🔶 آیا حکومت توان سرکوب اعتراضات را از دست می‌دهد؟

🔶 آیا حکومت توان سرکوب اعتراضات را از دست می‌دهد؟

🔻گزارشی از امید برین

اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا درباره تضعیف روزافزون جمهوری اسلامی و عدم تاب‌آوری بلندمدت حکومت در برابر اعتراضات، بار دیگر بحث درباره گسل‌های میان جامعه و ساختار قدرت را به کانون توجه کشانده است. ترامپ با اشاره به سرکوب مرگبار و استفاده نیروهای امنیتی از تسلیحات مرگبار علیه معترضان، تاکید کرده که کارد به استخوان رسیده است.

اما در شرایطی که سایه سنگین جنگ، تورم عمومی فراتر از ۸۰ درصد و بحران معیشتی بی‌سابقه بر زندگی میلیون‌ها شهروند ایرانی سنگینی می‌کند، این پرسش بنیادین مطرح می‌شود: آیا تداوم این فشارهای همه‌جانبه، ماشین سرکوب حکومت را در برابر یک قیام احتمالی سراسری فلج می‌کند یا جامعه‌ای که درگیر بقای روزمره است، مسیر دیگری را تجربه خواهد کرد؟

برای پاسخ به این پرسش، دویچه‌وله فارسی با چهار تن از کارشناسان و ناظران مسائل ایران؛ کاوه فتحی، روزنامه‌نگار، مجید گلپور، اقتصاددان و جامعه‌شناس، رضا طالبی، تحلیلگر مسائل ایران و مهدیه گلرو، فعال و تحلیلگر سیاسی گفت‌وگو کردە است.

یکی از محوری‌ترین چالش‌های تحلیل وضعیت کنونی ایران، درک رابطه میان گسترش خط فقر و خیزش‌های اعتراضی است.

کاوه فتحی با اشاره به اینکه فقر لزوماً به شکل خطی به اعتراض منجر نمی‌شود، توضیح می‌دهد: «برای کارگران و بخش‌های فرودست که چیزی جز حداقل معیشت برای از دست دادن ندارند، ادامه وضعیت موجود به خودی خود هزینه سنگینی است. با این حال، فقر شدید یک تناقض بنیادین ایجاد می‌کند؛ از یک طرف انگیزه اعتراض را بالا می‌برد و از طرف دیگر، به دلیل وابستگی روزمره به درآمد بخورونمیر و نبود پشتوانه مالی، توان مشارکت مستمر را کاهش می‌دهد.»

فتحی تاکید می‌کند که نقطه عطف زمانی فرا می‌رسد که مردم احساس کنند ادامه وضعیت موجود هزینه‌ای به‌مراتب بالاتر از هزینه خطر کردن در خیابان دارد؛ فرآیندی که مطالبات را از دایره صرفاً مدنی به سمت درخواست‌های معیشتی و بقا سوق می‌دهد، اما لزوماً به معنای کنار گذاشتن ریشه‌های سیاسی نارضایتی نیست.

هنگامی که گرانی، بیکاری و سقوط ارزش پول با حس عمیق بی‌عدالتی ترکیب می‌شود، درخواست نان ناگزیر به مطالبه تغییر ساختاری پیوند می‌خورد.

از زاویه‌ای ساختاری‌تر، مجید گلپور اقتصاد ایران را نظامی چندساختاری می‌داند که شریان‌های ثروت، بانک‌ها و منابع انرژی در انحصار یک الیگارشی مالی، مذهبی و امنیتی قرار دارد.

📌 متن کامل گزارش را در وب سایت دویچه وله فارسی بخوانید.