🔶 نرخ سوم بنزین دوبرابر شد؛ مهار بحران یا انتقال هزینه به مردم

🔻گزارشی از مراد رحمتی

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم اعلام کرد قیمت بنزین عرضه‌شده با کارت جایگاه‌های سوخت از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور (۸ سپتامبر) از لیتری پنج هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش می‌یابد و نرخ سوم بنزین دو برابر می‌شود.

سخنگوی دولت گفته است سهمیه ماهانه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان بدون تغییر باقی می‌ماند و افزایش قیمت تنها برای سوخت‌گیری با کارت جایگاه اعمال می‌شود.

دولت این تصمیم را از جمله "اقدامی برای مدیریت عرضه و تقاضا" معرفی کرده و وعده داده است درآمد حاصل از آن را برای تامین معیشت مردم هزینه کند. با این حال، هنوز روشن نیست درآمد محدود این افزایش قیمت چگونه قرار است هم‌زمان از فشار مالی دولت بکاهد، مصرف را مهار کند و به حمایت معیشتی از شهروندان بینجامد.

این تصمیم در شرایطی گرفته شده است که دولت با کسری بودجه، افت درآمدهای نفتی، محدودیت واردات سوخت، فشار تحریم‌ها و رشد مصرف داخلی روبرو است. پرسش اصلی این است، آیا دو برابر شدن نرخ سوم، بحران بنزین را کاهش می‌دهد یا فقط هزینه بیشتری به مردم تحمیل می‌کند؟

دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس نفت و انرژی و امید شکری، استراتژیست انرژی و کارشناس ژئوپلیتیک در گفت‌وگو با دویچه وله پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این تصمیم را بررسی کرده‌اند.

خاتین‌اوغلو برآورد می‌کند که افزایش نرخ سوم بنزین در طول یک سال حدود نیم میلیارد دلار درآمد اضافی نصیب دولت کند و این رقم در برابر هزینه ۲.۹ میلیارد دلاری واردات بنزین در سال گذشته و زیان ده‌ها میلیارد دلاری ناشی از تحریم‌های نفتی ناچیز است.

امید شکری راه‌حل پایدار را در اجرای هم‌زمان مجموعه‌ای از اصلاحات می‌بیند؛ "افزایش ظرفیت و بهره‌وری پالایشگاه‌ها، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل، خارج کردن خودروهای فرسوده، سخت‌گیرانه‌تر کردن استانداردهای مصرف سوخت و توسعه خودروهای کم‌مصرف، هیبریدی و برقی" از جمله اقداماتی است که به گفته او باید در اولویت قرار گیرند.