آیا ChatGPT برای حریم خصوصی شما امن است؟ چت‌بات‌های هوش مصنوعی با داده‌هایی که به آن‌ها می‌دهید چه می‌کنند

آیا استفاده از ChatGPT برای اطلاعات خصوصی امن است؟

ChatGPT و چت‌بات‌های مشابه برای کارهای روزمره عموماً امن‌اند، اما به آن معنایی که گفت‌وگو با پزشک یا وکیل محرمانه است، محرمانه نیستند. پیام‌های شما نزد ارائه‌دهنده نگه داشته می‌شود، ممکن است برای بهبود مدل‌هایش به کار رود، مگر آنکه انصراف دهید ^[4]، و ممکن است مشمول درخواست‌های قانونی شود ^[5]. بررسی مؤسسهٔ هوش مصنوعی انسان‌محور استنفورد (HAI) روی ۲۸ سند سیاستی از Amazon، Anthropic، Google، Meta، Microsoft و OpenAI نشان داد که هر شش شرکت به‌طور پیش‌فرض از داده‌های گفت‌وگو برای آموزش مدل‌هایشان استفاده می‌کنند و برخی داده‌های گفت‌وگو را برای مدت نامحدود نگه می‌دارند ^[1].

سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، به این شکاف اذعان کرده است. او در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ گفت که گفت‌وگو با روان‌درمانگر، وکیل یا پزشک از امتیاز قانونی محرمانگی برخوردار است و افزود: «هنوز برای وقتی که با ChatGPT حرف می‌زنید راه‌حلی برایش پیدا نکرده‌ایم» ^[10]. به گزارش TechCrunch، آلتمن افزود که این موضوع ممکن است در یک دعوای حقوقی نگرانی دربارهٔ حریم خصوصی پدید آورد، زیرا OpenAI از نظر قانونی ملزم به ارائهٔ آن گفت‌وگوها خواهد بود ^[10].

پاسخ کوتاه

• اگر نمی‌خواهید از گفت‌وگوهایتان برای آموزش مدل استفاده شود، آموزش مدل را خاموش کنید ^[2][7][8].
• برای پرسش‌های حساس یک‌باره از حالت‌های موقت یا حالت خاموش بودن فعالیت استفاده کنید و بدانید که این گفت‌وگوها نیز برای مدتی کوتاه نگه داشته می‌شوند ^[3][8].
• گذرواژه، شماره‌های شناسایی، پرونده‌های پزشکی یا داده‌های محرمانهٔ کاری را وارد نکنید؛ خود Google از کاربران می‌خواهد اطلاعات محرمانه‌ای را که نمی‌خواهند یک بازبین ببیند وارد نکنند ^[8].

بر سر داده‌هایی که با یک چت‌بات هوش مصنوعی به اشتراک می‌گذارید چه می‌آید؟

چند اتفاق متفاوت ممکن است برای یک گفت‌وگو بیفتد و هر کدام جداگانه کنترل می‌شود.

آموزش مدل

آموزش یعنی گفت‌وگوهای شما ممکن است برای بهبود نسخه‌های آیندهٔ مدل به کار رود. OpenAI می‌گوید ChatGPT با آموزش بیشتر روی گفت‌وگوهایی که مردم با آن دارند بهتر می‌شود، مگر آنکه کاربران انصراف دهند ^[4]. پژوهشگران استنفورد هشدار می‌دهند که اطلاعات حساسی که در گفت‌وگوها، از جمله در فایل‌های بارگذاری‌شده، به اشتراک گذاشته می‌شود ممکن است گردآوری و برای آموزش استفاده شود ^[1].

بازبینی انسانی

برخی شرکت‌ها اجازه می‌دهند انسان‌ها گفت‌وگوها را بخوانند. Google اعلام می‌کند که بخشی از گفت‌وگوهای Gemini برای بهبود خدماتش به دست بازبینان انسانی، از جمله ارائه‌دهندگان خدمات آموزش‌دیده، بازبینی می‌شود ^[8]. پژوهش استنفورد نشان داد که برخی توسعه‌دهندگان به انسان‌ها اجازه می‌دهند متن گفت‌وگوها را برای آموزش بازبینی کنند ^[1].

نگهداری داده

نگهداری به مدت زمانی گفته می‌شود که شرکت داده‌های شما را نگه می‌دارد و ممکن است با آنچه در تاریخچهٔ گفت‌وگوهایتان می‌بینید تفاوت داشته باشد. برای نمونه، Google گفت‌وگوهای Gemini را که با خاموش بودن Keep Activity انجام شده‌اند، ۷۲ ساعت همراه حساب شما نگه می‌دارد ^[8] و OpenAI ممکن است نسخه‌ای از یک گفت‌وگوی موقت ChatGPT را برای اهداف ایمنی تا ۳۰ روز نگه دارد ^[3].

هم‌رسانی و اشخاص ثالث

پیوندهای هم‌رسانی گفت‌وگو مسیر جداگانه‌ای برای افشا هستند که ChatGPT امکان مدیریت آن‌ها را در Data controls فراهم می‌کند ^[2]. وقتی یک GPT سفارشی از طریق یک «اکشن» (action) داده‌ای را به سرویسی بیرونی می‌فرستد، آن داده تابع سیاست حریم خصوصی دریافت‌کننده است و ممکن است بیش از ۳۰ روز نگه داشته شود ^[3].

آیا ChatGPT از گفت‌وگوهای شما برای آموزش استفاده می‌کند؟

بله، به‌طور پیش‌فرض، در حساب‌های شخصی. مرکز راهنمای OpenAI می‌گوید در فضاهای کاری شخصی با ChatGPT Free، Plus یا Pro، هم‌رسانی داده به‌طور پیش‌فرض فعال است ^[2]. برای جلوگیری از استفادهٔ گفت‌وگوهای تازه در آموزش ^[2][4]:

1. در نسخهٔ وب، منوی حساب کاربری را باز کنید و Settings (تنظیمات) و سپس Data controls (کنترل داده‌ها) را برگزینید ^[2].
2. گزینهٔ Improve the model for everyone (بهبود مدل برای همه) را خاموش کنید و Done را بزنید ^[2].
3. در iOS یا Android، نوار کناری را باز کنید، نماد نمایهٔ خود را برگزینید، Data controls را انتخاب کنید و همان گزینه را خاموش کنید ^[2].
4. راه دیگر این است که از درگاه حریم خصوصی OpenAI استفاده کنید و گزینهٔ «do not train on my content» (روی محتوای من آموزش نده) را برگزینید ^[4].

برخی جزئیات به‌آسانی از چشم می‌افتند. حالت صوتی کنترل جداگانه‌ای برای هم‌رسانی داده جهت آموزش دارد و خاموش کردن آموزش، گفت‌وگوهای ذخیره‌شده را حذف یا پنهان نمی‌کند ^[2]. بایگانی کردن یک گفت‌وگو تغییری در امکان استفادهٔ آن برای آموزش ایجاد نمی‌کند ^[2]. اگر بازخورد بدهید، مثلاً با پسندیدن یا نپسندیدن یک پاسخ، OpenAI می‌گوید کل گفت‌وگو ممکن است حتی پس از انصراف شما برای آموزش استفاده شود ^[2].

گفت‌وگوی موقت چطور؟

گفت‌وگوهای موقت در تاریخچهٔ شما نمایش داده نمی‌شوند، حافظه‌ای نمی‌سازند یا به‌روز نمی‌کنند و برای بهبود مدل‌های OpenAI به کار نمی‌روند ^[3]. با این حال، OpenAI ممکن است نسخه‌ای از آن‌ها را برای اهداف ایمنی تا ۳۰ روز نگه دارد ^[3]. اگر یک گفت‌وگوی موقت را ذخیره کنید، به گفت‌وگویی عادی تبدیل می‌شود و از تنظیمات معمول شما پیروی می‌کند ^[3].

حساب‌های کاری

OpenAI می‌گوید به‌طور پیش‌فرض از محتوای فضاهای کاری ChatGPT Business، Enterprise، Edu یا ChatGPT for Healthcare، یا از API خود، برای آموزش مدل‌هایش استفاده نمی‌کند ^[2]. سیاست‌های نگهداری و دسترسی کارفرمای شما همچنان اعمال می‌شود ^[2].

Gemini و Claude با داده‌های شما چه می‌کنند؟

Google Gemini

وقتی Keep Activity روشن باشد، Google از فعالیت شما برای ارائه، توسعه و بهبود خدماتش، از جمله آموزش مدل‌های هوش مصنوعی مولد، استفاده می‌کند؛ فعالیت به‌طور پیش‌فرض پس از ۱۸ ماه خودکار حذف می‌شود و می‌توانید این مدت را به ۳ یا ۳۶ ماه تغییر دهید یا حذف خودکار را غیرفعال کنید ^[8]. با خاموش بودن Keep Activity، گفت‌وگوهای بعدی برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی به کار نمی‌روند، مگر آنکه بازخورد بفرستید، اما ۷۲ ساعت همراه حساب شما نگه داشته می‌شوند ^[8]. گفت‌وگوهایی که بازبینان انسانی بررسی کرده‌اند از حساب شما جدا می‌شوند و تا سه سال نگهداری می‌شوند ^[8].

Anthropic Claude

Anthropic در ۲۸ اوت ۲۰۲۵ شرایط استفادهٔ کاربران عادی را برای Claude Free، Pro و Max، از جمله Claude Code که با این حساب‌ها استفاده می‌شود، تغییر داد ^[7]. از کاربران خواسته شد انتخاب کنند که آیا گفت‌وگوهایشان می‌تواند برای آموزش مدل به کار رود یا نه و مهلت کاربران موجود ۸ اکتبر ۲۰۲۵ بود ^[7]. اگر اجازهٔ آموزش بدهید، مدت نگهداری داده به پنج سال افزایش می‌یابد؛ اگر ندهید، همان دورهٔ نگهداری ۳۰ روزهٔ پیشین اعمال می‌شود ^[7]. گفت‌وگوهای حذف‌شده برای آموزش‌های آینده به کار نمی‌روند و این انتخاب را هر زمان می‌توان در Privacy Settings تغییر داد ^[7]. خدمات تجاری مانند Claude for Work و استفاده از API از این تغییر مستثنا هستند ^[7]. پژوهشگران استنفورد این تغییر را آموزش پیش‌فرض روی گفت‌وگوهای Claude، مگر در صورت انصراف کاربر، توصیف می‌کنند ^[1].

جدول زیر تنظیمات پیش‌فرض کاربران عادی را بر اساس توصیف هر شرکت، تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶، خلاصه می‌کند. تنظیمات و نام‌ها اغلب تغییر می‌کنند؛ پس پیش از تکیه بر آن‌ها، صفحه‌های راهنمای کنونی را بررسی کنید.

آیا گفت‌وگوهای حذف‌شده همچنان ممکن است نگه داشته یا تحویل داده شوند؟

حذف یک گفت‌وگو معمولاً آن را پس از مدتی مشخص پاک می‌کند، اما تعهدات قانونی ممکن است بر این قاعده مقدم شوند. در مه ۲۰۲۵، دادگاهی در دعوای حق نشر New York Times علیه OpenAI به این شرکت دستور داد سوابق ChatGPT، از جمله گفت‌وگوهایی را که کاربران حذف کرده بودند، نگه دارد ^[5][6]. OpenAI می‌گوید تعهداتش بر اساس این حکم در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ پایان یافت و به رویهٔ معمول خود، یعنی حذف گفت‌وگوهای پاک‌شده و گفت‌وگوهای موقت ظرف ۳۰ روز، بازگشته است ^[5]. Engadget گزارش داد که حکم تازه‌ای که اونا تی. وانگ، قاضی فدرال، در ۹ اکتبر ۲۰۲۵ صادر کرد، الزام به نگهداری چنین داده‌هایی را از آن پس لغو کرد، اما OpenAI همچنان باید داده‌های حساب‌های ChatGPT را که Times علامت‌گذاری کرده است نگه دارد ^[6].

OpenAI همچنین می‌گوید داده‌های تاریخی محدودی از کاربران را مربوط به آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۵، بر اساس الزام نگهداری قانونی، همچنان ذخیره می‌کند که تنها یک تیم کوچک حقوقی و امنیتی تحت حسابرسی به آن دسترسی دارد، و دیگر ملزم به نگهداری گفت‌وگوهایی که از منطقهٔ اقتصادی اروپا، سوئیس یا بریتانیا آغاز شده‌اند نیست ^[5]. این پرونده نکته‌ای کلی‌تر را نشان می‌دهد: تاریخچهٔ گفت‌وگوها سوابق تجاری‌ای است که ممکن است به مدرک تبدیل شود ^[10].

هم‌رسانی عمومی ناخواسته

تنظیمات هم‌رسانی نیز ممکن است گفت‌وگوها را افشا کند. OpenAI در سال ۲۰۲۵ برای مدتی کوتاه گزینه‌ای اختیاری ارائه کرد که اجازه می‌داد گفت‌وگوهای هم‌رسانی‌شدهٔ ChatGPT در موتورهای جست‌وجویی مانند Google نمایه شوند ^[9]. دین استاکی، مدیر ارشد امنیت اطلاعات OpenAI، آن را آزمایشی کوتاه‌مدت خواند و گفت این گزینه حذف شد، زیرا «فرصت‌های بسیار زیادی پدید می‌آورد که افراد ناخواسته چیزهایی را به اشتراک بگذارند که قصدش را نداشتند» ^[9]. OpenAI گفت برخی گفت‌وگوهای نمایه‌شده ممکن است به دلیل حافظهٔ نهان (cache) موتورهای جست‌وجو تا مدتی قابل مشاهده بمانند ^[9].

نهادهای ناظر بر حریم خصوصی دربارهٔ چت‌بات‌های هوش مصنوعی چه کرده‌اند؟

نهادهای ناظر چگونگی اعمال قانون حفاظت از داده‌ها بر چت‌بات‌ها را آزموده‌اند و نتایج متفاوتی به دست آمده است. مرجع حفاظت از داده‌های ایتالیا، Garante، در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۴ جریمه‌ای ۱۵ میلیون یورویی علیه OpenAI اعلام کرد ^[11]. این نهاد دریافت که OpenAI یک نشت داده در مارس ۲۰۲۳ را به اطلاع آن نرسانده، بدون تعیین مبنای قانونی کافی از داده‌های شخصی برای آموزش ChatGPT استفاده کرده، تعهدات شفافیت را نقض کرده و سازوکار احراز سن نداشته است ^[11]. Garante همچنین دستور یک کارزار اطلاع‌رسانی عمومی شش‌ماهه را صادر کرد ^[11].

این تصمیم بی‌چالش باقی نماند. صفحهٔ خود Garante یادآوری می‌کند که دادگاه رم در رأی شمارهٔ ۴۱۵۳/۲۰۲۶ که در ۱۸ مارس ۲۰۲۶ منتشر شد، اعتراض OpenAI به این تصمیم را پذیرفت و تصمیم به‌طور موقت از وب‌سایت این نهاد برداشته شد ^[11]. بنابراین تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶، این جریمه را باید با حکم دادگاه رم ابطال‌شده دانست، مگر آنکه تجدیدنظر دیگری صورت گیرد.

در ایالات متحده، پژوهشگران استنفورد از مجموعه‌ای پراکنده از قوانین ایالتی و نبود مقررات فدرال سخن می‌گویند و خواستار مقررات جامع فدرال برای حریم خصوصی، رضایت صریح (opt-in) برای آموزش مدل و پالایش پیش‌فرض اطلاعات شخصی از گفت‌وگوها هستند ^[1].

چه چیزهایی را هرگز نباید با یک چت‌بات هوش مصنوعی در میان بگذارید؟

قاعده‌ای سودمند این است که چیزی را که نمی‌خواهید یک غریبه در آن شرکت یا یک دادگاه بخواند، به اشتراک نگذارید ^[8][10]. در عمل، این یعنی پرهیز از موارد زیر:

• گذرواژه‌ها، کدهای یک‌بارمصرف و عبارت‌های بازیابی. هیچ چت‌باتی برای کمک به شما به آن‌ها نیاز ندارد.
• مدارک شناسایی دولتی و اطلاعات بانکی، از جمله شمارهٔ گذرنامه، کارت ملی و کارت بانکی.
• جزئیات پزشکی و سلامت روان که به نام شما پیوند خورده است. استنفورد یادآوری می‌کند که داده‌های سلامت و زیست‌سنجی که در گفت‌وگوها به اشتراک گذاشته می‌شوند ممکن است گردآوری و برای آموزش استفاده شوند ^[1] و آلتمن گفته است که چنین گفت‌وگوهایی از امتیاز قانونی محرمانگی برخوردار نیستند ^[10].
• مطالب محرمانهٔ کاری، مگر آنکه کارفرمایتان حساب کاری‌ای فراهم کند که به‌طور پیش‌فرض از آموزش مستثنا باشد ^[2].
• اطلاعات شخصی دیگران، مانند تشخیص بیماری یک دوست یا اطلاعات تماس یک همکار.

عادت‌های ایمن‌تر

• پیش از وارد کردن اسناد، نام‌ها و جزئیات هویتی را حذف کنید.
• برای پرسش‌های حساس یک‌باره از گفت‌وگوی موقت استفاده کنید یا فعالیت را خاموش کنید ^[3][8].
• گفت‌وگوهای قدیمی را بازبینی و حذف کنید و بررسی کنید کدام گفت‌وگوها را به‌صورت پیوند به اشتراک گذاشته‌اید ^[2][9].
• استفادهٔ کودکان را زیر نظر داشته باشید: استنفورد دریافت که بیشتر توسعه‌دهندگان ورودی‌های کودکان را از داده‌های آموزشی حذف نمی‌کنند ^[1].

نکته‌ای برای خوانندگان ساکن ایران

تا ۳ نوامبر ۲۰۲۶، ایران در فهرست کشورها و سرزمین‌هایی که OpenAI در آن‌ها از دسترسی به ChatGPT پشتیبانی می‌کند قرار ندارد و OpenAI هشدار می‌دهد که دسترسی به خدماتش از خارج از مناطق فهرست‌شده ممکن است به مسدود یا تعلیق شدن حساب کاربری بینجامد ^[12]. بنابراین حساب‌هایی که از راه‌های جایگزین به آن‌ها دسترسی یافته‌اید ممکن است همراه با تاریخچهٔ گفت‌وگوهایشان از دست بروند؛ پس از هر چیز مهمی نسخه‌ای برای خودتان نگه دارید.

تنظیمات حریم خصوصی چت‌بات‌ها چه بده‌بستان‌هایی دارند؟

آنچه این تنظیمات از آن محافظت می‌کنند

• انصراف از آموزش مانع از استفادهٔ گفت‌وگوهای تازهٔ ChatGPT برای آموزش می‌شود ^[4].
• خاموش کردن Keep Activity در Gemini مانع از استفادهٔ گفت‌وگوهای بعدی برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی می‌شود، مگر آنکه بازخورد بفرستید ^[8].
• رد کردن آموزش در Claude، دورهٔ نگهداری را به‌جای پنج سال، ۳۰ روز نگه می‌دارد ^[7].

آنچه از آن محافظت نمی‌کنند

• نگهداری کوتاه‌مدت برای اهداف ایمنی همچنان اعمال می‌شود؛ برای نمونه تا ۳۰ روز برای گفت‌وگوهای موقت ChatGPT ^[3] و ۷۲ ساعت برای Gemini ^[8].
• انصراف، داده‌ها را از مدل‌هایی که پیش‌تر آموزش دیده‌اند حذف نمی‌کند؛ Anthropic می‌گوید داده‌هایی که در آموزش‌های آغازشده یا در مدل‌های آموزش‌دیده به کار رفته‌اند، همان‌جا باقی می‌مانند ^[7].
• همان‌طور که حکم نگهداری ۲۰۲۵ نشان داد، دستورهای دادگاه ممکن است بر حذف مقدم شوند ^[5].
• گفت‌وگوهایی که افراد در Google بازبینی کرده‌اند تا سه سال نگهداری می‌شوند ^[8].

آیندهٔ حریم خصوصی در چت‌بات‌های هوش مصنوعی چه خواهد بود؟

سیاست‌ها به‌سرعت در حال تغییرند. از اواسط ۲۰۲۵، Anthropic کاربران عادی خود را به انتخابی صریح دربارهٔ آموزش منتقل کرد ^[7]، OpenAI به یک دورهٔ نگهداری به حکم دادگاه پایان داد ^[5] و گزینهٔ نمایه شدن در موتورهای جست‌وجو را حذف کرد ^[9]، و یک جریمهٔ ایتالیایی در دادگاه لغو شد ^[11]. با افزوده شدن قابلیت‌هایی مانند حافظه و کتابخانه‌های فایل به چت‌بات‌ها ^[2][3]، حجم داده‌های شخصی‌ای که نگه می‌دارند افزایش می‌یابد و همین تنظیمات پیش‌فرض را مهم‌تر می‌کند.

آنچه همچنان نامعلوم است

• امتیاز قانونی محرمانگی برای گفت‌وگو با هوش مصنوعی. آلتمن گفته است که این پرسش هنوز حل نشده است ^[10].
• نتیجهٔ دعوای New York Times و سرنوشت داده‌های نگه‌داشته‌شدهٔ آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۵ ^[5].
• اینکه آیا نهادهای ناظر رضایت صریح را برای آموزش الزامی خواهند کرد، همان‌طور که پژوهشگران استنفورد توصیه می‌کنند ^[1].

این مطلب اطلاعات عمومی است و مشاورهٔ حقوقی به شمار نمی‌رود. برای تصمیم‌گیری دربارهٔ داده‌های حساس، سیاست حریم خصوصی کنونی هر ارائه‌دهنده و در صورت لزوم، مرجع ملی حفاظت از داده‌ها در کشور خود را بررسی کنید.