🔶 Babülmendep tehdidi; İran’dan küresel ticarete karşı yeni cephe

🔻 Amir Sultan‌zade’den rapor

İran’ın müttefiklerinin, Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığının hayati rotalarından birine yönelik tehditleri, küresel ticarette daha fazla aksama endişelerini artırdı. İran daha önce fiilen Hürmüz Boğazı’nı kapatarak, Basra Körfezi’nden deniz trafiğinin normal şekilde çıkışını engellemişti. Ancak şimdi, Tahran’ın bölgesel başlıca müttefikleri, Arap Yarımadası’nın öte yanında bir başka deniz cephesini faaliyete geçirmeye yönelik tehdit savuruyor.

İran’ın desteklediği bir grup olan Husiler, Yemen’in bazı bölgelerini, aralarında Sanaa’nın da bulunduğu yerleri kontrol ediyor. Babülmendep Boğazı’nda Suudi Arabistan’a yönelik “deniz ablukası” ilan ettiklerini duyurdular; bu geçit, Aden Körfezi’ni Kızıldeniz’e ve Süveyş Kanalı’na bağlıyor. Bu girişim, genişlemesi halinde, krizi İran ile ABD arasındaki çatışma seviyesinin ötesine taşıyabilir ve Suudi Arabistan’ı, Çin’i, Pakistan’ı ve hatta Avrupa ülkelerini denkleme daha yoğun biçimde dahil edebilir.

Babülmendep Boğazı, Yemen’in Arap yarımında Kızıldeniz tarafında ve Afrika tarafında ise Cibuti ile Eritre arasında yer alıyor. Hint Okyanusu’ndan ve Aden Körfezi’nden gelen deniz trafiğinin Kızıldeniz’e ve Süveyş Kanalı’na erişmek için bu geçitten geçmesi gerekiyor. Yaklaşık 115 kilometre uzunluğa ve yaklaşık 36 kilometre genişliğe sahip olan bu boğaz, Süveyş Kanalı’nın 1869’da açılmasının ardından Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin gerekli halkalarından birine dönüştü.

Şu anda savaşın etkisiyle fiilen kapatılmış olan Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün transitinde kilit bir paya sahip. Babülmendep ise tamamlayıcı bir güzergâh niteliğinde; özellikle Basra Körfezi’ndeki güvensizliğin artmasından sonra daha fazla önem kazandı. Suudi Arabistan, son aylarda doğudaki sahalardan petrolü Kızıldeniz’deki Yanbu Limanı’na taşımak ve ardından Babülmendep rotası üzerinden ihraç etmek için bu geçide eskisinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle bu güzergâha yönelik her tehdit, Hürmüz krizini aşmak için Suudi Arabistan’ın kullanabileceği alternatif yollara doğrudan darbe indiriyor.