مجلس شورای اسلامی طرحی را تصویب کرده است که در صورت تبدیل‌شدن به قانون، مصاحبه و ارتباط با رسانه‌های خارجی، ارسال فیلم و عکس، همکاری علمی با برخی دانشگاه‌های خارج از کشور و شماری از فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی را جرم‌انگاری می‌کند.

طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» روز یکشنبه ۲۵ مرداد با ۱۸۳ رای موافق در مجلس تصویب شد. این مصوبه هنوز قانون نیست و برای اجرایی‌شدن باید به تایید شورای نگهبان برسد.

براساس متن منتشر شده از مصوبه، مصاحبه، شرکت در گفت‌وگو یا هرگونه ارتباط با رسانه‌هایی که حکومت آن‌ها را «معاند» می‌نامد، مجازات حبس درجه شش، معادل بیش از شش ماه تا دو سال زندان، خواهد داشت.

رسانه‌های آمریکایی، اسرائیلی یا رسانه‌هایی که از سوی این دو کشور تامین مالی می‌شوند، در این طرح از مصادیق رسانه «معاند» معرفی شده‌اند. دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی نیز موظف خواهد بود فهرست این رسانه‌ها را هر سال منتشر کند.

گفت‌وگو با دیگر رسانه‌های خارجی نیز به اطلاع‌رسانی در سامانه‌ای وابسته به وزارت اطلاعات مشروط شده است. مصاحبه بدون ثبت قبلی در این سامانه، می‌تواند به شش ماه تا دو سال زندان منجر شود.

ارسال فیلم، عکس، صدا و هرگونه داده برای رسانه‌های غیرایرانی یا افرادی که در خارج از کشور فعالیت رسانه‌ای دارند نیز با همین مجازات روبه‌رو خواهد شد.

اگر ارسال اطلاعات در قالب همکاری، با آنچه «قصد مقابله با امنیت کشور» خوانده شده یا هنگام «بحران، اغتشاش یا آشوب» انجام شود، مجازات به حبس درجه پنج، معادل دو تا پنج سال زندان، افزایش خواهد یافت.

در متن طرح تعریف مشخصی از «ارتباط»، «رسانه معاند»، «شرایط بحرانی» و «فعالیت رسانه‌ای خارج از کشور» ارائه نشده است. گستردگی این عبارات می‌تواند ارتباط شهروندان با خبرنگاران و ارسال تصاویر رویدادهای روزمره را نیز مشمول پیگرد قرار دهد.

وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه ضابطان جرایم این مصوبه تعیین شده‌اند و رسیدگی به پرونده‌های آن در دادگاه انقلاب انجام خواهد شد.

محدودیت همکاری‌های علمی و آموزشی مصوبه مجلس، همکاری با دانشگاه‌ها، موسسه‌ها و سازمان‌های خارجی را نیز محدود می‌کند. وزارت اطلاعات موظف خواهد بود هر سال فهرست مراکز خارجی مجاز برای دریافت بورسیه، کمک‌هزینه تحصیلی، انعقاد قرارداد و شرکت در همایش‌های علمی را منتشر کند.

همکاری با مراکزی که نام آن‌ها در این فهرست نباشد و همچنین ارسال نمونه‌های پزشکی، تحقیقاتی و باستان‌شناسی برای آن‌ها، مجازات شش ماه تا دو سال زندان خواهد داشت.

برگزارکنندگان دوره‌ها، کلاس‌ها و کارگاه‌های حضوری یا مجازی که به تشخیص حکومت با «فرهنگ ایرانی ناسازگار» باشند یا تحت هدایت نهادهای خارجی برگزار شوند، ممکن است به حبس درجه پنج، معادل دو تا پنج سال زندان، محکوم شوند.

در برخی گزارش‌ها مجازات برگزارکنندگان این دوره‌ها پنج تا ۱۰ سال اعلام شده است، اما متن منتشرشده از مصوبه، حبس درجه پنج را تعیین کرده که براساس قانون مجازات اسلامی بین دو تا پنج سال است.

افرادی که با اطلاع از هدف برگزارکنندگان در این دوره‌ها شرکت کنند نیز ممکن است به جزای نقدی یا شش ماه تا دو سال زندان محکوم شوند.

محدودیت‌های تازه برای هنرمندان فعالیت‌هایی مانند تولید یا کارگردانی فیلم، سریال، مستند و تئاتر و همچنین تولید موسیقی و کتاب، در صورت ارتباط با نهادهای خارجی و با تشخیص نهادهای امنیتی، می‌تواند مشمول مجازات شود.

در متن مصوبه از آثاری نام برده شده است که «احکام دینی را زیر سوال ببرند»، «چهره سیاهی از ایران نشان دهند»، «مروج فرهنگ ضد اسلامی» باشند یا با هدف مقابله با جمهوری اسلامی تولید شوند.

تهیه‌کنندگان، نویسندگان و کارگردانان این آثار ممکن است با جریمه نقدی، محرومیت دائمی از خدمات حکومتی یا ممنوعیت همیشگی از تولید آثار فرهنگی و هنری روبه‌رو شوند.

عباراتی مانند «چهره سیاه از ایران» و «ناسازگاری با فرهنگ ایرانی» نیز در این طرح تعریف نشده‌اند و تشخیص آن‌ها برعهده نهادهای امنیتی و قضایی گذاشته شده است.

📡