اکسیوس: با «پایان» آتش‌بس ایران، ترامپ به نبرد بر سر هرمز روی می‌آورد

ترجمه ماشین: کاخ سفید خود را برای چیزی آماده می‌کند که می‌تواند به تبادل آتش چندروزه یا حتی چند‌هفته‌ای با ایران بر سر تنگه هرمز تبدیل شود.

مقام‌های آمریکایی به Axios می‌گویند طول و شدت کارزار جدید کاملاً به اقدامات بعدی تهران بستگی دارد.

چرا مهم است: جنگی که با هدف تضعیف توان موشکی ایران و نابود کردن آنچه از برنامه هسته‌ای‌اش باقی مانده بود آغاز شد، به نبردی بی‌پایان بر سر مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان تبدیل شده است.

یک مقام آمریکایی گفت تشدید تنش فعلی می‌تواند یک یا دو روز، یک هفته یا یک ماه طول بکشد؛ بسته به اینکه آیا ایران به حملاتش به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز ادامه می‌دهد یا نه. این مقام آمریکایی گفت: «می‌خواهیم کمی بهشان سیلی بزنیم تا بفهمند ما شوخی لعنتی نداریم.»

محور خبر: دیپلماسی فعلاً متوقف شده و فشار نظامی دوباره در مرکز راهبرد رئیس‌جمهور ترامپ قرار گرفته است.

ترامپ روز چهارشنبه گفت آتش‌بس ۶۰روزه‌ای که در یادداشت تفاهم (MOU) ترسیم شده بود، پس از تبادل آتش ناشی از حملات ایران به کشتی‌های تجاری «تمام شده» است.

سپس آمریکا دور دوم حملات را در نزدیکی تنگه هرمز آغاز کرد، از جمله حمله به اهداف زیرساختی در داخل ایران برای نخستین بار در چند ماه گذشته.

ایران با حمله به پایگاه‌های آمریکا در کویت و بحرین تلافی کرد، در حالی که تأکید داشت از ادعای خود برای کنترل تنگه عقب‌نشینی نخواهد کرد.

کمی بعد، ترامپ علامت داد که آمریکا آماده کاهش تنش است و به خبرنگاران در هواپیمای Air Force One گفت مقام‌های ایرانی «کمی پیش تماس گرفتند» و «می‌خواهند توافق کنند.»

مشخص نبود ترامپ به کدام تماس اشاره می‌کرد و مقام‌های ایرانی نیز فوراً هیچ ارتباط مستقیمی را تأیید نکردند.

ترامپ اضافه کرد: «فقط نمی‌دانم شایسته توافق کردن هستند یا نه. نمی‌دانم قرار است به توافق احترام بگذارند یا نه. راستش را بخواهید، یک جورهایی دیوانه‌اند.»

طرف مقابل: مذاکره‌کننده ارشد ایران، محمدباقر قالیباف، آمریکا را به «قلدری و خلف وعده» متهم کرد و هشدار داد که تنگه فقط با شروط تهران بازگشایی خواهد شد.

قالیباف در X نوشت: «اگر بزنید، می‌خورید. تنگه هرمز فقط با «ترتیبات ایرانی» باز خواهد شد، نه تهدیدهای آمریکایی.»

تصویر کلی: بازگشایی تنگه هرمز و بازگرداندن آزادی کشتیرانی برای کشتی‌های تجاری، عمدتاً برای تثبیت بازارهای جهانی انرژی، به یکی از اهداف اصلی دولت ترامپ تبدیل شده است.

برای ایران، حفظ کنترل بر تنگه به یکی از اهداف کلیدی در هر توافقی برای پایان دادن به جنگ تبدیل شده است.

این مسئله یکی از بندهای محوری یادداشت تفاهم آمریکا و ایران بود و برداشت‌های متضاد از بندهای مربوط به تنگه اکنون باعث فروپاشی این توافق شده است.

این یادداشت تفاهم ایران را ملزم می‌کند اجازه عبور امن کشتی‌ها از تنگه هرمز را بدهد. اما اندکی پس از امضای آن، مقام‌های ایرانی آمریکا را متهم کردند که با عبور دادن کشتی‌ها از یک مسیر جنوبی در نزدیکی ساحل عمان بدون تأیید تهران، توافق را نقض کرده است.

پشت پرده: مقام‌های آمریکایی می‌گویند کاخ سفید معتقد است فضای بیشتری برای تشدید تنش دارد، چون صدها نفتکش در هفته‌های اخیر توانسته‌اند از طریق تنگه از خلیج فارس خارج شوند.

به گفته این مقام‌ها، همین مسئله نگرانی‌ها در داخل دولت را کاهش داده که درگیری تازه فوراً باعث جهش بزرگ قیمت نفت شود.

پشت صحنه: یک مقام آمریکایی ادعا کرد تشدید تنش فعلی ناشی از سرخوردگی عناصر رادیکال‌تر درون رهبری ازهم‌گسیخته ایران است؛ کسانی که معتقدند یادداشت تفاهم منافع واقعی برای تهران به همراه نداشته است.

این مقام گفت ایران می‌دید که اهرم فشارش در هرمز در حال لغزش است، در حالی که صدها کشتی از مسیر جنوبی نزدیک به ساحل عمان عبور می‌کردند.

با وجود معافیت‌های تحریمی آمریکا، ایران برای فروش نفت با مشکل روبه‌رو شد، چون مؤسسات مالی تراکنش‌ها را تأیید نمی‌کردند و کشورها تمایلی نداشتند به معافیت‌های موقت تکیه کنند.

هیچ‌یک از دارایی‌های مسدودشده ایران آزاد نشده است، چون ایران هنوز گام‌های هسته‌ای مورد نیاز طبق توافق را برنداشته است.

به گفته این مقام، توافق چارچوبی که آمریکا میان اسرائیل و لبنان میانجی‌گری کرد، بخش مربوط به لبنان در یادداشت تفاهم را غیرضروری کرد.

آنچه باید دید: این مقام آمریکایی گفت: «بخشی از رهبری ایران از همه این چیزها راضی نبود.»

«آنها شروع به تیراندازی کردند و ما تصمیم گرفتیم وقتش رسیده محکم بهشان سیلی بزنیم. این یک روند است. ما صبر داریم. اگر احساس نکنیم به توافقی که می‌خواهیم می‌رسیم، آن را انجام نخواهیم داد.»

جمع‌بندی: معاون رئیس‌جمهور ونس روز چهارشنبه گفت موضع آمریکا ساده است: تنگه هرمز باید باز بماند.

ونس گفت: «اگر تلاش کنند آن را ببندند، پاسخ ارتش آمریکا را در پی خواهد داشت.»

«یا می‌توانند از آن تبعیت کنند، یا دقیقاً همان چیزی را داشته باشند که دیشب برایشان اتفاق افتاد. این فقط ادامه خواهد داشت تا وقتی که آن مسیر را باز کنند و تیراندازی به کشتی‌ها را متوقف کنند.» axios

📡