🔶 مردم ایران میان دو آتش؛ قواعد جنگ چه میگویند؟
🔻 گزارشی از آتفه چهارمحالیان
در تازهترین موج حملات آمریکا، سواحل جنوبی ایران بار دیگر به صحنه خونین کشته شدن مردم تبدیل شد. سهشنبه ۱۱ شهریور ( اول سپتامبر ۲۰۲۶)، آمریکا اعلام کرد که مواضع سپاه پاسداران در جنوب ایران را هدف قرار داده است.
همزمان گزارشهایی از انفجار در سیریک، بندرعباس، قشم، جاسک، عسلویه، چابهار، کنارک و مناطقی از خوزستان منتشر شد.
در حالی که فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) میگوید، ارتش این کشور غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهد، در کوهستکِ سیریک، ساختمانی مسکونی که مراسم عروسی در آن در جریان بود، به شدت آسیب دید و گزارشها از کشته و زخمی شدن غیرنظامیان خبر داد.
استانداری هرمزگان و مقامهای محلی کشتهشدن دستکم چهار نفر، از جمله یک کودک و زخمیشدن دهها نفر را اطلاعرسانی کردهاند. دو روز پیش از آن نیز جزیره لارک هدف حمله آمریکا قرار گرفته بود.
این نخستین بار نیست که نام یک مکان غیرنظامی در ایران با ویرانی مکانها و مرگ غیرنظامیان در جریان این مخاصمات گره میخورد.
با گذشت ماهها از آغاز درگیریهای نظامی در ایران، اما ورای روایتهای متضاد، هنوز در بیپاسخی عملی به چندی از اساسیترین پرسشهای حقوق بشری، خون شهروندان بیدفاع همچنان بر زمین میریزد: حقوق بینالملل چه تعهداتی برای طرفهای مخاصمه در قبال جان غیرنظامیان تعیین کرده است؟ هر یک از طرفین برای حفاظت از مردمی که در میانه این جنگ گرفتارند، چه وظایفی دارند؟
در این گزارش، بهار صبا، پژوهشگر ارشد امور ایران در دیدهبان حقوق بشر و معین خزایلی، حقوقدان و پژوهشگر حقوق بشر، در گفتوگو با دویچه وله به این پرسشها پاسخ میدهند.
بهار صبا در پاسخ به چیستی حقوق غیرنظامیان در جنگها، با تأکید بر اصل تفکیک میگوید: «طرفهای جنگ باید میان نظامیان و غیرنظامیان تمایز قائل شوند، از هدف قرار دادن غیرنظامیان و حملات نامتناسب یا غیرقابلتفکیک، خودداری و تمام اقدامات احتیاطی ممکن را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان اتخاذ کنند. اهدافی مانند خانه، مدرسه و بیمارستان نیز اصولاً غیرنظامی و تحت حفاظتاند.»
معین خزائلی، حقوقدان و پژوهشگر حقوق بشر نیز در این باره با اشاره به اصل تفکیک میگوید: «بر اساس پروتکل الحاقی اول کنوانسیونهای ژنو، طرفهای درگیر موظفاند میان نظامیان و غیرنظامیان و همچنین اماکن و اموال نظامی و غیرنظامی، تفکیک قائل شوند؛ بنابراین حمله مستقیم به غیرنظامیان یا اماکن و اموال غیرنظامی ممنوع است.»
نظرها
نظرهای برتر