ABD, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatı yapmak için gizli bir operasyon yürütüyor

- Axios muhabiri Barak Ravid

ABD’li iki yetkili, Axios’a ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’na giriş-çıkış güzergâhı üzerinde, her gün milyonlarca varil petrolü taşımak için sessizce bir denizcilik koridoru oluşturduğunu söyledi; genişleyen savaşın hâlâ bir çıkmazda olması dikkate alındığında bu, kayda değer bir başarı.

Son birkaç haftadır süren bu operasyon, her gece Umman’ın kıyısı boyunca uzanan bir güney rotası üzerinden boğaza 15 ila 20 petrol gemisinin giriş-çıkış yapmasına imkân veriyor.

Yetkililer, günde yaklaşık 10 milyon varil petrolün—savaş öncesi dönemdeki sevk hacminin kabaca yarısı—boğazdan çıkarak küresel enerji piyasasına girdiğini söyledi.

Neden önemli: ABD’nin öncülük ettiği operasyon, savaşın en acı sonuçlarından birini azalttı: ham petrol fiyatlarının yükselmesine neden olan petrol arzındaki aksamayı. Yetkililer, boğazdan çıkan petrolün hacminin hâlâ savaş öncesi seviyelerin altında olmasına rağmen, küresel arzda belirgin bir fark yarattığını söylüyor.

Operasyon nasıl yapılıyor: Bu çaba, çıkış yapan petrol yüklü tankerlerin refakat edilmesinin ötesine geçiyor. ABD Ordusu, boş tankerlere Arap Denizi üzerinden ve Hürmüz Boğazı’ndan geçerek Basra Körfezi’ne girmede yardımcı oluyor; ardından bölgedeki ülkelerde petrol yüklemesi yaptırıyor ve daha sonra bu gemiler ayrılıyor.

Bu operasyonun tüm ayrıntıları, bu haberden önce paylaşılmamıştı.

Konuyla doğrudan ilgisi olan ABD’li bir yetkili, “Hürmüz Boğazı’nın güney rotasını iki aydır kontrol ediyoruz. Devrim Muhafızları engel çıkartabilir, ancak boğazın kontrolü onlarda değil. Kontrol bizde.” dedi.

Perde arkası: Hürmüz operasyonundan sorumlu görev gücü, Kuzey Karolina’daki Fort Bragg’daki ABD Ordusu karargâhından yönetiliyor.

Bu görev gücü, Körfez ülkelerinde bölgesel ortaklarla koordinasyon halinde. Görev gücü her gün, Hürmüz Boğazı üzerinden Basra Körfezi’nden Arap Denizi’ne giren gemilerin bir listesini çıkarıyor; ayrıca daha fazla petrol yükleyebilmek için Arap Denizi’nden başlayıp boğaz üzerinden Körfez ülkelerinin limanlarına giren kiralık boş tankerlerin listesini de hazırlıyor.

Her gece gemiler, programlanan belirli bir zaman diliminde büyük bir kuyruk halinde boğazdan çıkıyor ve ayrı bir zaman diliminde yine büyük bir kuyruk halinde boğaza giriyor.

Ardından gemiler, ABD Ordusu’nun talimatları doğrultusunda güney rotasından geçiyor.

ABD Hava Kuvvetleri ayrıca İran’ın seyir füzeleri ve insansız hava araçlarına karşı gemileri koruyan savaş uçaklarına sahip.

Daha fazla ayrıntı: Yetkililere göre bu operasyon, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yürütülen son iki haftalık bir askeri kampanyadan sonra mümkün oldu; bu kampanya İran’ın radar ve deniz gözetleme sistemlerini zayıflattı.

İran’ın artık boğazın güney rotasındaki gemi trafiğine dair görüş açısı sınırlı. ABD’li yetkililere göre İran’ın gözetimi, yeniden etkinleştirilebilen birkaç radarın yanı sıra, Devrim Muhafızları’nın küçük ve aşırılıkçı hızlı teknelerindeki “seyirciler”le sınırlanmış durumda.

ABD’li yetkililer, İranlılar büyük ölçüde “kör” hale getirildiği için, insansız hava araçları ve seyir füzelerinin gemilerin geçeceğini düşündükleri geniş bölgeleri hedef alacak şekilde ateşlendiğini söylüyor.

Bazı gemiler İran saldırılarının hedefi oldu, ancak ABD Ordusu bu saldırıların birçoğunu etkisiz hale getirdi. ABD’li bir yetkili, örneğin bu haftanın başlarında Amerikan güçlerinin sekiz İran İHA’sını ve iki seyir füzesini düşürdüğünü söyledi.

Güncel durum: ABD’li yetkililer, son iki hafta boyunca her gece güney rota üzerinden Hürmüz Boğazı’na 15 ila 20 petrol tankerinin giriş-çıkış yaptığını ve petrol ihracatının sürdüğünü söylüyor.

ABD’li yetkililere göre günlük ihracat ortalaması artış gösterdi ve şu anda yaklaşık 10 milyon varile ulaştı.

Ayrıca, son haftalardaki bazı gecelerde Basra Körfezi’nden çıkan petrolün hacminin de 15 ila 20 milyon varile kadar çıktığını belirtiyorlar.

Bir yetkili, bu haftanın bir gecesinde güney rota üzerinden boğaza 20’den fazla geminin giriş-çıkış yapmasının planlandığını; planın eksiksiz uygulanması halinde Basra Körfezi’nden yaklaşık 15 milyon varil petrolün çıkabileceğini söyledi.

Trump açıklamaları: Başkan Trump, Çarşamba günü Axios’a şunları söyledi: “Hürmüz Boğazı’ndan çok büyük miktarda petrol çıkarılıyor.”

İran ile şu anda müzakere edilmediğini belirtti: “Vakit kaybediyorlar. Onlarla müzakere etmek zaman kaybı.”

Trump, “İranlıların hâlâ bir miktar savaşma gücü var, ama genel olarak, olduklarından geriye hiçbir şey kalmamış.” dedi.

Editör notu: Bu rapor, her gece Hürmüz Boğazı’na 15 ila 20 petrol tankeri giriş-çıkışı yaptığı hususunu netleştirmek için güncellendi.