کوشنر از نتانیاهو خواست روند خلع سلاح حماس در غزه را آزمایش کند

- خبرنگار آکسیوس باراک راوید

یک مقام آمریکایی گفت جرد کوشنر، مشاور رئیس‌جمهور ترامپ، روز دوشنبه به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفت آمریکا می‌خواهد اسرائیل در غزه «گام‌های کوچکی» بردارد تا مشخص شود آیا تعهد حماس برای آغاز روند خلع سلاح واقعی است یا نه.

چرا مهم است: این دیدار چهار ساعته در شرایطی انجام شد که نتانیاهو نسبت به طرح آمریکا برای غزه عمیقاً بدبین است و در آستانه انتخابات اکتبر نیز به دلیل حساسیت سیاسی این موضوع، تمایل چندانی به ارائه امتیازات قابل‌توجه ندارد.

این دیدار به روشن شدن برخی سوءتفاهم‌ها، پاسخ به بخشی از نگرانی‌های نتانیاهو و دستیابی به تفاهم مشترک درباره مسیر پیش رو کمک کرد، اما در عین حال اختلافات باقی‌مانده را نیز آشکارتر کرد و نشان داد دستیابی به پیشرفت در کوتاه‌مدت تا چه اندازه دشوار خواهد بود.

خبر اصلی: کوشنر پس از دیدارهای روز یکشنبه در مصر با رهبران حماس و همچنین میانجی‌های مصری، قطری و ترک وارد اسرائیل شد.

کوشنر هیأتی را برای دیدار با نتانیاهو همراه خود داشت که نیکولای ملادنوف، نماینده عالی هیئت صلح غزه ترامپ، همچنین تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، و مشاوران ارشد هیئت صلح، آریه لایت‌استون و لیران تانکمن، در آن حضور داشتند.

در جریان این دیدار، نتانیاهو نسبت به تعهد حماس برای غیرنظامی‌سازی عمیقاً ابراز تردید کرد و از کوشنر پرسید چرا او روز یکشنبه در مصر با رهبران حماس دیدار کرده است.

یک مقام آمریکایی گفت کوشنر به نتانیاهو توضیح داد که مهم است مستقیماً از رهبران حماس درباره آمادگی‌شان برای پیشبرد روند غیرنظامی‌سازی بشنوند.

به گفته یک مقام آمریکایی، کوشنر به نتانیاهو گفت: «آخرین باری که استیو ویتکاف و من با رهبران حماس دیدار کردیم، به آزادی همه گروگان‌ها منجر شد». منظور او آزادی باقی‌مانده گروگان‌هایی بود که در حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به گروگان گرفته شده بودند.

تصویر بزرگ‌تر: یک مقام آمریکایی و منبع دیگری آگاه از این دیدار گفتند فضای سیاسی اسرائیل در آستانه انتخابات اکتبر، سوءظن قابل‌توجهی را در طرف اسرائیلی ایجاد کرده است؛ به‌ویژه از آنجا که مخالفان نتانیاهو او را به دلیل امتیازدهی در غزه مورد حمله قرار داده‌اند.

به گفته این مقام آمریکایی و منبع دوم، بخش زیادی از دیدار به توضیح طرح هیئت صلح، رفع برداشت‌های نادرست و پاسخ به نگرانی‌های نتانیاهو اختصاص داشت.

نتانیاهو در جریان دیدار دو نظرسنجی افکار عمومی را به کوشنر نشان داد. یکی نشان می‌داد اکثریت اسرائیلی‌ها با بازسازی غزه پیش از غیرنظامی‌سازی این منطقه مخالف‌اند. نظرسنجی دیگری نشان می‌داد بیشتر اسرائیلی‌ها خواهان ادامه حملات علیه تهدیدهای قریب‌الوقوع در غزه هستند.

مقام آمریکایی گفت کوشنر به نتانیاهو توضیح داد که آمریکا انتظار ندارد اسرائیل در برابر تهدیدهای قریب‌الوقوع حماس دست از اقدام بردارد. او تأکید کرد طرح هیئت صلح ترامپ پیش‌بینی می‌کند روند بازسازی تنها پس از تکمیل غیرنظامی‌سازی آغاز شود.

جزئیات: کوشنر توضیح داد روند غیرنظامی‌سازی به این شکل خواهد بود: ابتدا حماس سلاح‌های خود را به یک دولت تکنوکرات فلسطینی تحویل می‌دهد و این دولت سلاح‌ها را در اختیار «نیروی تثبیت بین‌المللی» قرار خواهد داد. به گفته مقام آمریکایی، این نیرو سلاح‌ها را منهدم خواهد کرد.

نتانیاهو رؤسای اطلاعات نظامی اسرائیل و سازمان اطلاعات داخلی شین‌بت را مأمور کرد تیم کوشنر را درباره موارد نقض تعهدات از سوی حماس توجیه کنند.

نقطه اصطکاک: همزمان با دیدار کوشنر و نتانیاهو، ترامپ به فاکس نیوز گفت که می‌خواهد اسرائیل حملات هوایی خود در غزه را متوقف کند.

یک مقام هیئت صلح گفت منظور ترامپ حملاتی بوده که علیه تهدیدهای قریب‌الوقوع انجام نمی‌شوند.

اینکه «تهدید قریب‌الوقوع» دقیقاً چگونه تعریف شود، یکی از اختلافات اصلی میان هیئت صلح و دولت اسرائیل است. یک مقام هیئت صلح گفت این مسئله همچنان باید حل‌وفصل شود.

یک مقام آمریکایی گفت کوشنر و نتانیاهو توافق کردند یک سازوکار «رفع تعارض» در غزه ایجاد کنند که بر موارد نقض نظارت کرده و به نگرانی‌های اسرائیل درباره تهدیدهای نوظهور رسیدگی کند تا از تشدید تنش در میدان جلوگیری شود. میانجی‌های مصری نیز در این سازوکار مشارکت خواهند داشت.

این مقام آمریکایی گفت: «اگر اسرائیلی‌ها ببینند حماس کاری انجام می‌دهد که می‌تواند به یک تهدید نوظهور تبدیل شود، آن را به سازوکار رفع تعارض گزارش می‌کنند و این سازوکار موضوع را با حماس مطرح خواهد کرد. به این ترتیب، حماس خواهد دانست که ما آن‌ها را زیر نظر داریم».

از نمایی دورتر: یک مقام آمریکایی گفت نتانیاهو متعهد شده است برای بهبود وضعیت بشردوستانه در غزه، به‌ویژه در زمینه آب و فاضلاب، اقداماتی انجام دهد.

کوشنر و نتانیاهو همچنین توافق کردند دو گروه کاری تشکیل دهند؛ یکی درباره غیرنظامی‌سازی غزه و دیگری درباره وضعیت بشردوستانه.

این مقام آمریکایی گفت: «اختلافات ما با اسرائیلی‌ها چندان زیاد نیست. هیچ‌کدام از ما بر اعتماد به حماس تکیه نکرده‌ایم. اما معتقدیم می‌توانیم اقدامات ملموس و عملی را آغاز کنیم. فضای سیاسی در اسرائیل مملو از ایجاد ترس و نگرانی است. اما اگر ببینیم حماس سلاح‌هایش را تحویل می‌دهد، این نخستین نشانه واقعی بودن این روند خواهد بود».

دفتر نتانیاهو پس از این دیدار در بیانیه‌ای به تشکیل دو گروه کاری اشاره کرد و تأکید کرد که غیرنظامی‌سازی باید «پیش از آغاز بازسازی» تکمیل شود.

یک مقام هیئت صلح گفت این دیدار «طولانی، عمیق و بسیار سازنده» بود. او افزود: «ما با [نتانیاهو] درباره مسیر پیش رو به توافق رسیدیم. اسرائیلی‌ها به این طرح فرصت خواهند داد. حالا نوبت حماس است که نشان دهد آیا واقعاً قصد دارد به تعهداتش عمل کند یا نه».