🔶 روز جهانی جمعیت؛ چرا سیاست افزایش جمعیت در ایران شکست خورد؟

🔻یادداشتی از امیر سلطان‌زاده

۱۱ ژوئیه، روز جهانی جمعیت، امسال برای ایران فقط یک مناسبت تقویمی نیست. این روز در حالی فرا می‌رسد که جامعه ایران هم‌زمان با مرور میراث سیاسی علی خامنه‌ای، با یکی از مهم‌ترین پروژه‌های شکست‌خورده دوران او نیز روبه‌روست: سیاست افزایش جمعیت. خامنه‌ای از نخستین سال‌های رهبری خود تا واپسین سال‌های زمامداری‌اش، بارها بر ضرورت افزایش فرزندآوری تاکید کرد و حتی از ایران به عنوان کشوری یاد کرد که می‌تواند به جمعیتی بسیار بیشتر از وضع موجود برسد. اما فاصله میان این خواست حکومتی و واقعیت اجتماعی ایران، امروز بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است.

علی خامنه‌ای از همان سال‌های نخست رهبری، نگاه مثبتی به افزایش جمعیت داشت. او در سال‌های بعد، به‌ویژه از اوایل دهه ۱۳۹۰، این موضع را با صراحت بیشتری مطرح کرد و حتی از هدف جمعیتی ۱۵۰ میلیون نفری سخن گفت.

خامنه ای در ششم آبان ۱۳۹۲ گفت: «بنده همچنان معتقدم كشور ما كشور هفتاد و پنج میلیونی نیست؛ كشور ما كشور صد و پنجاه میلیونی است‌؛ حالا ما دستِ‌كم را گرفتیم گفتیم ۱۵۰ میلیون؛ بیشتر هم میشود گفت.»

در این چارچوب، فرزندآوری نه فقط یک انتخاب شخصی، بلکه بخشی از وظیفه اجتماعی و ملی تعریف می‌شد. او بارها تاکید کرد که ایران از نظر جغرافیا، منابع و ظرفیت انسانی، توان اداره جمعیتی بسیار بیشتر را دارد.