعی به کار می‌روند؛ IEA انتظار دارد کمبود آن دست‌کم تا پایان سال ۲۰۲۷ ادامه یابد [1].
راکتور ماژولار کوچک (SMR)
نوعی طراحی راکتور هسته‌ای کوچک‌تر که قرار است به‌صورت ماژول‌های کارخانه‌ساخت ساخته شود.

منابع

  1. Key Questions on Energy and AI: Executive summary International Energy Agency (IEA) · 2026-04-16
  2. Data centre electricity use surged in 2025, even with tightening bottlenecks driving a scramble for solutions International Energy Agency (IEA) · 2026-04-16
  3. Energy and AI: Energy demand from AI International Energy Agency (IEA) · 2025-04-10
  4. Berkeley Lab Report Evaluates Increase in Electricity Demand from Data Centers Lawrence Berkeley National Laboratory · 2025-01-17
  5. 2028/2029 RPM Base Residual Auction Report PJM Interconnection · 2026-07-14
  6. Analysis of the 2028/2029 RPM Base Residual Auction, Part A Monitoring Analytics (Independent Market Monitor for PJM) · 2026-10-30
  7. Data Centres Metered Electricity Consumption 2025: Key Findings Central Statistics Office Ireland · 2026-07-07
  8. Investing in Wyoming's infrastructure, energy and workforce Google · 2026-11-05
این مقاله را برای دوستانت بفرست Telegram WhatsApp X
۰ پسند

نظرات

نظرهای برتر

دربارهٔ تیم پویام سیاست تحریریه

در پویام

پویام را کشف کن

دانشنامه فقط یک بخش از پویام است. از اینجا سراغ بخش‌های دیگر برو.

پیمایش سریع